Đọc Hiểu Văn Bản Tấm Cám

--- Bài mới hơn ---

  • Tóm Tắt Các Sự Kiện Chính Trong Văn Bản Tấm Cám Câu Hỏi 45291
  • Tóm Tắt Truyện Cổ Tích Tấm Cám Bằng 3 Cách Khác Nhau
  • Tóm Tắt Truyện “tấm Cám” Lớp 10 Ngắn Gọn Hay Nhất
  • Giáo Án Bài Tấm Cám (Tiết 1)
  • Soạn Văn Lớp 10 Bài Tấm Cám Ngắn Gọn Hay Nhất
  • Đọc hiểu văn bản Tấm Cám

    Gợi dẫn 1. Thể loại Truyện cổ tích là một thể loại truyện dân gian có nguồn gốc từ thời nguyên thuỷ nhưng chủ yếu phát triển trong xã hội có giai cấp với chức năng chủ yếu là phản ánh và lí giải những vấn đề xã hội, những số phận khác nhau của con người. Theo Nguyễn Đổng Chi, truyện cổ tích có bốn đặc điểm :

    Yếu tố tưởng tượng trong loại hình truyện cổ tích Việt Nam nói chung ít xa lạ với nhân tính : loại truyện sinh hoạt chiếm một tỉ lệ tương đối cao ; loại truyện thần kì, truyện loài vật, truyện phiêu lưu mạo hiểm chiếm một tỉ lệ tương đối thấp.

    – Truyện cổ tích Việt Nam thấm đậm chất liệu đời sống xã hội Việt cổ ; là biểu trưng nghệ thuật của cái hiền hoà, nhân ái, hay tính chừng mực trong tâm lí dân tộc.

    – Tính cách phê phán hiện thực khá đậm trong truyện cổ tích Việt Nam ; nhân vật tích cực thường tỏ ra không bằng lòng với trật tự, tập tục có sẵn, phản ứng lại cái ti tiện tầm thường.

    – Truyện cổ tích Việt Nam có một mảng đáng kể nêu bật vai trò tích cực của người phụ nữ, đề cập đến ước mơ tình yêu và hôn nhân tự do( 1).

    Truyện cổ tích gồm ba loại lớn :

    – Truyện cổ tích thần kì ;

    – Truyện cổ tích sinh hoạt ;

    – Truyện cổ tích loài vật.

    2. Tác phẩm

    Tấm Cám thuộc loại truyện cổ tích thần kì, thể hiện những đặc trưng tiêu biểu của truyện cổ tích. Đó là câu chuyện về cuộc chiến đấu giữa thiện và ác, là minh hoạ cho tư tưởng “ở hiền gặp lành” của nhân dân, là câu chuyện về những người thấp cổ bé họng trong xã hội nhưng lại có những phẩm chất tốt đẹp. Câu chuyện có hai tuyến nhân vật, đây là nét tiêu biểu cho thi pháp truyện cổ tích : Tấm – đại diện cho phía thiện, luôn bị chèn ép và hãm hại ; mẹ con Cám – đại diện của cái ác, luôn tìm mọi cách hãm hại người tốt. Cuộc đấu tranh không khoan nhượng giữa thiện và ác được thể hiện rõ ở mối quan hệ Tấm – Cám.

    Trong truyện cổ tích, yếu tố kì ảo có vai trò giúp Thiện thắng ác, tạo nên sự hấp dẫn cho tác phẩm ; đồng thời thể hiện sức sáng tạo và ước mơ của nhân dân lao động về một cuộc sống tốt đẹp và công bằng hơn. Tấm Cám là câu chuyện có nhiều ý nghĩa : ý nghĩa nhân sinh, ý nghĩa văn hoá… Kết thúc truyện tuy rất bi thảm song nó thể hiện niềm căm phẫn tột độ của tác giả dân gian đối với cái ác.

    3. Tóm tắt

    Tấm và Cám là hai chị em cùng cha khác mẹ. Tấm ở với dì ghẻ, bị mẹ con Cám bắt làm lụng suốt ngày. Một lần, để giành lấy yếm đỏ, Cám lừa đổ hết tép trong giỏ của Tấm, chỉ còn sót lại con bống. Tấm khóc, Bụt hiện lên dặn Tấm về nuôi cá bống. Mẹ con Cám lại lừa Tấm đi chăn trâu xa, ở nhà giết bống. Mất bống, Tấm khóc. Bụt hiện lên và dặn cô nhặt x­ương bống chôn vào bốn chân gi­ường. Vua mở hội. Bụt bày cách cho Tấm nhặt thóc gạo nhanh và có quần áo, khăn, giày đẹp để đi hội. Vua nhặt đ­ược chiếc giày Tấm đánh rơi bèn truyền lệnh ướm giày kén vợ và Tấm trở thành hoàng hậu.

    Ngày về nhà giỗ cha, Tấm bị mẹ con dì ghẻ bày m­ưu giết chết để Cám đư­ợc thế chân. Tấm biến thành chim vàng anh bay vào cung. Nhiều lần bị Cám hãm hại, Tấm phải hoá thân thành cây xoan đào, khung cửi rồi cây thị… Về ở với bà cụ bán n­ước, Tấm đảm đang, khéo léo. Vua ghé vào quán nư­ớc thấy miếng trầu giống trầu Tấm têm ngày xư­a bèn hỏi thăm, nhận ra vợ mình và đón nàng về cung. Cám càng sinh lòng ghen ghét, ao ư­ớc đ­ược xinh đẹp như­ chị. Tấm bày cách xui Cám ngồi dưưới hố thật sâu rồi sai ngư­ời dội nư­ớc sôi xuống. Cám chết. Nghe tin dữ, mụ dì ghẻ uất lên, ngã vật xuống đất chết theo.

    4. Cách đọc và kể

    – Thể hiện lời dẫn chuyện khác với lời nhân vật.

    – Dựa trên đặc điểm của các nhân vật, thể hiện giọng đọc, giọng kể : Tấm hiền thục, Cám chanh chua, Bụt nhân từ, mẹ Cám độc ác.

    Một vấn đề nổi bật trong truyện cổ tích Tấm Cám là xung đột truyện. Mâu thuẫn giữa Tấm với mẹ con dì ghẻ phản ánh mối xung đột giữa cái thiện với cái ác trong xã hội. Xung đột này thường được truyện cổ tích giải quyết theo hướng cái thiện chiến thắng cái ác, dù phải trải qua gian nan, nguy khó, cuối cùng kẻ “ở hiền” tất sẽ “gặp lành”, được hưởng hạnh phúc và cái ác sẽ bị trừng trị một cách đích đáng.

    Xét trên phương diện diễn biến, từ mở đầu đến kết thúc truyện, thái độ của Tấm đối với hành vi tàn ác của mẹ con Cám chuyển biến theo hướng sự phản kháng mỗi lúc một tăng tiến ; đồng thời cuộc đấu tranh giành và giữ hạnh phúc của Tấm trước mẹ con dì ghẻ ngày càng gian nan, quyết liệt hơn. Từ một cô Tấm hiền lành, chăm chỉ, lương thiện luôn luôn bị ức hiếp, bị bắt nạt, chỉ biết khóc trong oan ức, tủi cực,… đến một hoàng hậu bị cái ác hãm hại, giết chết, hết hoá thành vàng anh đến thành cây xoan đào, trở thành khung cửi và bị đốt thành tro, đến khi hoá thân vào quả thị rồi trở lại là cô Tấm,… Quá trình chết đi sống lại ấy cho thấy tính chất gian khó của cuộc đấu tranh “một mất một còn” của cái thiện với cái ác, đồng thời cũng cho thấy sức sống mãnh liệt đến mức không thể bị tiêu diệt của cái thiện.

    Sự trở về với cuộc đời của Tấm ở cuối truyện nói lên quan niệm của nhân dân ngày xưa về hạnh phúc với triết lí “ở hiền gặp lành”. Trong ước mơ về công lí, công bằng xã hội ấy, cái thiện, người lương thiện được phần thắng, được hưởng hạnh phúc, đó là một kết cục tốt đẹp mang đặc trưng của truyện cổ tích ; còn cái ác phải trả giá, đúng như triết lí “ác giả ác báo”, “gieo gió gặp bão” mà nhân dân đã đúc kết.

    Qua số phận của nhân vật Tấm, tác giả dân gian đã gửi gắm nhiều ước mơ, khát vọng. Đó là ước mơ về sự công bằng xã hội, cái thiện chiến thắng, cái ác phải trả giá ; ước mơ về hạnh phúc gia đình (Tấm – vua, sự trở về của Tấm bên vua…) ; ước mơ chính đáng và sự bù đắp cho những oan khổ bằng sự đổi đời (Tấm trở thành hoàng hậu) ; ước mơ tình nghĩa (Tấm và bà cụ hàng nước ; chim vàng anh, xoan đào và vua),…

    Sự xuất hiện miếng trầu têm cánh phượng trong truyện mang nhiều ý nghĩa. Miếng trầu gắn với phong tục hôn nhân, với sự kết giao, hẹn ước, với tình nghĩa thuỷ chung,… mang đậm bản sắc văn hoá Việt Nam. Có thể thấy hình ảnh miếng trầu và tục ăn trầu trong truyện Sự tích trầu cau hoặc trong ca dao, tục ngữ, thành ngữ, ví dụ :

    – Miếng trầu ăn ngọt như đường, Đã ăn lấy của, phải thương lấy người. – Miếng trầu là đầu câu chuyện. – Miếng trầu nên dâu nhà người.

    Trong quá trình chuyển biến của thái độ, sự phản kháng của Tấm đối với hành vi tàn ác của mẹ con Cám, cũng là quá trình đấu tranh của cái thiện với cái ác, yếu tố kì ảo có một vai trò quan trọng, thể hiện khát vọng, ước mơ, quan niệm của nhân dân. Nếu như ở phần đầu của truyện, mỗi lần Tấm gặp khó khăn Bụt đều hiện lên để ban tặng cho những vật thần kì, thì đến phần sau câu chuyện, ta không còn thấy Tấm khóc, cũng không thấy Bụt hiện ra nữa, mặc dù càng về sau thì sự nguy khó, gian nan mà Tấm gặp phải càng cao. Tính chất của yếu tố kì ảo ở phần sau không giống như ở phần đầu truyện, dù nó vẫn giữ vai trò quan trọng trong việc quyết định số phận, quá trình hoá thân của Tấm nhưng rõ ràng là tác giả dân gian đã gửi gắm vào nhân vật Tấm ý thức chủ động trong việc giành và giữ hạnh phúc cho mình. Chim vàng anh, xoan đào, quả thị, rồi Tấm trở về và trừng trị mẹ con Cám, ở giai đoạn này cái thiện đã trực diện đấu tranh, quyết giành lấy sự sống trước cái ác.

    Truyện Tấm Cám thể hiện rõ đặc điểm của thể loại truyện cổ tích thần kì. Đó là sự xuất hiện của yếu tố kì ảo và vai trò của nó đối với diễn biến, kết thúc câu chuyện. Có thể liệt kê ra các yếu tố kì ảo trong truyện Tấm Cám : Bụt, con gà biết nói tiếng người, đàn chim sẻ, sự hoá thân của Tấm thành chim vàng anh, xoan đào, quả thị rồi trở lại làm người, con quạ biết nói.

    Tham khảo một số bản kể :

    1. Các bản kể của người Kinh

    a) Các bản kể ở đồng bằng Bắc Bộ :

    Bản kể trên là bản kể phổ biến ở đồng bằng Bắc Bộ. Một số làng xã ở Bắc Ninh có đền thờ bà Tấm. Đây là hiện tượng phong kiến hoá truyện cổ tích dân gian để đề cao một nhân vật lịch sử có ảnh hưởng rộng ở một vùng nhất định. Truyện ỷ Lan Thái hậu đã mượn nhiều chi tiết của truyện dân gian Tấm Cám. Các làng, xã như Dương Quang, Thuận Quang (huyện Thuận Thành), Sơn Trung, Sơn Nam (huyện Võ Giàng), Hưng Lãng, Thanh Đăng, Cát Lư, Thục Cầu, Nghĩa Lộ, Hoàng Nha, Thanh Miếu (huyện Văn Mĩ, Hải Hưng), Phú Thị (Gia Lâm, Hà Nội)… có đền thờ ỷ Lan Thái hậu (vợ Lí Thánh Tông), tức gọi là đền bà Tấm. Có một số chi tiết khác với bản kể chung, như :

    – Tấm đem đôi hài quý phơi nắng, chẳng may chim thần cắp đi một chiếc đem vào bỏ ở cung vua Lí Thánh Tông. Vua đi cầu tự, bắt đàn bà con gái ướm thử, Tấm bận cắt cỏ không ra đón vua, vua cho gọi lại ướm hài thì chân vừa như in. Vua lấy làm vợ, gọi là ỷ Lan thái phi. ỷ Lan từ chỗ là cung phi được tôn làm nguyên phi (đứng đầu các phi sau hoàng hậu), về sau đoạt ngôi thái hậu của bà Thượng dương.

    – Giày của Tấm là do chen chúc nhau ngày hội mà tuột ra. Vua nhận được giày, bắt dân gian ướm chân. Một số vùng như La Miệt (Quế Võ), Nga Hoàng (Võ Giàng)… trong ngày hội làng trước đây còn có tục chen nhau, với niềm tin có làm như vậy mới có hạnh phúc.

    – Trong bốn lọ chôn ở chân giường có một lọ nước thần, Tấm tắm rửa, người mỗi ngày mỗi đẹp.

    – Ông Bụt được thay bằng nhà sư Đại Điên, vị pháp sư đã giết Từ Vinh và bị Từ Đạo Hạnh đánh chết.

    Sự tích ỷ Lan Thái hậu không phải là dị bản của truyện dân gian Tấm Cám mà là hiện tượng vay mượn cốt truyện dân gian để đề cao một nhân vật lịch sử. Chúng ta nêu ở đây để đối chiếu với tham khảo.

    b) Bản kể ở đồng bằng Nam Bộ :

    Cốt truyện cũng giống như bản kể chung, chỉ khác một số chi tiết :

    – Tấm, Cám là hai chị em sinh đôi, Cám có xấu hơn nhưng khuôn mặt có hao hao giống nhau. Về sau, Cám giết Tấm tranh lấy vua, vua mới bị lầm.

    – Tấm, Cám đi bắt cá để chọn xem ai làm chị, chứ không phải để lấy cái yếm đỏ. Do đó, lúc con Cám lừa Tấm, nó hát :

    Đầu ai có rơm có rác, Kêu tôi bằng bác Tôi phủi rác cho

    – Chim sẻ hiện lên, bày cho Tấm sàng gạo. Tấm chỉ sàng một loáng là đấu thóc và đấu gạo tách khỏi hẳn nhau.

    – Vua tới dự giỗ chồng bà lão hàng nước, cầm miếng trầu mà nhận ra Tấm.

    2. Các bản kể của đồng bào miền núi

    a) Các bản kể của đồng bào Tày :

    Truyện Tua Gia – Tua Nhi na ná như truyện Tấm Cám, ngoài ra có một số chi tiết khác như :

    – Mụ dì ghẻ bắt Tua Gia gánh nước bằng ống bương thủng và lừa :

    Gánh nước thì gánh suối xa Chớ gánh gần nhà, nước chẳng nên ăn

    – Tua Gia bị giết hoá kiếp thành gà chứ không phải chim vàng anh.

    – Tua Gia có con trai, Tua Gia chết đi, sống lại, nhờ có con trai mà vua và Tua Gia mới nhận ra nhau.

    Ngoài truyện Tua Gia – Tua Nhi, đồng bào Tày còn có một số truyện khác như Nàng Khao – nàng Dăm, Cô gái mồ côi, nội dung cơ bản cũng như vậy.

    b) Bản kể của đồng bào Nùng :

    Truyện Ô Pẻn – Ô Kin của đồng bào Nùng giản đơn, ít chi tiết nhưng lại có những chi tiết đậm màu sắc núi rừng, thí dụ :

    – Mẹ Ô Pẻn bị bố Ô Pẻn đánh chết vứt vào rừng hoá thành thần hổ. Ô Pẻn bị dì ghẻ bắt lên rừng canh nương. Thần hổ săn sóc Ô Pẻn, cô gái trở nên xinh đẹp vô cùng. Ô Kin thấy vậy, tranh đi canh nương. Thần hổ hiện lên quật chết. Quạ báo tin Ô Kin chết cho mụ dì ghẻ, mụ này lên rừng tìm xác con cũng bị thần hổ quật chết luôn.

    c) Bản kể của đồng bào Thái :

    Đồng bào Thái có truyện ý Ưởi, ý Noọng.

    – ý Ưởi bị dì ghẻ hành hạ, khi mang giỏ cá rỗng không về bị dì đánh đuổi lên rừng, ngủ trong một túp lều lợp lá chuối. Hổ bắt gặp, định ăn thịt nhưng thấy ý Ưởi khổ sở, hổ động lòng thương lại giúp nàng có quần áo đẹp. Vua đi săn gặp nàng lấy làm vợ.

    – ý Ưởi trèo cây cau bị dì ghẻ chặt gốc, ngã xuống suối chết đuối, hoá thành chim gáy. Dì ghẻ giết chim vứt vào lửa. Một bà cụ xin than mang xác chim bị cháy về, chim hoá thành người.

    Truyện này không có nhiều chi tiết hoá kiếp như các bản kể phổ biến.

    d) Bản kể của đồng bào Mèo :

    Đồng bào Mèo có truyện Gầu Nà – Gầu Rềnh.

    – Gầu Nà mồ côi, hàng ngày bị dì ghẻ bắt đi chăn bò. Bò thường hoá ra người và dệt vải đẹp cho Gầu Nà. Gầu Rềnh bắt chước tranh đi chăn bò bị bò húc đau và người càng ngày càng xấu xí.

    – Gầu Nà gặp Nù Náng, một chàng trai Mèo khoẻ đẹp. Hai người lấy nhau. Đến ngày cưới, mẹ con Gầu Rềnh tìm cách đánh tráo cô dâu, nhưng Nù Náng thông minh đã đánh tráo lại và lấy được Gầu Nà.

    – Đoạn cuối, lúc mụ dì ghẻ chết, hồn mụ còn hoá ra hai cây gạo để ngăn cách vợ chồng Gầu Nà nhưng thất bại.

    Các bản kể ít nói đến vua hay hoàng tử mà thường nói đến một chàng trai khoẻ, đẹp. Truyện không nhắc đến chi tiết đôi giày.

    e) Bản kể của đồng bào Chàm :

    Truyện Ca Dong, Ha Lốc có một số chi tiết đáng lưu ý :

    – Ca Dong là con gái nuôi, Ha Lốc là con gái đẻ.

    – Ca Dong sống một mình buồn bã, nuôi con cá giá rốc làm em, hàng ngày bớt phần cơm nuôi nó.

    – Ca Dong bị mất cá, nằm mê, hồn cá hiện lên bảo đem xương bỏ vào gáo dừa chôn ở ngã ba đường. Xương cá biến thành một đôi giày vàng. Ca Dong nhặt được một chiếc, còn một chiếc chim thần cắp vào cung vua.

    – Vua xuống chiếu cho dân gian dự hội ướm giày. Ca Dong bị người mẹ nuôi trộn ngô lẫn vừng, rồi bắt nhặt riêng ra, lại còn bắt gỡ một cuộn chỉ rối.

    – Bốn kiếp của Ca Dong là rùa, măng tre, chim sáo và quả thị.

    g) Bản kể của đồng bào Xơ-rê :

    Đồng bào Xơ-rê (Tây Nguyên) có truyện Gơ Liu, Gơ Lát.

    Phần mở đầu truyện này có chi tiết chim thần thả xuống đất một đôi giày, ai ướm vừa thì hoàng tử lấy làm vợ. Gơ Liu ướm vừa được lấy hoàng tử. Gơ Lát giết Gơ Liu. Gơ Liu hoá thành khóm trúc, rồi hoá thành chim, thành cây thị. Đoạn cuối, chính hoàng tử là người giết Gơ Lát làm mắm về cho mụ dì ghẻ.

    3. Các bản kể ở nước ngoài

    a) Bản kể ở Căm-pu-chia :

    Người Khơ-me có truyện Nàng Can-tóc và nàng Song Ang-cát. Can-tóc có nghĩa là xinh tươi, Song Ang-cát có nghĩa là đầu mẩu củi. Truyện kể về một người đàn ông goá vợ có con gái là Can-tóc, sau lấy vợ kế, có con riêng là Song Ang-cát. Truyện na ná truyện Tấm Cám, có một số chi tiết khác như :

    – Ông Bụt thay bằng một vị pháp sư. Con cá bống được thay bằng một con cá quả. Vị pháp sư hiện lên bảo thả cá xuống ao và gọi :

    Quả đẹp quả xinh Lên ăn cơm lành Cho mau chóng lớn

    – Chi tiết đôi giày ở bản kể Căm-pu-chia có điều lí thú. Pháp sư bảo Can-tóc lấy một chiếc giày (chỉ một chiếc) ở gầm giường cất đi. Còn chiếc kia Song Ang-cát nhặt được nhưng không biết làm gì, vứt ra bờ rào. Quạ bay qua quắp mang vào cung vua.

    – Sự biến hoá của Can-tóc không phải thành chim, thành khung cửi, thành quả thị mà là thành cây chuối và thành cây tre.

    – Kết thúc truyện không có chi tiết làm mắm gửi dì ghẻ.

    b) Bản kể ở Thái Lan :

    ở Thái Lan có truyện Con cá vàng. U-ay là con vợ chồng người đánh cá. Mẹ bị chết đuối. Dì ghẻ có hai cô gái độc ác là Ai và Le. Một hôm bị dì ghẻ đánh đập, U-ay ra bờ sông khóc. Mẹ hiện lên thành một con cá nhỏ. U-ay mang cá về nuôi ở giếng. Những chi tiết mụ dì ghẻ lừa U-ay bắt cá ăn thịt giống như trong truyện Tấm Cám. U-ay về lấy chiếc vẩy cá còn sót lại chôn ở rừng, vẩy mọc lên hai cây ma khua. Vua đi săn thấy cây quý, hỏi ra biết là U-ay trồng bèn lấy nàng làm vợ. Mụ dì ghẻ nhắn U-ay về thăm bố ốm làm bẫy giết. U-ay biến thành chim chào mào. Một số chi tiết biến hoá cũng na ná như truyện Tấm Cám. Đoạn cuối, một vị đạo sĩ cho vua biết sở dĩ U-ay bị khổ như vậy là vì kiếp trước đã giết một con gà mẹ và bắt con gà con cho con chơi.

    ở Miến Điện cũng có truyện Con rùa tương tự như vậy, chỉ khác người mẹ là một con rùa. Ngoài những bản kể ở khu vực Đông Nam á, ta có thể kể ra đây một số bản kể của Trung Quốc, ấn Độ.

    c) Bản kể ở Trung Quốc :

    ở Trung Quốc có truyện Nàng Diệp Hạn. Truyện kể có một cô gái tên là Diệp Hạn, bố mẹ chết phải ở với dì ghẻ. Một hôm bắt được một con cá quý, nàng nuôi ở chậu, rồi thả xuống ao, cá mỗi ngày một lớn. Cá chỉ nổi lên khi nào thấy bóng Diệp Hạn trên bờ. Mụ dì ghẻ bắt Diệp Hạn đi gánh nước xa, lấy áo của nàng lừa cá, rồi bắt ăn thịt. Mất cá, Diệp Hạn khóc lóc đem xương cá chôn cất. Nhờ đó, cô có quần áo đẹp và giày vàng. Diệp Hạn đi xem hội, đánh rơi giày, có người bắt được bán cho vua Đà Hãn. Vua cũng cho dân ướm giày và lấy Diệp Hạn. Mẹ con mụ dì ghẻ bị trời đánh. Dân thương hại chôn cất và có miếu thờ…

    d) Bản kể ở ấn Độ :

    ở ấn Độ có truyện kể về một hoàng hậu gian ác hành hạ con chồng và giết chết con chồng. Hành vi của mụ bị vua phát hiện và xử tội chết, mụ bị đốt cháy lấy xương gửi về cho mẹ mụ.

    ở Bắc ấn có truyện một nàng công chúa đánh rơi giày xuống dòng sông, một con cá to nuốt mất. Người đầu bếp của một vương quốc láng giềng mổ con cá đó bắt được chiếc giày đẹp, đem nộp vua. Vua truyền ai ướm vừa chân sẽ rước về làm hoàng hậu.

    Ngoài những bản kể ở châu á, trong số những bản kể ở châu Âu có thể đối chiếu với truyện Tấm Cámcủa ta, ta có thể kể truyện Lọ Lem của Pháp.

    Đối chiếu và so sánh các bản kể ở Việt Nam, bản kể mà chúng ta chọn giảng đã trải qua một sự lựa chọn tinh vi và mang tính chất dân tộc sâu sắc. Truyện Tấm Cám của ta có ba chặng rành mạch trong tình tiết :

    1. Sự xung đột gia đình tập trung xung quanh chi tiết con bống và đôi giày.

    2. Sự biến hoá của Tấm xung quanh chi tiết con vàng anh và quả thị.

    3. Sự báo thù của Tấm và cái chết đáng kiếp của mẹ con mụ dì ghẻ.

    ở một số bản kể khác, các chi tiết không được phong phú như thế. Có truyện chỉ có một hoặc hai chặng cuối. Một số truyện cho con người biến thành bò, thành hổ v.v… rõ ràng là không lí thú bằng.

    Có một số truyện ở phần kết thúc lại thuyết minh cho giáo lí đạo Phật hoặc đề cao vương quyền không phù hợp với nội dung cơ bản của sáng tác dân gian.

    --- Bài cũ hơn ---

  • Soạn Bài Tấm Cám (Ngắn Gọn)
  • Giáo Án Bài Tấm Cám Soạn Theo Phương Pháp Dạy Học Tích Cực
  • Truyện Cổ Tích Tấm Cám Bản Gốc
  • Có Nên Đổi Kết Thúc Truyện Tấm Cám?
  • Sách Giáo Khoa Sửa Đoạn Kết Tấm Cám
  • Tìm Hiểu Văn Bản: Tấm Cám (Truyện Cổ Tích)

    --- Bài mới hơn ---

  • Bài Thơ Đại Cáo Bình Ngô (Bình Ngô Đại Cáo)
  • Soạn Bài Bình Ngô Đại Cáo Đại Cáo Bình Ngô
  • Thuyết Minh Tác Phẩm Bình Ngô Đại Cáo Của Nguyễn Trãi
  • Soạn Bài Đại Cáo Bình Ngô
  • Bài Thơ: Bình Ngô Đại Cáo
  • – Truyện cổ tích là những tác phẩm tự sự dân gian mà cốt truyện và hình tượng được hư cấu có chủ định, kể về số phận những con người bình thường trong xã hội có giai cấp, thể hiện tinh thần nhân đạo và lạc quan của nhân dân lao động.

    – Truyện cổ tích được chia thành ba loại: cổ tích về loài vật, cổ tích sinh hoạt và cổ tích thần kì. Trong đó, truyện cổ tích thần kì là phong phú nhất và chiếm số lượng nhiều nhất.

    b. Đặc trưng của truyện cổ tích thần kì

    Sự tham gia của yếu tố thần kì là khá phổ biến (tiên, bụt, sự biến hoá thần kì, những vật có phép màu…).

    Kết cấu tương đối thống nhất: Dạng kết cấu phổ biến là nhân vật chính trải qua những phiêu lưu, hoạn nạn, thử thách, cuối cùng đạt được ý nguyện của mình.

    Nhân vật chính phần lớn là những con người bình thường.

    Mâu thuẫn, xung đột gia đình và xã hội được thể hiện dưới dạng khái quát: đấu tranh giữa cái tốt và cái xấu, giữa cái thiện và cái ác.

    Tấm Cám là một truyện cổ tích đặc sắc trong kho tàng truyện cổ tích Việt Nam. Câu chuyện này được truyền miệng từ bao đời nay, là kết quả của quá trình sáng tác tập thể, gắn bó mật thiết với các sinh hoạt tinh thần trong đời sống cộng đồng.

    – Văn bản Tấm Cám đưa vào SGK được chọn từ Kho tàng truyện cổ tích Việt Nam, tập 4, của Nguyễn Đổng Chi, NXB Khoa học xã hội, Hà Nội, 1975.

    – Tấm Cảm là một tác phẩm tự sự. Đây là câu chuyện về cuộc đời Tấm – cô gái mồ côi cả cha lẫn mẹ, sống với mẹ con người dì ghẻ độc ác, trải qua nhiều nỗi khổ, Tấm đã tìm thấy hạnh phúc và đấu tranh quyết liệt đến cùng để giành lại cuộc sống, giữ gìn được hạnh phúc.

    – Theo hệ thống thể loại văn học dân gian thì Tấm Cám thuộc loại truyện cổ tích thần kì. Truyện cổ tích có nguồn gốc xa xưa được phát triển trong xã hội có giai cấp cùng với sự xuất hiện chế độ tư hữu tư sản, chế độ gia đình phụ quyền thời cổ.

    – Kiểu truyện Tấm Cám rất phổ biến ở nhiều dân tộc khác nhau trên thế giới: Cô bé lọ lem (Pháp), Chiếc hài cườm pha lê (Đức),… và có những điểm chung về nội dung như:

    + Phản ánh số phận của những con người nhỏ bé, bất hạnh.

    + Thể hiện ước mơ về sự công bằng, dân chủ, hạnh phúc.

    Tấm và Cám là hai chị em cùng cha khác mẹ. Cha mẹ mất sớm, Tấm ở với dì ghẻ là mẹ của Cám. Một lần, khi đi bắt tôm tép ngoài đồng, Cám đã lừa Tấm, trút hết tép vào giỏ của mình. Tấm khóc, Bụt hiện lên bảo Tấm mang con bống còn sót lại trong giỏ về nuôi ở giếng. Mẹ con Cám biết chuyện, lừa Tấm bắt bống giết thịt. Mất bống, Tấm ngồi khóc thì Bụt lại hiện ra và bảo Tấm hãy nhặt lấy xương bống bỏ vào bốn lọ chôn ở bốn chân giường. Ít lâu sau, nhà vua mở hội. Dì ghẻ lấy gạo trộn lẫn với thóc, bắt Tấm ở nhà nhặt rồi cùng Cám đi trảy hội. Tấm ngồi khóc một mình, Bụt lại hiện ra và sai đàn chim sẻ xuống nhặt giúp, lại bảo Tấm đào các lọ chôn ở chân giường lên để có đủ mọi thứ để đi trảy hội. Trên đường trảy hội, khi phóng ngựa qua chỗ lội Tấm đánh rơi một chiếc giày mà không kịp nhặt. Nhà vua đi qua nhặt được chiếc giày xinh xắn liền ra hạ lệnh để tất cả đàn bà con gái đi xem hội ướm thử, ai đi vừa thì sẽ lấy làm vợ. Tất cả không ai ngoài Tấm đi vừa chiếc giày rồi được rước vào cung làm vợ vua.

    Ngày giỗ cha, Tấm về nhà, mẹ con Cám ghen ghét bày mưu để Tấm trèo cau rồi chặt gốc, giết chết Tấm. Cám vào cung thay Tấm. Tấm chết hoá thành chim vàng anh quấn quýt bên vua, Cám bắt chim làm thịt vứt lông chim ra vườn. Lông chim hoá ra hai cây xoan đào, vua thấy đẹp bèn sai mắc võng nằm chơi hóng mát hằng ngày, Cám sai chặt hai cây xoan đào làm khung cửi. Cám ngồi dệt, từ khung cửi phát ra tiếng oán trách. Cám đem đốt khung cửi, vứt tro ra xa hoàng cung. Từ đống tro mọc lên cây thị, đến mùa thị chỉ ra một quả và được bà lão hàng nước đem về. Hàng ngày, khi bà lão đi vắng, Tấm từ trong quả thị chui ra giúp bà mọi việc trong nhà xong lại chui trở vào. Bà lão rình biết được bèn ôm choàng lấy Tấm, nhận làm con. Một hôm vua đi chơi qua, ghé vào quán nước của bà lão, nhận ra Tấm và đón nàng về cung. Thấy Tấm ngày càng xinh đẹp, Cám hỏi, Tấm lừa Cám tự đào hố rồi sai đổ nước sôi. Cám chết, Tấm đem xác làm mắm và gửi về cho dì ghẻ. Mụ dì ghẻ ăn đến khi mắm gần hết thì thấy đầu lâu con gái, mụ lăn đùng ra chết.

    – Phần 1: từ đầu đến “đẹp thế”: Thân phận của Tấm – cô gái mồ côi và con đường đến với hạnh phúc.

    – Phần 2: từ “Vào cung vua” đến hết: Cuộc đấu tranh quyết liệt của Tấm để giành lại sự sống và hạnh phúc.

    – Mâu thuẫn giữa Tấm và mẹ con Cám phản ánh mâu thuẫn trong gia đình phụ quyền thời cổ nói riêng; mâu thuẫn giữa lao động và bóc lột, giữa thiện và ác trong xã hội nói chung.

    + Tấm đại diện cho loại nhân vật mồ côi (mẹ Tấm chết từ hồi Tấm mới biết đi; sau đó ít năm người cha cũng chết): chăm chỉ, hiền lành, đôn hậu (mải miết bắt được đầy giỏ tâm tép không quản trời nắng, bớt phần ăn dành nuôi bống, cho trâu đi ăn thật xa,…)

    + Mẹ con người dì ghẻ là hiện thân của cái ác: Cám lừa gạt chị xuống tắm, trút hết tôm tép của Tấm vào giỏi của mình để giành chiếc yếm đỏ; mẹ con Cám rắp tâm lừa Tấm đi chăn trâu đồng xa để tiện bề bắt con cá bống – nguồn vui duy nhất của Tấm; trắng trợn trộn một đấu thóc vào một đấu gạo để bắt Tấm ngồi nhặt, không được đi hội do nhà vua mở;…

    – Mâu thuẫn từ chỗ xoay quanh quyền lợi vật chất và tinh thần trong cuộc sống gia đình thường ngày (dì ghẻ – con chồng) đến mức biến thành xung đột về quyền lợi xã hội.

    – Mâu thuẫn phát triển ngày càng gay gắt, không thể dung hòa, buộc phải giải quyết: Mọi đau khổ, tủi cực của Tấm đều bắt nguồn từ mẹ con Cám. Cô gái Tấm mồ côi chỉ biết khóc khi lừa gạt, bị tước đoạt đến cả những niềm vui bé nhỏ nhất. Trong truyện này, cũng như hầu hết các truyện cổ tích khác, nhờ sự can thiệp của các yếu tố kì ảo, xung đột thiện – ác cũng được giải quyết theo hướng: dù khó khăn đến đâu, dù lâu hay chóng thì cái thiện cuối cùng cũng thắng cái ác.

    – Tấm có được hạnh phúc nhờ có sự giúp đỡ của Bụt. Cách giải quyết mâu thuẫn như vậy thể hiện ước mơ của người lao động, niềm tin của họ về lẽ công bằng mà trong đời sống thực còn quá mong manh và hầu như khó có thể thực hiện được.

    + Tấm bị Cám lừa nên không được thưởng chiếc yếm đỏ, chỉ biết khóc – Bụt xuất hiện an ủi cô, bày cho cô cách nuôi bống để làm bầu bạn.

    + Tấm bị mất cá bống – được gà tìm xương, được Bụt cho hi vọng đổi đời.

    + Tấm không được đi hội – Bụt cho chim sẻ xuống giúp nhặt thóc ra khỏi gạo, đưa Tấm đến đỉnh cao hạnh phúc: gặp vua và trở thành hoàng hậu.

    – Tấm trở thành hoàng hậu nhưng cái ác vẫn đeo bám, vẫn tìm cách chiếm đoạt tất cả những gì Tấm có được, muốn tiêu diệt Tấm đến cùng. Khác với phần đầu câu chuyện, ở phần hai, cuộc đấu tranh giữa Tấm và mẹ con Cám hết sức quyết liệt nhưng ta không thấy Tấm khóc, cũng không thấy nhân vật Bụt xuất hiện; chỉ thấy sau mỗi lần hóa thân: chim vàng anh, cây xoan đào, khung cửu, quả thị – một cô Tấm ngày càng mạnh mẽ, quyết liệt sống dậy, trở lại cuộc đời để đòi quyền được sống, đòi lại hạnh phúc đã bị Cám cướp mất.

    – Các yếu tối kì ảo ở phần hai không thay thế Tấm trong cuộc đấu tranh quyết liệt với mẹ con Cám, dường như nó là nơi Tấm hóa thân để trở lại đối đầu với kẻ ác, để giành lại hạnh phúc của mình. Lại một lần nữa, người đọc cảm nhận được quan niệm giản dị, thực tế về hạnh phúc của người lao động: người tốt phải tự mình tiêu diệt cái ác, giành lại hạnh phúc; hạnh phúc chỉ có thể có ở cuộc đời thực, chỉ trọn vẹn khi không còn cái ác, khi cái ác đã bị tiêu diệt đến cùng. Sự hóa thân của Tấm không hẳn là do ảnh hưởng của thuyết luân hồi của nhà Phật; nếu có chăng, tác giả dân gian chỉ mượn cái vỏ ngoài để thể hiện ước mơ, tinh thần lạc quan của người lao động mà thôi.

    – Chi tiết Tấm ẩn mình trong quả thị và từ quả thị bước ra, trở lại làm người là một chi tiết có giá trị thẩm mĩ cao. Ý nghĩa cổ xưa nhất của nó là một quan niệm của tác giả dân gian (Sọ Dừa là một cục thịt biết lăn tròn, biến thành chàng trai khôi ngô tuấn tú – trong truyện Sọ Dừa; người đẹp từ trong tranh bước ra – trong truyện Tú Uyên – Giáng Kiều; cô gái mang lốt cóc xấu xí bẩn thỉu trở thành người, lấy được người chồng dũng cảm, đẹp đẽ – truyện Lấy vợ cóc;…). Sau này, một lớp nghĩa mới mang tính hiện đại hơn được gửi gắm ở chi tiết biến hóa cuối cùng của Tấm, đó là nội dung tốt đẹp thường được ẩn dưới một hình thức bình thường, thậm chí xấu xí.

    – Kết thúc truyện cổ tích Tấm Cám là kết thúc có hậu: mẹ con Cám bị trừng phạt thích đáng; cô Tấm mồ côi bị đọa đày sau bao lần chết đi sống lại cuối cùng vẫn gặp được nhà vua, vẫn là hoàng hậu bên những người dân hiền lành tử tế.

    – Trong sự trở về của Tấm có vai trò của miếng trầu têm cánh phượng, một hình ảnh quen thuộc trong đời sống văn hóa Việt Nam, trong lễ tết, cưới hỏi của người Việt. Và ở đây, trong sự hội ngộ của nhà vua với người vợ khéo léo, đảm đang của mình, miếng trầu têm cánh phượng lại có mặt, như một sự nhận viết thiêng liêng mang đậm dấu ấn dân tộc Việt, càng tôn thêm giá trị nhân văn của câu chuyện.

    Sự biến hóa của Tấm thể hiện sức sống, sức trỗi dậy mãnh liệt của con người trước sự vùi dập của kẻ ác. Đây là sức mạnh của cái thiện chiến thắng cái ác qua cuộc đấu tranh không khoan nhượng đến cùng. Chiến thắng ấy thể hiện niềm tin của nhân dân về sự chiến thắng của cái thiện với cái ác, tinh thần lạc quan và ước mơ về một xã hội công bằng.

    – Cốt truyện li kì, hấp dẫn với những mâu thuẫn, xung đột ngày càng quyết liệt.

    – Xây dựng nhân vật theo hai tuyến đối lập.

    – Sử dụng các yếu tố, chi tiết tưởng tượng kì ảo

    --- Bài cũ hơn ---

  • Soạn Bài Văn Bản Sbt Ngữ Văn 10 Tập 1
  • Văn Bản (Tiếp Theo) Trang 37 Sgk Ngữ Văn 10
  • Văn Bản (Tiếp Theo) Trang 37 Sgk Ngữ Văn 10, Viết Câu Khác Tiếp Theo Câu Văn Đã Cho Để Tạo Thành Một Văn Bản. Đặt Tên Cho Văn Bản Đã Viết.
  • Soạn Bài “bố Cục Trong Văn Bản” Và “mạch Lạc Trong Văn Bản”?
  • Dàn Ý Cảm Nghĩ Về Người Bố Trong Văn Bản Mẹ Tôi Lớp 7 Hay Nhất
  • Truyện Cổ Tích Tấm Cám Bản Gốc

    --- Bài mới hơn ---

  • Giáo Án Bài Tấm Cám Soạn Theo Phương Pháp Dạy Học Tích Cực
  • Soạn Bài Tấm Cám (Ngắn Gọn)
  • Đọc Hiểu Văn Bản Tấm Cám
  • Tóm Tắt Các Sự Kiện Chính Trong Văn Bản Tấm Cám Câu Hỏi 45291
  • Tóm Tắt Truyện Cổ Tích Tấm Cám Bằng 3 Cách Khác Nhau
  • Gửi đến độc giả: Đây là bản nguyên tác truyện cổ tích Tấm Cám, vì còn nhiều ý kiến trái chiều trong đoạn cuối của câu chuyện nên Đọc truyện cổ tích sẽ up cả bản mới đã chỉnh sửa lại phần kết và bản nguyên gốc. TẤM CÁM

    Ngày xửa ngày xưa, có hai chị em cùng cha khác mẹ, chị tên là Tấm, em tên là Cám. Mẹ Tấm mất sớm, sau đó mấy năm cha Tấm cũng qua đời, Tấm ở với dì ghẻ là mẹ Cám. Bà mẹ kế này rất cay nghiệt, bắt Tấm phải làm hết mọi việc nặng nhọc từ việc nhà đến việc chăn trâu cắt cỏ. Trong khi đó Cám được nuông chiều không phải làm gì cả.

    Một hôm bà ta cho hai chị em mỗi người một cái giỏ bảo ra đồng xúc tép, còn hứa “Hễ đứa nào bắt được đầy giỏ thì thưởng cho một cái yếm đỏ”. Ra đồng, Tấm chăm chỉ bắt được đầy giỏ, còn Cám thì mải chơi nên chẳng bắt được gì.

    Thấy Tấm bắt được một giỏ đầy, Cám bảo chị :

    – Chị Tấm ơi, chị Tấm! Đầu chị lấm, chị hụp cho sâu, kẻo về mẹ mắng.

    Tin là thật, Tấm bèn xuống ao lội ra chỗ sâu tắm rửa. Cám thừa dịp trút hết tép của Tấm vào giỏ của mình rồi ba chân bốn cẳng về trước. Lúc Tấm bước lên chỉ còn giỏ không, bèn ngồi xuống bưng mặt khóc hu hu. Nghe tiếng khóc của Tấm, Bụt liền hiện lên hỏi :

    – Làm sao con khóc ?

    Tấm kể lể sự tình cho Bụt nghe, Bụt bảo:

    – Thôi con hãy nín đi ! Con thử nhìn vào giỏ xem còn có gì nữa không?

    Tấm nhìn vào giỏ rồi nói : – Chỉ còn một con cá bống.

    – Con đem con cá bống ấy về thả xuống giếng mà nuôi. Mỗi bữa, đáng ăn ba bát thì con ăn hai còn một đem thả xuống cho bống. Mỗi lần cho ăn con nhớ gọi như thế này:

    Bống bống bang bang Lên ăn cơm vàng cơm bạc nhà ta Chớ ăn cơm hẩm cháo hoa nhà người.

    Không gọi đúng như thế thì nó không lên, con nhớ lấy !

    Nói xong Bụt biến mất. Tấm theo lời Bụt thả bống xuống giếng. Rồi từ hôm ấy trở đi, cứ mỗi bữa ăn, Tấm đều để dành cơm, giấu đưa ra cho bống. Mỗi lần nghe Tấm gọi, bống lại ngoi lên mặt nước đớp những hạt cơm của Tấm ném xuống. Người và cá ngày một quen nhau, và bống ngày càng lớn lên trông thấy.

    Truyện cổ tích Tấm Cám

    Thấy Tấm sau mỗi bữa ăn thường mang cơm ra giếng, mụ dì ghẻ sinh nghi, bèn bảo Cám đi rình. Cám nấp ở bụi cây bên bờ giếng nghe Tấm gọi bống, bèn nhẩm lấy cho thuộc rồi về kể lại cho mẹ nghe. Tối hôm ấy mụ dì ghẻ lấy giọng ngọt ngào bảo với Tấm:

    – Con ơi con! Làng đã bắt đầu cấm đồng rồi đấy. Mai con đi chăn trâu, phải chăn đồng xa, chớ chăn đồng nhà, làng bắt mất trâu.

    Tấm vâng lời, sáng hôm sau đưa trâu đi ăn thật xa. Ở nhà, mẹ con Cám mang bát cơm ra giếng cũng gọi bống lên ăn y như Tấm gọi. Nghe lời gọi, bống ngoi lên mặt nước. Mẹ Cám đã chực sẵn, bắt lấy bống đem về nhà làm thịt.

    Đến chiều Tấm dắt trâu về, sau khi ăn xong Tấm lại mang bát cơm để dành ra giếng, Tấm gọi nhưng chả thấy bống ngoi lên như mọi khi. Tấm gọi mãi, gọi mãi, cuối cùng chỉ thấy cục máu nổi lên mặt nước. Biết là có sự chẳng lành cho bống, Tấm òa lên khóc. Bụt lại hiện lên hỏi:

    – Con làm sao lại khóc ?

    Tấm kể sự tình cho Bụt nghe, Bụt bảo:

    – Con bống của con, người ta đã ăn thịt mất rồi. Thôi con hãy nín đi ! Rồi về nhặt xương nó, kiếm bốn cái lọ bỏ vào, đem chôn xuống dưới bốn chân giường con nằm.

    Tấm trở về theo lời Bụt đi tìm xương bống, nhưng tìm mãi các xó vườn góc sân mà không thấy đâu cả. Một con gà thấy thế, bảo Tấm :

    – Cục ta cục tác ! Cho ta nắm thóc, ta bưới xương cho !

    Tấm bốc nắm thóc ném cho gà. Gà chạy vào bếp bới một lúc thì thấy xương ngay. Tấm bèn nhặt lấy bỏ vào lọ và đem chôn dưới chân giường như lời bụt dặn.

    Ít lâu sau nhà vua mở hội trong mấy đêm ngày. Già trẻ gái trai các làng đều nô nức đi xem, trên các nẻo đường, quần áo mớ ba mớ bẩy dập dìu tuôn về kinh như nước chảy. Hai mẹ con Cám cũng sắm sửa quần áo đẹp để đi trẩy hội. Thấy Tấm cũng muốn đi, mụ dì ghẻ nguýt dài, sau đó mụ lấy một đấu gạo trộn lẫn với một đấu thóc, bảo Tấm:

    – Khi nào nhặt riêng gạo và thóc ra hai đấu thì mới được đi xem hội.

    Nói đoạn, hai mẹ con quần áo xúng xính lên đường. Tấm tủi thân òa lên khóc. Bụt lại hiện lên hỏi:

    – Làm sao con khóc?

    Tấm chỉ vào cái thúng, thưa:

    – Dì con bắt phải nhặt thóc ra thóc, gạo ra gạo, rồi mới được đi xem hội, lúc nhặt xong thì hội đã tan rồi còn gì mà xem.

    Bụt bảo: – Con đừng khóc nữa. Con mang cái thúng đặt ra giữa sân, để ta sai chim sẻ xuống nhặt giúp.

    – Nhưng ngộ nhỡ chim sẻ ăn mất thì khi về con vẫn cứ bị đòn.

    – Con cứ bảo chúng nó thế này:

    Ăn mất hạt nào thì tao đánh chết Rặt rặt (con chim sẻ) xuống nhặt cho tao

    Thì chúng nó sẽ không ăn của con đâu.

    Bụt vừa dứt lời, ở trên không có một đàn chim sẻ đáp xuống sân nhặt thóc ra một đằng, gạo ra một nẻo. Chúng nó lăng xăng ríu rít chỉ trong một lát đã làm xong, không suy suyển một hạt. Nhưng khi chim sẻ bay đi rồi, Tấm lại nức nở khóc. Bụt lại bảo:

    – Con làm sao lại khóc?

    – Con rách rưới quá, người ta không cho con vào xem hội.

    Truyện cổ tích Tấm Cám

    – Con hãy đào những cái lọ xương bống đã chôn ngày trước lên thì sẽ có đủ thứ cho con trẩy hội.

    Tấm vâng lời, đi đào các lọ lên. Đào lọ thứ nhất lấy ra được một cái áo mớ ba, một cái áo xống lụa, một cái yếm lụa điều và một cái khăn nhiễu. Đào lọ thứ hai lấy ra được một đôi hài thêu. Đào lọ thứ ba thì thấy một con ngựa bé tí, nhưng vừa đặt con ngựa xuông đất bỗng chốc nó đã hí vang lên và biến thành ngựa thật. Đào đến lọ cuối cùng thì lấy ra được một bộ yên cương xinh xắn.

    --- Bài cũ hơn ---

  • Có Nên Đổi Kết Thúc Truyện Tấm Cám?
  • Sách Giáo Khoa Sửa Đoạn Kết Tấm Cám
  • Soạn Bài Cảnh Ngày Hè Lớp 10 Ngắn Gọn
  • Soạn Bài Đại Cáo Bình Ngô (Tiếp)
  • Giáo Án Tin Học 10 Tiết 44: Định Dạng Văn Bản
  • Tóm Tắt Truyện: Tấm Cám

    --- Bài mới hơn ---

  • Hướng Dẫn Soạn Văn Văn Bản
  • Giáo Án Ngữ Văn 10 Tiết 10: Văn Bản (Tiếp Theo)
  • Hướng Dẫn Phân Tích Và Đọc Hiểu Văn Bản
  • Đề Đọc Hiểu Đoạn Trích Thái Sư Trần Thủ Độ Ngữ Văn 10
  • Tính Chuẩn Xác Hấp Dẫn Của Văn Bản Thuyết Minh Trang 24 Sgk Ngữ Văn 10
  • I. Tóm tắt truyện

    1. Tóm tắt ngắn gọn

    Tấm Cám là câu chuyện kể về nàng Tấm- là một cô gái hiền lành, xinh đẹp, mồ côi mẹ, sống với dì ghẻ và một cô em cùng bố khác mẹ tên là cám. Tấm bị mẹ con cám ghen ghét, ngược đãi. Mỗi lần tấm bị ngược đãi, bụt lại hiện lên an ủi và giúp đỡ. Trong một ngày hội, nhà vua gặp tấm và lấy làm vợ. Mẹ con cám giết tấm để đưa cám vào làm vợ vua. Tấm nhiều lần hóa thân: Thành chim vàng anh, thành cây xoan đào, thành khung cửi, thành cây thị, nhưng đều bị mẹ con cám tìm cách hãm hại. Cuối cùng, tấm gặp lại vua và hai người sống hạnh phúc bên nhau. Còn mẹ con cám bị trừng phạt thích đáng.

    2. Tóm tắt chi tiết

    Truyện ngắn Tấm Cám kể về sự cuộc đời và sự đấu tranh của nhân vật Tấm để có được hạnh phúc của mình. Tấm là chị em cùng cha khác mẹ với Cám. Sau khi cha và mẹ qua đời, Tấm sống với mẹ con dì ghẻ dưới sự đay nghiệt, ức hiếp, phân biệt đối xử. Vào một hôm dì bảo Tấm và Cám ra đồng bắt cá, ai bắt được nhiều hơn sẽ được phần thưởng là một cái yếm đỏ.

    Chiếc yếm đỏ là niềm khao khát của tất cả những cô gái mới lớn lúc bấy giờ, nó tôn lên vẻ đẹp dịu dàng, đằm thắm, tinh khôi, tràn đầy sức sống của thiếu nữ nông thôn thuần khiết. Tấm đã quen với việc mò cua bắt ốc nên chẳng mấy chốc sau khi xuống bùn, chiếc giỏ của nàng đã đầy ắp biết bao nhiêu là tôm cá. Còn Cám thì đủng đỉnh dạo từ ruộng nọ đến ruộng kia, đến chiều mà trong giỏ vẫn chẳng thấy gì. Chính vì thế, Cám âm mưu lừa Tấm và ăn cắp hết số cá của Tấm. Tấm tủi thân bật khóc nức nở, ông Bụt hiện lên bảo nàng đem con cá bống còn sót lại về nuôi. Thế là từ hôm ấy, cứ sau bữa ăn, Tấm đều để dành cơm của mình đem ra sau giếng cho con cá bống. Người và cá ngày một thân thiết trở thành tri kỉ của nhau. Hai mẹ con Cám thấy Tấm lạ bèn sinh nghi, rình được con cá bống và âm mưu giết làm thịt. Khi nhìn thấy cục máu đỏ hỏn nổi giữ lòng giếng, Tấm vừa ấm ức vừa tủi thân, và ngồi khóc. Ông bụt hiện lên bảo đem xương cá bỏ vào lọ rồi chôn dưới góc giường. Những mảnh xương ấy biến thành bộ xiêm y lộng lẫy cùng chiếc xe ngựa đẹp kì diệu đưa nàng Tấm đến tham dự lễ hội. Chiếc giày nàng đánh rơi trên đường về được vua nhặt được và nhà vua tuyên bố chủ nhân của đôi giày ấy sẽ là hoàng hậu. Sau rất nhiều cuộc thử giày nhưng chẳng có ai ướm vừa chân cả. Đến lượt Tấm, chiếc giày vừa như in và Tấm được vua rước vào cung làm vợ.

    Ngày giỗ cha, Tấm về nhà soạn cỗ cúng. Mẹ con Cám lừa Tấm trèo lên cây cau rồi đốn ngã cây làm Tấm chết, Cám vào cung tiến vua thay Tấm. Tấm chết hóa thành con chim vàng anh suốt ngày quanh quẩn bên vua, Cám liền bắt làm thịt ăn. Lông chim vàng anh biến thành cây xoan đào, Cám đốn cây và lấy gỗ làm khung cửi. Cám lại đốt khung cửi rồi ném tro đi thật xa. Từ đống tro ấy mọc lên một cây thị, trên cây có một quả rất to. Một bà lão già đem quả thị ấy về nhà nâng niu trân quý, và sau này, Tấm bước ra từ trong quả thị, trở thành con gái của bà lão. Một hôm nhà vua tình cờ vào quán nước, nhìn thấy miếng trầu do Tấm têm mà nhận ra vợ. Tấm theo vua trở về cung sống một cuộc sống hạnh phúc viên mãn sau khi trừng phạt thích đáng hai mẹ con Cám.

    II. Nội dung và ý nghĩa của truyện

    1. Nội dung:

    • Tấm hiện lên là một cô gái mồ côi, đau khổ, tội nghiệp, hiền lành, chỉ biết khóc mỗi khi bị ức hiếp. Mẹ con Cám lười biếng, đố kị, nhẫn tâm nhưng ở chặng này mới dừng lại ở đố kị, ghen nghét, chưa có hành động tiêu diệt.
    • Tấm bị mưu hại, mẹ con Cám âm mưu giết Tấm để Cám thế chỗ chị vào cung, những lần hóa thân của Tấm đều bị mẹ con Cám bàn cách tiêu diệt
    • Tấm từ một cô gái nhu mì, yếu đuối trở nên mạnh mẽ, can đảm, kiên cường đấu tranh để giành lấy hạnh phúc, diệt trừ cái ác. Mẹ con Cám là những kẻ tham lam, độc ác truy sát Tấm đến tận cùng.
    • Hành động trừng phạt Cám phù hợp với quá trình trưởng thành trong đấu tranh của Tấm: Từ hiền lành cam chịu, yếu đuối đến mạnh mẽ quyết liệt chống lại cái ác và cuối cùng ra tay trừng phạt cái ác. Phù hợp với quan niệm của nhân dân: Ở hiền gặp lành, ác giả ác báo

    2. Ý nghĩa:

    Sự biến hóa của Tấm thể hiện sức sống, sức trỗi dậy mãnh liệt của con người trước sự vùi dập của kẻ ác. Đây là sức mạnh của cái thiện chiến thắng cái ác qua cuộc đấu tranh không khoan nhượng đến cùng. Chiến thắng ấy thể hiện niềm tin của nhân dân về sự chiến thắng của cái thiện với cái ác, tinh thần lạc quan và ước mơ về một xã hội công bằng.

    --- Bài cũ hơn ---

  • Tóm Tắt Truyện Tấm Cám
  • Tóm Tắt Truyện Tấm Cám, Ngữ Văn 10 Tập 1
  • Phân Tích Đoạn 1 Bình Ngô Đại Cáo Của Nguyễn Trãi
  • Bài Giảng Bình Ngô Đại Cáo Ngữ Văn 10
  • Bài Thơ: Bình Ngô Đại Cáo
  • Tóm Tắt Truyện Tấm Cám

    --- Bài mới hơn ---

  • Tóm Tắt Truyện: Tấm Cám
  • Hướng Dẫn Soạn Văn Văn Bản
  • Giáo Án Ngữ Văn 10 Tiết 10: Văn Bản (Tiếp Theo)
  • Hướng Dẫn Phân Tích Và Đọc Hiểu Văn Bản
  • Đề Đọc Hiểu Đoạn Trích Thái Sư Trần Thủ Độ Ngữ Văn 10
  • Tóm tắt ý chính truyện Tấm Cám

    Truyện cổ tích Tấm Cám có thể chia thành 3 phần chính:

    a. Phần đầu: Cuộc đời và số phận của Tấm. Tấm luôn được Bụt giúp đỡ.

    b. Phần thứ hai: Vật báu trả ơn. Hạnh phúc đã đến với Tấm.

    c. Phần thứ ba: Cuộc đấu tranh không khoan nhượng qua những kiếp hồi sinh của Tấm.

    Bài văn mẫu tóm tắt truyện Tấm Cám

    Tấm và Cám là hai chị em cùng cha khác mẹ. Bố mẹ mất sớm, Tấm phải ở với dì ghẻ (mẹ Cám). Tấm vất vả, khổ cực, còn Cám thì được cưng chiều.

    Một hôm, Tấm và Cám cùng đi hớt tép, Cám mải rong chơi nên chiều về giỏ không. Cám đã lừa trút hết tép trong giỏ của Tấm. Tấm khóc. Bụt hiện lên bảo Tấm xem trong giỏ còn gì không. Tấm tìm thấy một con cá bống. Tấm thả cá Bống xuống giếng, mỗi ngày cho Bống ăn cơm. Mẹ con nhà Cám rình, biết được, đã lừa cho Tấm đi chăn trâu thật xa, ở nhà giết thịt cá bống. Bụt bảo Tấm tìm nhặt xương cá, bỏ vào bốn cái lọ, chôn ở bốn chân giường.

    Đến ngày hội làng, mọi người nô nức đi xem hội. Mẹ con Cám trước khi đi còn trộn thóc lẫn gạo bắt Tấm nhặt. Tấm tủi thân ngồi khóc. Bụt hiện lên, sai đàn chim sẻ nhặt giúp Tấm. Rồi bảo Tấm đào bốn cái lọ xương bống dưới chân giường lên. Trong lọ có quần áo đẹp, khăn, nón, giày… và một con ngựa hồng rất đẹp. Tấm vui sướng, tắm rửa, thay đồ, cưỡi ngựa đi xem hội.

    Khi ngựa qua cầu, chẳng may Tấm đánh rơi một chiếc giày xuống sông. Tấm mò mãi mà không được.

    Lát sau, ngựa của nhà vua qua cầu cứ hí lên không chịu đi. Vua sai quân lính xuống sông mò, thì bắt được một chiếc giày xinh đẹp. Vua truyền lệnh: hễ ai ướm giày vừa chân thì vua sẽ lấy làm vợ.

    Mọi người thi nhau ướm thử. Đến lượt Tấm, chiếc giày vừa vặn. Vua cho kiệu rước Tấm về cung. Ít lâu sau, nhân ngày giỗ bố, Tấm xin phép vua về thăm nhà. Dì ghẻ lập mưu lừa Tấm trèo cau rồi đốn gốc giết Tấm, để Cám vào cung thay chị.

    Tấm chết, biến thành Vàng Anh. Vua rất yêu chim. Mẹ con Cám giết Vàng Anh, đổ lông ra góc vườn. Nơi ấy mọc ra hai cây xoan đào. Vua rất thích hai cây xoan đào, mắc võng ngủ, không để ý gì đến Cám. Mẹ con Cám chặt hai cây xoan làm khung cửi. Khung cửi kêu tiếng người khiến Cám sợ hãi chặt khung cửi, đốt, đem tro đổ ra thật xa.

    Nơi xa ấy lại mọc ra cây thị tươi tốt. Nhưng cây thị chỉ có một quả thơm và ở trên cao. Một bà cụ đi chợ trông thấy, đọc câu: “Thị ơi thị, rụng vào bị bà, bà đem bà ngửi chứ bà không ăn”. Quả thị liền rụng vào bị bà. Bà cụ đem về. Tấm ở trong quả thị chui ra, nấu cơm, nấu nước, dọn nhà dọn cửa cho bà. Bà cụ rình bắt được, xé nát vỏ quả thị đi. Từ đó Tấm sống với bà cụ như hai mẹ con.

    Một lần, nhà Vua vi hành đi qua ghé vào quán nước, nhận được Tấm. Vua đón nàng về cung. Cám thấy chị đẹp hơn xưa đem lòng ganh ghét. Tấm trả thù Cám. Mụ dì ghẻ cũng uất lên mà chết theo con.

    Bài văn mẫu 2

    Tấm Cám là một trong nhiều truyện tiêu biểu cho loại truyện cổ tích thần kì Việt Nam. Tấm và Cám là hai chị em cùng cha khác mẹ. Bố mẹ mất sớm, Tấm phải ở với dì ghẻ (mẹ Cám). Tấm vất vả, khổ cực, còn Cám thì được cưng chiều.

    Một hôm, Tấm và Cám cùng đi hớt tép, Cám mải rong chơi nên chiều về giỏ không. Cám đã lừa trút hết tép trong giỏ của Tâm. Tấm khóc. Bụt hiện lên bảo Tấm xem trong giỏ còn gì không. Tấm tìm thấy một con cá bống. Tấm thả cá Bống xuống giếng, mỗi ngày cho Bống ăn cơm. Mẹ con nhà Cám rình, biết được, đã lừa cho Tấm đi chăn trâu thật xa, ở nhà giết thịt cá bống. Bụt bảo Tấm tìm nhặt xương cá, bỏ vào bốn cái lọ, chôn ở bốn chân giường.

    Đến ngày hội làng, mọi người nô nức đi xem hội. Mẹ con Cám trước khi đi còn trộn thóc lẫn gạo bắt Tấm nhặt. Tấm tủi thân ngồi khóc. Bụt hiện lên, sai đàn chim sẻ nhặt giúp Tấm. Rồi bảo Tấm đào bốn cái lọ xương bống dưới chân giường lên. Trong lọ có quần áo đẹp, khăn, nón, giày… và một con ngựa hồng rất đẹp. Tấm vui sướng, tắm rửa, thay đồ, cưỡi ngựa đi xem hội.

    Khi ngựa qua cầu, chẳng may Tấm đánh rơi một chiếc giày xuống sông. Tấm mò mãi mà không được.

    Lát sau, ngựa của nhà vua qua cầu cứ hí lên không chịu đi. Vua sai quân lính xuống sông mò, thì bắt được một chiếc giày xinh đẹp. Vua truyền lệnh: hễ ai ướm giày vừa chân thì vua sẽ lấy làm vợ.

    Mọi người thi nhau ướm thử. Đến lượt Tấm, chiếc giày vừa vặn. Vua cho kiệu rước Tấm về cung. Ít lâu sau, nhân ngày giỗ bố, Tấm xin phép vua về thăm nhà. Dì ghẻ lập mưu lừa Tấm trèo cau rồi đốn gốc giết Tấm, để Cám vào cung thay chị.

    Tấm chết, biến thành Vàng Anh. Vua rất yêu chim. Mẹ con Cám giết Vàng Anh, đổ lông ra góc vườn. Nơi ấy mọc ra hai cây xoan đào. Vua rất thích hai cây xoan đào, mắc võng ngủ, không để ý gì đến Cám. Mẹ con Cám chặt hai cây xoan làm khung cửi. Khung cửi kêu tiếng người khiến Cám sợ hãi chặt khung cửi, đốt, đem tro đổ ra thật xa.

    Nơi xa ấy lại mọc ra cây thị tươi tốt. Nhưng cây thị chỉ có một quả thơm và ở trên cao. Một bà cụ đi chợ trông thấy, đọc câu: Thị ơi, thị hỡi! Thị rụng bị bà. Thị thơm bà ngửi, chứ bà không ăn. Quả thị liền rụng vào bị bà. Bà cụ đem về. Tâm ở trong quả thị chui ra, nâu cơm, nấu nước, dọn nhà dọn cửa cho bà. Bà cụ rình bắt được, xé nát vỏ quả thị đi. Từ đó Tấm sống với bà cụ như hai mẹ con.

    Một lần, nhà Vua kinh lí đi qua ghé vào quán nước, nhận được Tấm. Vua đón nàng về cung. Cám thây chị đẹp hơn xưa đem lòng ganh ghét. Tấm trả thù Cám. Mụ dì ghẻ cũng uất lên mà chết theo con.

    Truyện Tấm Cám phản ánh cuộc đấu tranh giai cấp trong xã hội, nói lên số phận của những con người mồ côi, bất hạnh và thể hiện khát vọng chiến thắng cái ác giành và giữ hạnh phúc.

    Tóm tắt truyện Tấm Cám ngắn gọn nhất

    Bài văn mẫu 1

    Truyện kể về nhân vật chính là cô Tấm và Cám. Tấm hiền lành, tốt bụng, chăm chỉ nhưng bố mất sớm nên phải ở với dì ghẻ và con của bà ta tên là Cám. Tấm luôn bị mẹ con Cám đối xử tàn nhẫn, bất công, phải làm hết mọi công việc. Một lần Tấm và Cám đi bắt tép, ai được nhiều sẽ thưởng, Tấm chăm chỉ bắt nên được giỏ được đầy còn Cám dong chơi nên giỏ trống không, sau đấy thấy vậy Cám lừa Tấm và trút hết giỏ tôm tép vào giỏ của mình. Tấm chỉ còn mỗi con cá bống và ngồi khóc nức nở, sau đó được bụt hiện lên giúp đỡ. Nhờ sự giúp đỡ của Bụt mà Tấm có người bạn để tâm sự là cá bống, có quần áo mặc đi chơi hội, được bầy chim sẽ giúp đỡ. Ít lâu sau, nhà vua mở hội, xem ai đi vừa chiếc dầy tìm thấy ở khúc sông hôm hội làng sẽ được làm hoàn hậu, và Tấm đi vừa vì đó chính là đôi giày nàng đánh rơi. Thấy vậy, mẹ con Cám ghen tị, nên nhân một lần Tấm về giỗ cha đã chặt cây cau khi Tấm đang trèo lên hái và hại chết Tấm. Sau lần ấy, Cám vào cung tiến vua thay Tấm, còn cô Tấm bị biến thành con chim vàng anh, cây xoan đào, khung cửi, và cuối cùng là trong quả thị để trở thành con gái của bà cụ. Đến cuối cùng, sau bao nhiêu khó khăn cô Tấm được trở lại làm người và quay trở về sống hạnh phúc bên vua. Mẹ con Cám chết. Đó là kết thúc có hậu mà nhân dân ta mơ ước.

    Bài văn mẫu 2

    Ngày xửa ngày xưa có cô Tấm hiền lành, xinh đẹp,mồ côi cha mẹ sống với dì ghẻ và cô em cùng cha khác mẹ tên là Cám. Tấm bị mẹ con Cám ghen ghét, ngược đãi và bị mẹ con Cám đối xử bất công làm hết mọi công việc trong nhà. Một hôm, Tấm và Cám cùng đi hớt tép, Cám mải rong chơi nên chiều về giỏ không. Cám đã lừa trút hết tép trong giỏ của Tấm. Tấm chỉ còn mỗi con cá bống và ngồi khóc nức nở, sau đó được bụt hiện lên giúp đỡ. Từ ngày đó Tấm mang cá bống về nuôi và nó cũng như người bạn thân thiết nhất của Tấm. Mẹ con nhà Cám rình, biết được, đã lừa cho Tấm đi chăn trâu thật xa, ở nhà giết thịt cá bống. Bụt bảo Tấm tìm nhặt xương cá, bỏ vào bốn cái lọ, chôn ở bốn chân giường. Nhờ sự giúp đỡ của Bụt,Tám có quần áo mới để đi xem hội. Tấm đi xem hội, đến chỗ lội, đánh rơi một chiếc giày xuống nước. Nhờ chiếc giày rơi ấy, Tấm được vua biết đến và Tấm trở thành hoàng hậu. Thấy vậy, mẹ con Cám ghen tị, nên nhân một lần Tấm về giỗ cha đã chặt cây cau khi Tấm đang trèo lên hái và hại chết Tấm. Sau lần ấy, Cám vào cung tiến vua thay Tấm, còn cô Tấm bị biến thành con chim vàng anh, cây xoan đào, khung cửi, và cuối cùng là trong quả thị để trở thành con gái của bà cụ. Sau bao lâu Tấm lại quay trở lại làm người và sống vui vẻ bên nhà vua. Như vậy qua câu chuyện cổ tích “Tấm Cám” phản ánh cuộc đấu tranh giai cấp trong xã hội, nói lên số phận của những con người mồ côi, bất hạnh và thể hiện khát vọng chiến thắng cái ác, giành và giữ hạnh phúc và qua đó cho ta thấy quan niệm sống muôn đời là ” ở hiền gặp lành, ở ác gặp ác”.

    Bài văn mẫu 3

    Ngày xửa ngày xưa, có một cô Tấm xinh đẹp, dịu dàng, chịu thương chịu khó nhưng không may mắn sống trong sự ghẻ lạnh, cay độc của bà dì ghẻ sau khi bố mất sớm. Tấm phải một mình làm lụng vất vả quần quật suốt cả ngày không một phút nghỉ ngơi, trong khi cô Cám- là con của bà mẹ kế lại vô cùng lười biếng, ỷ lại, không đụng tay vào bất cứ công việc gì. Một hôm, Tấm và Cám ra đồng bắt tép. Cám do mải chơi nên chẳng bắt được một con nào, chính vì thế, Cám âm mưu cướp hết tất cả số tép bắt được của tấm, chỉ còn lại một con cá bống.

    Tấm tủi thân quá ngồi khóc nức nở. Ông Bụt thương tình cho tấm lòng của cô Tấm, hiện lên và mách Tấm mang con cá bống về nuôi. Con cá bống từ ngày ấy trở thành người bạn thân thiết tri kỉ của Tấm và được cô chia sẻ từng phần cơm ít ỏi mỗi ngày. Mẹ con Cám thấy vậy đem lòng đố kị lừa Tấm đi chăn trâu thật xa và giết chết con cá bống. Tấm về không thấy con cá bống đâu , đau lòng và khóc nức nở. Bụt lại hiện lên và chỉ nàng tìm nhặt xương cá, bỏ vào bốn cái lọ và đem chôn ở bốn chân giường. Nhờ có sự cứu giúp của Bụt, cô Tấm đã có xiêm y đẹp lộng lẫy để đi dự tiệc ở hoàng cung và sau này có dịp nên duyên chồng vợ với nhà vua, trở thành hoàng hậu. Mẹ con Cám thấy vậy lòng ganh ghét đố kị càng dâng cao. Trong lòng luôn nung nấu ý định trả thù và giành giật vị trí hoàng hậu đài các sang trọng của Tấm. Và đỉnh điểm là trong một lần Tấm về quê giỗ cha, hai mẹ con dụ Tấm trèo lên cây cau và chặt đứt cây, Tấm chết. Sau đó, Cám vào cung tiến vua thay Tấm, còn cô Tấm lần lượt biến thành con chim vàng anh, cây xoan đào, khung cửi và cuối cùng là trong quả thị để trở thành con gái của bà cụ hàng nước. Trong một lần nhà vua tình cờ ngao du đi sang đây, tình cờ thấy miếng trầu được têm khéo léo, tỉ mỉ, công phu, chàng đã ngay lập tức nhận ra vợ của mình, và cả hai cùng nhau đoàn tụ trong hạnh phúc.

    Tóm tắt truyện Tấm Cám theo nhân vật Tấm

    Tôi mồ côi cha từ nhỏ và phải sống với gì ghẻ và cô em gian ác. Trong mọi việc, tôi luôn là người phải chịu thiệt thòi. Đi bắt tôm bắt tép, tôi bị Cám lừa trút hết giỏ tép đầy. Tôi nuôi được con cá bống, mẹ con Cám lại lừa giết thịt ăn. Ngày nhà vua mở hội, mụ gì ghẻ lại lấy gạo và thóc trộn lẫn với nhau bắt tôi nhặt xong mới được đi xem. Trong tất cả những lần như thế tôi đều được bụt hiện lên an ủi và giúp đỡ. Nhờ có Bụt, ngày hội tôi có quần áo đẹp, khăn đẹp và giày đẹp. Đi xem hội, tôi sơ ý đánh rơi mất chiếc giầy nhưng cũng may nhờ chiếc giầy ấy, tôi trở thành hoàng hậu. Ghen ghét, mẹ con Cám lập mưu giết tôi rồi đưa Cám vào cung để thế chân. Tôi chết, biến hóa nhiều lần thành: chim vàng anh, cây xoan đào, khung cửa. Mỗi lần như thế lại là một lần tôi bị mẹ con Cám lập mưu hãm hại. Cuối cùng tôi biến thành quả thị, âm thầm giúp việc nấu cơm, quét dọn cho bà hàng nước. Nhưng rồi bà cụ cũng phát hiện ra. Bà xé tan quả thị và thế là từ đấy tôi sống cùng bà. Một hôm nọ vua đến quán này uống nước, ăn miếng trầu cánh phượng, vua thấy quen và thế là vua nhận ra người vợ yêu quý của mình. Tôi thẳng tay trừng trị mẹ con nhà Cám rồi trở lại sống hạnh phúc bên vua.

    Tóm tắt truyện Tấm Cám bằng sơ đồ tư duy

    *****************

    --- Bài cũ hơn ---

  • Tóm Tắt Truyện Tấm Cám, Ngữ Văn 10 Tập 1
  • Phân Tích Đoạn 1 Bình Ngô Đại Cáo Của Nguyễn Trãi
  • Bài Giảng Bình Ngô Đại Cáo Ngữ Văn 10
  • Bài Thơ: Bình Ngô Đại Cáo
  • Soạn Bài Đại Cáo Bình Ngô
  • Giáo Án Ngữ Văn 10: Tấm Cám

    --- Bài mới hơn ---

  • Giáo Án Ngữ Văn 10 Tiết 22. 23: Đọc Văn Tấm Cám
  • Trao Duyên ( Truyện Kiều
  • Soạn Bài: Truyện Kiều Phần 2 – Trao Duyên
  • Đề Cương Ôn Tập Môn Ngữ Văn Lớp 10 Học Kì 1 – 2022
  • Đề Cương Ôn Tập Toán 10 Học Kì 1 Có Đáp Án
  • I. MỤC TIÊU

    1. Kiến thức:

    – Về truyện cổ tích:

    + Hiểu được khái niệm và phân loại của truyện cổ tích

    + Đặc trưng của truyện cổ tích thần kì

    – Về tác phẩm: Từ việc củng cố và nâng cao những hiểu biết về thể loại truyện cổ tích đã học trong chương trình THCS, nhận thức được tính chất, ý nghĩa của những mâu thuẫn, xung đột diễn ra trong truyện Tấm Cám.

    + Khắc sâu tình yêu đối với người lao động, người phụ nữ Việt Nam.

    + Hiểu được cuộc đấu tranh giữa thiện và ác, ước mơ thiện thắng ác, tinh thần lạc quan và nhân đạo của nhân dân thể hiện trong truyện. Bồi dưỡng niềm tin vào sự chiến thắng của cái thiện, chính nghĩa trong cuộc sống.

    2. Kĩ năng:

    – Nâng cao khả năng nhận biết và phân tích nhân vật qua mâu thuẫn, xung đột trong truyện cổ tích.

    – Thấy được nghệ thuật sử dụng yếu tố kỳ ảo, lối kể chuyện hấp dẫn tạo nên giá trị nghệ thuật đặc sắc của truyện “Tấm Cám” nói riêng và truyện cổ tích thần kỳ nói chung.

    – Rèn kĩ năng đọc, kể

    3. Thái độ:

    Hình thành ở học sinh có được tình yêu đối với người lao động, củng cố niềm tin vào chiến thắng của cái thiện, cái chính nghĩa trong cuộc sống.

    II. PHƯƠNG TIỆN THỰC HIỆN

    – Hs soạn bài theo các câu hỏi của sgk.

    – Gv soạn thiết kế dạy- học.

    III. PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC

    – Do đặc trưng thể loại truyện cổ tích cần chú ý đến phương pháp tái tạo, phương pháp gợi tìm. Ngoài ra cần chú ý kết hợp với những phương pháp dạy học khác như: Phương pháp nghiên cứu, phương pháp đọc sáng tạo

    – Nhấn mạnh vào những câu hỏi hình dung tưởng tượng tái tạo và tái hiện

    – Trong quá trình phân tích tác phẩm, dẫn dắt HS theo sự phát triển của mâu thuẫn giữa Tấm và mẹ con Cám, nghĩa là phải theo sát tiến trình phát triểm của cốt truyện.

    IV. CÁCH THỨC TIẾN HÀNH

    V. TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:

    1. Vào bài: (1 phút).

    Nguyễn Khoa Điểm đã viết những câu thơ rất xúc động như sau:

    “Ta lớn lên bằng niềm tin rất thật

    Biết bao nhiêu hạnh phúc có trên đời

    Dẫu phải khi cay đắng dập vùi

    Rằng cô Tấm cũng về làm hoàng hậu

    (Trích trường ca “Mặt đường khát vọng” – Nguyễn Khoa Điềm)

    “Nếu nhắm mắt nghe bà kể chuyện,

    Sẽ được nhìn thấy các bà tiên,

    Thấy chú bé đi hài bảy dặm,

    Quả thị thơm, cô Tấm rất hiền.”

    ( Nói với em- Vũ Quần Phương)

    Chúng ta sinh ra và trưởng thành từ những câu chuyện rất đỗi thân quen nhưng cũng rất thiêng liêng đó của dân tộc. Chắc hẳn trong các em, mỗi em đều có riêng trong trí tưởng tượng của mình một cô Tấm thảo hiền, một chàng Thạch Sanh với niêu cơm thần kì. Hôm nay, cô cùng các em sẽ đi tìm hiểu một văn bản truyện cổ tích rất quen thuộc – truyện cổ tích ” Tấm cám” , để các em có thể khám phá được những đặc điểm tiêu biểu nhất trong nội dung và nghệ thuật của thể loại tác phẩm này

    Hoạt động của GV- HS

    Yêu cầu cần đạt

    -Nhắc lại khái niệm truyện cổ tích:

    ? Qua bài “ Khái quát VHDG VN” tr.16, em hãy cho biết thế nào là truyện cổ tích? Nêu ví dụ?

    ? Truyện cổ tích được chia làm mấy loại? Đặc trưng cơ bản?

    Từ đó cho cô biết truyện cổ tích Tấm Cám thuộc loại nào?

    ? Dựa vào việc đọc hiểu ở nhà, em chia bố cục của truyện như thế nào?

    HS kể tóm tắt lại truyện

    Như vậy, xoay quanh cuộc đời của Tấm, tác giả dân gian đã xây dựng nên nhiều tình tiết li kì và hấp dẫn với mục đích là trả lại sự công bằng cho Tấm nói riêng và cho nhân dân lao động nói chung. Đó là một cuộc đấu tranh giữa cái thiện với các ác để giải quyết mâu thuẫn của xã hội. Và để tìm hiểu rõ hơn thì chúng ta sẽ vào phần đọc hiểu văn bản.

    I. TÌM HIỂU CHUNG

    1. Giới thiệu chung về thể loại truyện cổ tích

    * KN: Truyện cổ tích là

    – tác phẩm tự sự dân gian kể về các kiểu nhân vật

    – chủ yếu sử dụng yếu tố nghệ thuật kì ảo

    – cái nhìn hiện thực của nhân dân lao động với đời sống, bộc lộ quan điểm về đạo đức cũng như về công lý xã hội và ước mơ một cuộc cống tốt đẹp hơn.

    * VD:

    – VN: Sọ Dừa, Thạch Sach, Em bé thông minh,

    – TG: Truyện cổ Drim ( Đức), Cô bé lọ lem( Pháp),

    * Phân loại: 3 loại:

    – Truyện cổ tích về loài vật: chủ yếu giải thích theo cách dân gian về đặc điểm và quan hệ của các con vật trong thế giới loài vật: Qụa và công, Trí khôn của ta đây, Sự tích bộ lông công, bộ lông quạ,..

    – Truyện cổ tích sinh hoạt( tr. cổ tích thế sự): Làm theo vợ dặn, Gái ngoan dạy chồng, Cái cân thuỷ tinh, lọ nước thần, Trương Chi,.. nó phản ánh, nêu bài học về những vấn đề đạo đức, ứng xử, cách sống của con người

    – Truyện cổ tích thần kì: là loại truyện tiêu biết nhất cho truyện cổ tích nói chung

    *Đặc trưng:

    + Số lượng: là loại truyện có nội dung phong phú và chiếm số lượng nhiều nhất

    + Có sự tham gia của yếu tố thần kì: tiên, bụt, sự biến hoá thần kì, những vật có phép màu,..

    + kiểu nhân vật chính:

    Người mồ côi: Thạch Sanh, Chử Đồng Tử,..

    Người con riêng: Tấm Cám,..

    Người đội lốt: Sọ Dừa, chàng Dê, nàng Cóc,,..

    Người đi ở: anh trai cày trong Cây tre tram đốt,..

    Người em út: người em trong Cây Khế,..

    Người dũng sĩ có tài lạ: Năm chàng trai khoẻ,..

    + nội dung: phản ánh những mâu thuẫn thường gặp:

    gia đình: anh/chị- em, mẹ ghẻ- con chồng,..,

    xã hội: người ở- chủ nhà, dân- quan

    + kết thúc truyện: ở hiền gặp lành, ác giả ác bảo

    + giá trị tư tưởng:

    nêu những tấm gương đạo đức nhằm giáo dục con người. Nhân dần đề cao cái thiện

    ước mơ cháy bỏng về hạnh phúc gia đình, lẽ công bằng trong xã hội, phẩm chất và năng lực tuyệt vời của con người

    tinh thần lạc quan, yêu đời của nhân dân lao động “chiếu rọi ánh sáng vào một thế giới khác”

    Truyện cổ tích Tấm Cám thuộc loại truyện cổ tích thần kì.

    2. Truyện cổ tích Tấm Cám

    thể loại: cổ tích thần kì

    kiểu truyện: phổ biến trên thế giới và ở VN: về người mô côi bất hạnh

    trên TG: Khoảng 564 kiểu truyện Tấm Cám

    VN: Khoảng 30 kiểu

    3 phần:

    Tấm ở nhà và đi dự hội

    Tấm vào cung vua và những sự hoán thân

    Tấm trở lại cuộc đời và gặp lại nhà vua

    Tóm tắt truyện:

    Tấm hiền lành, chăm chỉ, xinh đẹp, mồ côi mẹ cha từ nhỏ, phải sống với mẹ con dì ghẻ.Tấm luôn bị mẹ con Cám ghen ghét và ngược đãi.

    Một lần đi bắt tép để giành lấy yếm đỏ, Tấm bị Cám lừa để lấy hết giỏ tép. Nhờ có lời khuyên của Bụt mà Tấm nuôi cá bống. Nhưng mẹ con Cám biết nên đã lừa Tấm để bắt cá Bống ăn thịt. Ngày hội, mẹ con Cám trộn thóc lẫn gạo bắt Tấm nhặt, không cho đi xem hội. Lại nhờ có Bụt mà Tấm hoàn thành công việc và có tư trang đẹp để đi dự hội từ xương của cá Bống

    Tấm đi xem hội và vô tình đánh rơi chiếc hài, nhưng nhờ vậy mà nàng được làm hoàng hậu.

    Ngày giỗ cha, Tấm về thăm nhà rồi bị mẹ con Cám hại chết còn Cám thì vào cung vua thay Tấm.

    Sau đó, lần lượt cô biến thành chim Vàng Anh, cây xoan đào, khung cửu khi liên tiếp bị mẹ con Cam phát hiện và hãm hại tiếp. Cuối cùng cô biến thành quả thị và được bà lão đem về nhà. Sau đó, mỗi khi bà lão đi vằng, Tấm đều hiện ra giúp bà làm việc nhà và dần dần bị bà lão phát hiện

    Một hôm, vua đi qua, ghé vào quán nước của bà cụ. Vua nhận ra Tấm qua miếng trầu têm cánh phượng rồi đem Tấm về cung. Trở lại cung, Tấm hạnh phúc bên vua còn mẹ con Cám chết.

    ?Các nhân vật được giới thiệu như thế nào trong truyện?

    ?theo em, mâu thuẫn trong truyện diễn ra giữa những nhân vật nào? Mâu thuẫn nào là chủ yếu? vì sao?

    Đ/A: mâu thuẫn cơ bản là mâu thuẫn giữa Tấm và Cám, nhưng khái quát nhất là giữa Tấm và mẹ con Cám

    ?mâu thuẫn đó được triển khai theo hướng nào?kể tóm tắt sự phát triển của mâu thuẫn đó

    Gợi ý: Một trong những đặc trưng cơ bản của truyện cổ tích là mượn thân phận, hoàn cảnh của nhân vật để phản ánh mâu thuẫn của xá hội, nhất là khi XH có sự phân hoá giai cấp

    ? trình bày sự bất công và oan nghiệt trong mối quan hệ dì ghẻ con chồng

    HS bám sát vào những hành động, sự kiện và sự dối xử giữa các nhân vật

    ? Qua đó cho thấy Tấm và mẹ con Cám là người như thế nào?

    Tấm là cô gái thảo hiền, ngoan ngoãn, cả tin, yếu đuối, là nhân vật chức năng, thiếu cá tính nhân vật.

    Mẹ con Cám: cay nghiệt, độc ác, gợi lên sự phẫn nộ và sự trừng phạt

    Sự kiện gì đã dẫn tới bi kịch của Tấm? nó diễn ra như thế nào?

    Em có nhận xét gì về hành động của mẹ con Cám? Mâu thuẫn của câu chuyện đã thay đổi như thế nào?

    ? Tấm trải qua mấy lần hoá thân, nê u diễn biến chính của những lần hoá thân đó?

    ? Trong những lần hoá thân đó, Tấm xưng hô như thế nào? Thể hiện điều gì?

    ? Qua 4 lần hoá thân đó, em có nhận xét gì về tính cách của Tấm và mẹ con Cám? Em hãy cho biết quá trình đứng lên của Tấm?

    Sau 4 lần hoá thân của Tấm, theo em dân gian ta muốn nói lên điều gì?

    Dù trải qua 4 lần hoá thân, nhưng chỉ đến lần hoá thân cuối cùng thì Tấm mới trở lại làm người và về bên người thân yêu. Theo em, đâu là vẻ đẹp của lần hoá thân cuối cùng?

    ? tấm đã trừng phạt mẹ con Cám như thế nào

    Truyện kết thúc bằng cái kết đau đớn của mẹ con Cám, Tấm sống hạnh phúc. Nhưng việc trả thù của Tấm có nhiều tranh cãi khác nhau. Em có suy nghĩ gì về hành động đó? Theo em nó có man rợ không? Cần giải thích như thế nào về hành động đó?

    ? Có người cho rằng, sự xuất hiện của Bụt đã làm thay đổi cuôc đời của Tấm, những hành động nào chứng minh điều đó?

    Ngoài ra trong chuyện còn sử dụng những biện pháp nghệ thuật nào khác nữa?

    II. ĐỌC HIỂU VĂN BẢN

    1. Thân phận của Tấm và con đường đến với hạnh phúc

    a. Hoàn cảnh và thân phận của nhân vật trong truyện

    – Tấm: con vợ cả, mồ côi mẹ từ nhỏ, sống thiếu tình thương, phải làm lụng vất vả, chăm chỉ thật thà

    – Cám: Cám con vợ lẽ, được cưng chiều, ở với mẹ. Mẹ con Cám lười biếng, tham lam, ăn trắng mặc trơn, bóc lột tấm

    Mâu thuẫn giữa các nhân vật

    b. Mâu thuẫn gia đình

    Mâu thuẫn

    – Tấm – Cám: chị em cùng cha khác mẹ

    – Tấm và mẹ Cám: dì ghẻ con chồng “Mấy đời bánh đúc có xương/ Mấy đời dì ghẻ lại yêu con chồng”

    Phản ánh mâu thuẫn trong gia đình phụ quyền

    Hành trình tìm hạnh phúc của Tấm phải trải qua những thử thách: bắt tép, cá bống, đi hội, thử giày và lên ngôi hoàng hậu

    – Bắt tép- yếm đỏ: Chị Tấm ơi chị Tấm! Đầu chị lấm, chị hụp cho sâu, kẻo về dì mắng

    Tấm: + Dành cơm, nuôi cá bống lớn

    +Vâng lời đưa trâu đi ăn thật xa

    +Chiều về gọi bống thì chỉ thấy cục máu nổi lên

    Oà lên khóc

    Mẹ con Cám: +Sinh nghi, rình mò xem

    + Dặn Tấm chăn trâu đồng xa, chớ chăn đồng nhà, làng bắt mất trâu

    + Bắt cá bống đem làm thịt

    Cướp đi người bạn của Tấm

    – Đi hội:

    Tấm: + Muốn đi hội nhưng phải nhặt thóc lẫn gạo

    +Khóc một mình

    + Không có quần áo đi hội

    +Nức nở khóc

    +Buồn khổ

    Mẹ con Cám Trộn: + gạo và thóc, bắt Tấm nhặt phân loại xong mới được đi hội:

    Rặt rặt xuống nhặt cho tao

    Ăn mất hạt nào thì tao đánh chết

    + Xúng xính quần áo đẹp đi trẩy hội

    – Thử giày, lên làm hoàng hậu:

    Tấm:+ Thắng bộ đi vào, cưỡi ngữa đi hội, đánh rơi giày

    + Thử vừa giày

    + Thành vợ vua, lên ngôi hoàng hậu

    Hạnh phúc

    Mẹ con Cám: + Thử giày không vừa

    + Chê bai Tấm:

    Chuôn khánh còn chẳng ăn ai

    Nữa là mảnh chĩnh vứt ngoài bờ tre

    + Ngạc nhiên và hằn học

    Ghen tị, đố kị

    Nhận xét:

    Tấm: cô gái bất hạnh, bị hắt hủi, chăm chỉ, ngoan hiền và luôn có khát khao được yêu thương, hạnh phúc. Ở giai đoàn này Tấm chưa có ý thức đấu tranh chống lại cái ác, vẫn thụ động.

    Mẹ con Cám: lười nhác, tham lam, xảo quyệt, dối trá. Là hiện thân của cái ác, cướp đoạt của Tấm cả vật chất lẫn tinh thần

    c. Tiểu kết

    Từ mồ côi, Tấm trở thành hoàng hậu. Hạnh phúc ấy chỉ có ở con người hiền lành, chăm chỉ

    Triết lí sống ở hiền gặp lành: ước có một cuộc sống hạnh phúc giản đơn

    Mâu thuẫn lúc này là sự tranh giành vật chất, sự bóc lột về sức lao động và tinh thần

    Mâu thuẫn trong gia đình phụ quyền

    Tấm chưa có ý thức đấu tranh chống lại cái ác, chưa biết tự bảo vệ mình, thụ động. Bụt xuất hiện giúp Tấm vượt qua khó khăn, đền bù thiệt thòi, tạo thêm sức mạnh: trợ thủ thần ki

    Bảng tóm tắt

    Tấm

    Mẹ Con Cám

    Làm lụng vất vả

    Chăm chỉ, thật thà

    Ăn trắng mặc trơn

    Lười biếng, dối trá

    Bắt đầy giỏ vừa cá vừa tép

    Bị Cám lừa mất, khóc

    Chỉ chơi, lừa giỏ cá của Tấm

    Được yếm đỏ

    Nuôi cá Bống lớn, làm bạn

    Bị lừa ăn mất, khóc

    Lừa Tấm chăn trâu đồng xa

    bắt Bống ăn thịt

    Nhặt thóc lẫn gạo, không có quần áo đi hội

    khóc môt mình

    Nhờ Bụt Tấm có quần áo đẹp đi hội và trở thành hoàng hậu vì thử vừa giày

    Ngạc nhiên, hằn học và ghen tị với Tấm

    2. Cuộc đấu tranh quyết kiệt để giành lại hạnh phúc của Tấm

    a. Bốn lần hoá thân của Tấm

    – Tấm trải qua 4 lần hoá thân để trở lại cuộc sống con người

    – Cuộc đấu tranh giữa Tấm và mẹ con Cám:

    Sự kiện khơi ngòi: Ngày giỗ cha

    mẹ con Cám: chặt cây cau hại hết Tấm, cho Cám vào cung thay chị

    Mẹ con Cám luôn ghen ghét, đố kị với Tấm, luôn muốn cướp hết những gì Tấm có: của cải,tình yêu, niềm vui, hạnh phúc,

    Mâu thuẫn đã được đẩy lên thành mâu thuẫn xã hội:

    Cái thiện hiền lành, ngây thơ, cả tin bị hại chết bất ngờ, bị cướp đoạt hạnh phúc, địa vị.

    Cái ác sẵn đã ghen ghét, đố kị và nay đầy dã tâm tiêu diệt cái thiện, chiếm lấy của cải, vật chất lẫn hạnh phúc, niềm vui

    – 4 lần hoá thân

    Sự hoá thân

    Tấm

    Mẹ con Cám

    Hoá thành chim Vàng anh

    – Nhắc nhở Cám:

    “ Phơi áo chồng tao

    Phơi lao phơi sào

    Chớ phơi bờ rào

    Rách áo chồng tao”

    – quyến luyền vua, mang niềm vui đến cho vua: “Vàng ảnh vàng anh, có phải vợ anh, chui vào tay áo”

    -bắt về ăn thịt,kiếm cơ nói dối vua

    – vứt lông chim ra vườn

    Hoá cây xoan đào

    – Chặt xoan đào làm khung cửu dệt áo cho vua

    Hoá khung cửu

    – Răn đe, doạ

    “Cót ca cót két

    Lấy tranh chồng chị

    Chị khoét mắt ra”

    – Đốt khung cửu, đem tro đổ ở lề đường cách xa hoàng cung

    Hoá quả thị

    – Sống với bà cụ hàng nước, yêu thương nhau như 2 mẹ con

    “Cây thị cao lớn, sum sê nhưng chỉ đậu được có 1 quả, mùi thơm ngát toả khắp nơi

    Thị ơi thị rụng bị bà

    Bà để bà ngửi chứ bà không ăn”

    – Gặp vua và trở về cung, xinh đẹp hơn xưa

    – muốn xinh đẹp như Tấm

    – chết

    Tấm

    Mẹ con cám

    – Khóc, yếu đuối, thụ động

    – Hoá thân, răn đe, rủa mắng

    – Trả thù quyết liệt

    – Cướp đoạt vật chất

    – Cướp đoạt niềm vui tinh thần

    – Cướp đoạt sinh mạng hạnh phúc

    Tấm không còn dựa vào Bụt nữa mà đã tự mình, tích cực chủ động đấu tranh giành lại sự sống, hạnh phúc, công bằng. Cô mạnh mẽ hơn, khôn ngoan hơn, quyết liệt hơn

    Yếu tố kì ảo mang chức năng tái sinh

    Hướng giải quyết của nhân dân:

    Cái thiện luôn giành chiến thắng

    Ác giả ác báo, phải được trừng trị tận gốc, đòi lại công bằng

    b. Ý nghĩa những lần hoá thân:

    – Những lần hoá thân của Tấm là những gì bình bị nhất, thân thương nhất trong cuộc sống dân dã

    – 4 lần biến hoá kì diệu này chính là cuộc đấu tranh không khoan nhượng để giành lại hạnh phúc. Quá trình biến hoá của Tấm nói lên sức trỗi dậy kì diệu của con người: từ yếu đuối, thụ động đến kiên quyết đấu tranh để giành hạnh phúc.

    – Trở lại cuộc đời, Tấm vẫn lam làm, ngoan hiền như xưa

    – Qúa trình biến hoá thể hiện sức sống mãnh liệt của Tấm và ước nguyện đổi đời của nhân dân. Là sự biểu hiện sinh động của quan niệm về công bằng, hạnh phúc:

    ở hiền gặp lành, ác giả ác báo, cái thiện luôn được trường tồn.

    người lao động không chờ đợi hạnh phúc đẹp và mơ hồ ở cõi nào khác mà tìm và giữ hạnh phúc thực sự ở nơi trần thế

    ước mơ về một xã hội công bằng, người lao động chăm chỉ hiển lành sẽ được hưởng hạnh phúc

    c. Hình thức hoá thân cuối cùng của Tấm và kết cục của mẹ con Cám

    – Hình thức hoá thân cuối cùng:

    vẻ đẹp bình dị: cô gái thôn quê bước ra từ quả thị

    vẻ đẹp tươi mới, tràn trề nhựa sống: quả thị mùi thơm ngát

    vẻ đẹp nhân văn: ở hiền gặp lành

    vẻ đẹp cho trí tưởng tượng phong phú của nhân dân

    – Sự trừng phạt với mẹ con Cám: Tấm sai quân đào một cái hố thật sâu,.. lăn đùng ra chết

    Tấm là nhân vật chức năng, là đai diện của công dân để nhân dân gửi gắm bài học tâm lí. Tính cách mạnh mẽ luôn phát triển không ngừng. Cô Tấm không hề tranh giành mà chỉ lấy những gì thuốc về mình. Hiền trong quan niệm của nhân gian: “đi với bụt mặc áo cà sa, đi với ma mặc áo giấy.” Cái ác có lý do vì sao phải ác là vì mẹ con Cám ác quá, nhiều lần tìm cách giết Tấm đến kỳ cùng, ác khủng khiếp. Triết lý dân gian là ác đến đâu tả đến đó. Việc làm mắm đó cũng tương xứng với tội ác của mẹ con Cám. Vì thế dân gian truyền tụng, không có phản cảm gì cả – ứng xử đó là ứng xử thích hợp. Tội ác đến đâu phải trả giá đến đó.

    Truyện cổ tích là thê giới tưởng tượng của nhân dân lao động trong xã hội có áp bức, bất công. Do đó họ chỉ gửi gắm ước mơ vào truyện cổ tích. Truyện cổ tích có nhiều dị bản, đây là 1 trong những dị bản đó. Có nhiều cách kết thúc khác nhau của cùng một câu truyện cổ tích. Tuy nhiên, SGK dành cho học sinh thì không có lời giải thích đó nên khiến cho dư luận phản ứng dữ dội như thời gian vừa qua.

    3. Gía trị nghệ thuật của tác phẩm

    a. Vai trò, ý nghĩa của các yếu tố kì ảo

    – Bụt: + là hình ảnh đức Phật được dân gian hoá, tượng trưng cho ước mơ công bằng xã hội, luôn bảo vệ cái thiện.

    + Bụt chỉ xuất hiện ở giai đoạn đầu, là trợ thủ thần kì, với 3 lần xuât hiện khi Tấm chưa có ý thức đấu tranh để đem đến sự công bằng, niềm an ủi, động viên Tấm, đền bù thiệt thòi cho Tấm

    làm nên một thế giới cổ tích lãng mạn, thơ mộng

    chiếu rọi ánh sáng kì ảo của niềm hạnh phúc vào cuộc đời còn nhiều bất hạnh của con người.

    dẫu là hoang đường, các yếu tố này vẫn gieo vào trong độc giả niềm tin

    b. Những giá trị nghệ thuật khác

    Sự chuyển biến của hình tượng nhân vật Tấm: hình ảnh gần gũi, thân thuộc với nhân dân( con cá bống, yếm đỏ, cây khế, khung cửu, cây cau,)

    Kết hợp những câu hát vè, lời văn bình dị, dân giã,..

    Lối kể chuyện như tâm tình, thủ thỉ

    ?Truyện cổ tích Tấm Cám nói riêng và cổ tích nói chung đã để lại trong em những ấn tượng và cảm xúc gì về nội dung và nghệ thuật?

    ? Tại sao nói Tấm Cám đặc trưng tiêu biểu nhất cho truyện cổ tích, nhất là truyện cổ tích thần kì?

    III. TỔNG KẾT

    Gía trị nội dung

    Sự biến hoá của Tấm thể hiện sức sống, sức trỗi dậy mãnh liệt của con người trước sự vui dập của kẻ ác. Đây là sức mạnh của thiện thắng ác. Mâu thuẫn và xung đột trong truyện phản ánh mâu thuẫn và xung đột trong gia đình phụ quyền thời cổ

    Đặc sắc của truyện thể hiện ở sự chuyển biến của hình tượng nhân vật Tấm: từ yếu đuối, thu động đến kiên quyết đấu tranh giành lại sự sống và hạnh phúc cho mình

    Gía trị nghệ thuật

    Nghệ thuật đặc trưng của truyện cổ tích: motip, yếu tố kì ảo, lối kể chuyện,..

    Nhiều yếu tố thần kì trong câu chuyện: Bụt, gà biết nói, 4 lần hoá thân của Tấm

    Kết cấu quen thuộc đã thành mô-tip trong truyện cổ tích: người mồ côi, kẻ ác gặp ác, ở hiền gặp lành

    ? ý nghĩa nhan đề của truyện

    ??câu hỏi luyện tập Đặc sắc của truyện thể hiện ở sự chuyển biến của hình tượng nhân vật Tấm: từ yếu đuối, thu động đến kiên quyết đấu tranh giành lại sự sống và hạnh phúc cho mình? Em hiểu như thế nào về nhận định trên? Phân tích tác phẩm để làm rõ.

    cách gọi dân giã, gợi thân phận

    thể hiện xung đột, mâu thuẫn trong tác phẩm

    --- Bài cũ hơn ---

  • Nghệ Thuật Và Nội Dung Truyện Cổ Tích Tấm Cám
  • Giáo Án Ngữ Văn 10 Tiết 22, 23
  • Đề Thi Học Kì 1 Lớp 10 Môn Toán Violet, Đề Thi Thử Học Kì I Lớp 10 Môn Toán 2022
  • Học Gõ Văn Bản 10 Ngón Cho Người Mới Bắt Đầu
  • Top 5 Phần Mềm Tập Gõ Bàn Phím 10 Ngón Đơn Giản, Nhanh Chóng Nhất
  • Soạn Bài Tấm Cám (Ngắn Gọn)

    --- Bài mới hơn ---

  • Đọc Hiểu Văn Bản Tấm Cám
  • Tóm Tắt Các Sự Kiện Chính Trong Văn Bản Tấm Cám Câu Hỏi 45291
  • Tóm Tắt Truyện Cổ Tích Tấm Cám Bằng 3 Cách Khác Nhau
  • Tóm Tắt Truyện “tấm Cám” Lớp 10 Ngắn Gọn Hay Nhất
  • Giáo Án Bài Tấm Cám (Tiết 1)
  • Diễn biến của mâu thuẫn dẫn đến xung đột:

    – Xuất xứ xung đột: quan hệ dì ghẻ – con chồng: quan hệ giữa kẻ mồ côi với bà mẹ ghẻ và em cùng cha khác mẹ.

    – Quá trình mâu thuẫn và xung đột thể hiện qua các tình tiết sau:

    a. Tấm và Cám cùng đi bắt tép. Tấm bị lừa trút hết giỏ tép. Đây là mâu thuẫn trực tiếp giữa Tấm và Cám, tuy đằng sau Cám là dì ghẻ, nhưng mâu thuẫn này mới chỉ phản ánh quan hệ trong gia đình.

    b. Mẹ con Cám ăn thịt cá bống. Mâu thuẫn bị đẩy lên thành quan hệ giữa kẻ ác (mẹ con Cám) và người thiện (Tấm), tuy nhiên vẫn chỉ ở mức độ gia đình.

    c. Mẹ con Cám ăn mặc đẹp để đi xem hội, nhưng dì ghẻ lại trộn thóc với gạo bắt Tấm ở nhà nhặt hết mới được đi. Đây là mâu thuẫn bị đẩy đến mức cao hơn, giữa một bên là người hiền, bị áp bức, với một bên là kẻ cường hào, độc ác, mâu thuẫn vẫn mới chỉ trong khuôn khổ gia đình.

    d. Tấm trở thành vợ vua, về nhà giỗ bố, bị mẹ con Cám lừa chặt cây cau, giết chết rồi cho Cám vào cung thay chị. Đây là mâu thuẫn đã đẩy đến đỉnh cao thành quan hệ giữa hai bên thù địch: Một bên là những kẻ tham lam độc ác với một bên là người hiền thục, nết na. Hai bên thù địch đó không phải chỉ đóng khung trong phạm vi gia đình mà được đẩy tới mức độ có ý nghĩa xã hội (vì Tấm không còn là người con trong gia đình đó nữa, mà đã trở thành vợ vua).

    e. Tấm hóa thành chim Vàng anh, vạch mặt Cám. Chim được vua yêu. Mẹ con Cám lại làm thịt chim để ăn, đổ lông ra vườn. Xung đột tiếp tục leo thang: mẹ con Cám trở thành kẻ thù giết Tấm lần thứ hai.

    g. Chỗ lông chim mọc lên hai cây xoan đào tươi tốt và xinh đẹp. Nhà vua yêu thích cây xoan, mắc võng ra đấy ngủ, không hề để ý đến Cám. Mẹ con Cám lại lừa chặt cây xoan làm khung cửi. Hai mẹ con Cám trở thành kẻ thù giết Tấm lần thứ ba.

    i. Khung cửi dệt vải lại kêu lên “kẽo cà kẽo kẹt… ” để tố cáo Cám. Mẹ con Cám lại đem đốt khung và đổ tro thật xa. Xung đột cuối cùng: mẹ con Cám tận diệt đối với Tấm.

    h. Từ nơi xa, Tấm hóa thành cây thị, hóa thân vào quả thị để trở lại làm người. Đây là tình tiết cuối cùng, nhờ có phép lạ. Tấm trở về trả thù mẹ con nhà Cám.

    – Như vậy, mâu thuẫn hình thành từ quan hệ dì ghẻ – con chồng, một vấn đề đạo đức nhức nhối trong xã hội phong kiến. Dần dần, mâu thuẫn đó phát triển, vượt khỏi khuôn khổ một gia đình để mang ý nghĩa của xã hội, phản ánh mâu thuẫn giữa người tốt và kẻ xấu, thế lực của cái thiện với thế lực của cái ác. Mâu thuẫn đó đã trở thành xung đột, không thể dung hòa, và cuổi cùng cái thiện đã chiến thắng.

    Câu 2. Phân tích từng hình thức biến hóa của Tấm. Quá trình biến hóa của Tấm nói lên ý nghĩa gì?

    – Tấm trải qua bốn kiếp hồi sinh: Tấm bị giết hoá thành chim vàng anh, vàng anh bị giết mọc lên cây xoan đào. Xoan đào bị chặt làm thành khung cửi. Khung cửi bị đốt mọc lên cây thị. Từ quả thị Tấm chui ra làm chuyện bất ngờ, trở lại làm ngưòi gặp lại nhà vua.

    – Một cô Tấm hiền lành lương thiện vừa ngã xuống, một cô Tấm mạnh mẽ quyết liệt sống dậy trở về với cuộc đời đòi lại hạnh phúc. Tấm hoá vàng anh để báo hiệu sự có mặt của mình. Vàng anh bị giết. Tấm hoá thành cây xoan đào, khung cửi dệt, tuyên chiến với kẻ thù “cót ca, cót két, lấy tranh chồng chị, chị khoét mắt ra”. Khung cửi dệt, quả thị là những vật Tấm hoá thân. Đó cũng là những gì bình dị, thân thương trong cuộc sống dân dã. Đó là những hình ảnh đẹp tạo ấn tượng thẩm mĩ cho truyện.

    – Những vật hoá thân cũng đều là những yếu tố kì ảo. Song nó khác hắn yếu tố kì ảo như ông Bụt ở phần đầu của truyện, ở phần đầu của Bụt hiện lên giúp Tấm mỗi lần khóc, ở đây Tấm không hề khóc, không thấy có sự xuất hiện của Bụt. Tấm phải tự mình giành và giữ hạnh phúc. Cho nên vàng anh, xoan đào, khung cửi, quả thị chỉ là nơi Tấm gửi linh hồn để trở về đấu tranh quyết liệt với cái ác giành lại hạnh phúc.

    Mặt khác những vật hoá thân này có thể bị ảnh hưởng ở thuyết luân hồi của đạo Phật. Song đó chỉ là mượn cái vẻ bề ngoài của thuyết luân hồi để thể hiện mơ ước, tinh thần lạc quan của nhân dân lao động. Bởi theo thuyết luân hồi đạo Phật kiếp này chịu đau khổ vì tội lỗi tự kiếp trước, sau đó tìm hạnh phúc ở cõi Niết bàn cực lạc. Cô Tấm chết đi sống lại không phải tìm hạnh phúc ở cõi Niết bàn mà quyết giành và giữ hạnh phúc ngay ở cõi đòi này. Đây là thể hiện lòng yêu đời và bản chất duy vật của người lao động khi sáng tạo truyện cổ tích.

    Câu 3. Suy nghĩ về hành động trả thù của Tấm đối với Cám

    Về hành động trả thù của Tấm đốì với mẹ con Cám, có rất nhiều ý kiến trái ngược nhau. Có người cho rằng Tấm hành động như vậy là đúng, mẹ con Cám tội ác chất chồng, đáng bị trừng trị như vậy; có ý kiến lại cho rằng Tấm quá nhẫn tâm.

    – Tấm là nhân vật của cổ tích: nhân vật cổ tích là nhân vật chức năng; nhân vật thể hiện tinh thần, thái độ, cách đánh giá của nhân vật, mọi hành động của nhân vật chịu sự chi phối ấy; nhân vật cổ tích không có tính cách, không có suy nghĩ để đắn đo, lựa chọn…

    – Truyện Tấm Cám tập trung thể hiện đạo lí của nhân dân ta: ở hiền gặp lành, ác giả ác báo,… Mẹ con Cám ra tay giết hại Tấm hết lần này đến lượt khác, có thể nói tội ác trùng trùng, song chúng chỉ có một lần chết – cái chết ấy phải diễn ra như thế nào để tương xứng với những tội ác của chúng. Tấm chỉ là nhân vật thực hiện đạo lí đó của nhân dân mà thôi.

    Câu 4. Bản chất của mâu thuẫn và xung đột trong truyện?

    – Mâu thuẫn giữa Tấm vối mẹ con Cám trước hết là mâu thuẫn dì ghẻ

    – Con chồng, một vấn đề của đạo đức xã hội thời phong kiến.

    – Câu chuyện còn phản ánh sự xung đột giữa cái thiện và cái ác, cái thật và cái giả… Tấm là đại diện cho cái thiện, sự siêng năng, cần cù. Mẹ con Cám là hiện thân của cái ác, sự giả đối và lười biếng… Chính vì vậy mâu thuẫn dì ghẻ – con chồng trở thành vấn đề xung đột giữa các thế hệ thiện và ác.

    – Tấm và mẹ con Cám còn có mốì quan hệ giữa người bị áp bức với kẻ áp bức. Cho nên, cuộc đấu tranh của những người nhỏ bé, bất hạnh như cô Tấm là cuộc đấu tranh cho công bằng chính nghĩa.

    LUYỆN TẬP

    Căn cứ vào định nghĩa truyện cổ tích, hãy tìm trong truyện “Tấm Cám” những dẫn chứng để làm rõ đặc trưng của truyện cổ tích thần kì

    – Truyện cổ tích là “những tác phẩm tự sự dân gian mà cốt truyện và hình tượng được hư cấu có chủ định, kể về số phận con người bình thường trong xã hội, thể hiện tinh thần nhân đạo, lạc quan của nhân dân lao động”.

    – Truyện cổ tích thần kì có các đặc trưng là “có sự tham gia của các yếu tố thần kì trong sự phát triển của tuyến truyện”

    – Đặc trưng của truyện cổ tích thần kì là:

    + Có sự tham gia của các yếu tố thần kì vào sự phát triển của truyện. Các yếu tố thần kì gồm: Ông Bụt, sự hoá thân của cô Tấm… Đây là bộ phận không thể thiếu trong câu chuyện. Ví dụ: Cứ mỗi lần Tấm khổ sở quá mức (khóc), Bụt lại hiện lên hỏi: “Làm sao con khóc, rồi Bụt lại hướng dẫn Tấm phải làm những gì? Việc Tấm chết hoá thành con chim vàng anh, rồi cây xoan, quả thị…

    + Hầu hết các yếu tố thần kì đều là những tình tiết quan trọng, không chỉ có giá trị về nghệ thuật mà còn có tính nội dung.

    --- Bài cũ hơn ---

  • Giáo Án Bài Tấm Cám Soạn Theo Phương Pháp Dạy Học Tích Cực
  • Truyện Cổ Tích Tấm Cám Bản Gốc
  • Có Nên Đổi Kết Thúc Truyện Tấm Cám?
  • Sách Giáo Khoa Sửa Đoạn Kết Tấm Cám
  • Soạn Bài Cảnh Ngày Hè Lớp 10 Ngắn Gọn
  • Soạn Bài Tấm Cám (Siêu Ngắn)

    --- Bài mới hơn ---

  • Hướng Dẫn Soạn Bài Tấm Cám
  • Soạn Bài Ngữ Văn Lớp 10: Uy
  • Văn Bản Hợp Nhất Số 10/vbhn
  • Cách Đánh Văn Bản Trên Máy Tính
  • Đánh Văn Bản Tiếng Trung Không Cần Cài Phần Mềm Với Windows 10
  • Soạn bài Tấm Cám

    I. Hướng dẫn soạn bài

    a. Bố cục: 2 phần

    – Phần 1: (từ đầu đến “đẹp thế”): Về thân phận của Tấm – cô gái mồ côi và con đường đến với hạnh phúc.

    – Phần 2: (từ “Vào cung vua” đến hết): Cuộc đấu tranh quyết liệt của Tấm để giành lại sự sống và hạnh phúc.

    b. Tóm tắt

    Tấm mồ côi cha từ nhỏ, nàng sống với mẹ con dì ghẻ Cám. Mẹ con Cám thường xuyên bắt Tấm làm việc vất vả. Một lần đi bắt cá, Cám chút hết giỏ tôm cá của Tấm, trong giỏ còn mỗi con cá Bống, Tấm mang về nuôi. Mẹ con Cám thịt cá Bống. Nhà vua mở hội, mẹ con Cám bắt Tấm ở nhà nhặt thóc gạo trộn lẫn, được Bụt giúp Tấm được đi chơi hội, trên đường đi Tấm đánh rơi hài. Nhà vua nhặt được, ai đi vừa chiếc hài sẽ lấy làm vợ. Tấm đi vừa hài và trở thành hoàng hậu. Mẹ con Cám lập mưu giết Tấm, Tấm biến thành chim Vàng Anh, cây xoan đào, khung cửi, quả thị. Cuối cùng Tấm gặp lại nhà vua và sống trong cung hạnh phúc đến suốt đời.

    Câu 1 (trang 72 sgk Ngữ Văn 10 Tập 1):

    – Xung đột truyện: quan hệ dì ghẻ – con chồng, giữa những người chị em cùng cha khác mẹ.

    – Mâu thuẫn truyện thể hiện qua các sự việc:

    + Chiếm yếm đỏ.

    + Con cá bống.

    + Tấm đi xem hội – thử giày.

    + Cái chết và sự hóa thân của Tấm (chim vàng anh, cây xoan đào, khung cửi, quả thị).

    – Bản chất của xung đột:

    + Sự tranh giành quyền lợi về vật chất và tinh thần trong cuộc sống gia đình và xã hội.

    + Thói xấu xa, ích kỉ, độc ác của con người.

    – Diễn biến truyện phát triển qua hai tuyến nhân vật:

    + Tuyến nhân vật phản diện – mẹ con Cám: càng ngày càng tàn nhẫn, độc ác.

    + Tuyến nhân vật chính diện – Tấm: hành động và phản ứng yếu ớt về sau càng quyết liệt và chủ động đấu tranh.

    – Bốn hình thức biến hóa này cho thấy vẻ đẹp, phẩm chất của Tấm trong sáng, bình dị đó cũng là sự chuyển biến trong ý thức đấu tranh của nhân vật.

    Câu 3 (trang 72 sgk Ngữ Văn 10 Tập 1):

    Đối với tác giả dân gian hành động trả thù của Tấm đối với mẹ con Cám như vậy là thích đáng, là phù hợp với những gì mà mẹ con Cám đã gây ra.

    Câu 4 (trang 72 sgk Ngữ Văn 10 Tập 1):

    Bản chất mâu thuẫn và xung đột trong truyện:

    – Mâu thuẫn và xung đột trong gia đình phụ quyền thời cổ đại: mâu thuẫn giữa dì ghẻ và con chồng.

    – Mâu thuẫn xã hội và quyền lợi và địa vị, giữa người bị áp bức và kẻ áp bức.

    II. Luyện tập

    Những đặc trưng của thể loại truyện cổ tích thần kì được biểu hiện trong Tấm Cám:

    – Cốt truyện có sự tham gia của nhiều yếu tố thần kì: nhân vật ông Bụt, xương cá Bống và những lần biến hóa của nhân vật.

    – Truyện được kết cấu theo khuôn mẫu phổ biến của truyện cổ tích thần kì: nhân vật chính phải trải qua nhiều hoạn nạn cuối cùng mới được hưởng hạnh phúc.

    – Truyện phản ánh những xung đột trong xã hội thời kì đã có sự phân chia giai cấp. – Thể hiện ước mơ của nhân dân lao động về sự công bằng, hạnh phúc gia đình.

    – Truyện kết thúc có hậu thể hiện tư tưởng nhân đạo của nhân dân ta.

    Bài giảng: Tấm Cám – Cô Trương Khánh Linh (Giáo viên VietJack)

    Đã có app VietJack trên điện thoại, giải bài tập SGK, SBT Soạn văn, Văn mẫu, Thi online, Bài giảng….miễn phí. Tải ngay ứng dụng trên Android và iOS.

    Nhóm học tập facebook miễn phí cho teen 2k5: chúng tôi

    Theo dõi chúng tôi miễn phí trên mạng xã hội facebook và youtube:

    --- Bài cũ hơn ---

  • Soạn Bài Tấm Cám (Chi Tiết)
  • Soạn Bài Tóm Tắt Văn Bản Tự Sự Lớp 10 Ngắn Nhất
  • Soạn Văn 10 Ngắn Nhất Bài: Văn Bản (Tt)
  • Sách Giáo Khoa Ngữ Văn Lớp 10 Tập 1, 2
  • Giải Bài Tập Trang 10 Sgk Toán 5: Ôn Tập Phép Cộng Và Phép Trừ Hai Phân Số
  • Giáo Án Ngữ Văn Lớp 10 Tiết 22, 23: Đọc Văn Văn Bản Tấm Cám

    --- Bài mới hơn ---

  • Tóm Tắt Truyện Tấm Cám Hay Nhất
  • Soạn Bài Chọn Sự Việc, Chi Tiết Tiêu Biểu Trong Văn Tự Sự
  • Soạn Bài Bắt Sấu Rừng U Minh Hạ (Sơn Nam)
  • Soạn Bài : Từ Hán Việt
  • Soạn Bài Môn Văn Lớp 10 Bài Uy
  • A. Mục tiêu bài học:

    – Nắm vững và tổng hợp kiến thức về văn học dân gian, hoạt động giao tiếp bằng ngôn ngữ.

    – Hiểu sâu hơn về văn bản tự sự, nhất là những kiến thức về đề tài, cốt truyện, nhân vật, sự việc, chi tiết, ngồi kể, giọng kể.

    – Viết được bài văn tự sự với những sự việc, chi tiết tiêu biểu kết hợp với các yếu tố miêu tả và gợi cảm.

    – Bồi dưỡng ý thức và tình cảm lành mạnh, đúng đắn đối với con người và cuộc sống.

    Tuần 10 Ngày soạn: 04/10/2009 Ngày giảng: 06/10/2009 Tiết 22.23. Đọc văn Văn bản Tấm Cám A. Mục tiêu bài học: Giúp HS - Nắm vững và tổng hợp kiến thức về văn học dân gian, hoạt động giao tiếp bằng ngôn ngữ... - Hiểu sâu hơn về văn bản tự sự, nhất là những kiến thức về đề tài, cốt truyện, nhân vật, sự việc, chi tiết, ngồi kể, giọng kể... - Viết được bài văn tự sự với những sự việc, chi tiết tiêu biểu kết hợp với các yếu tố miêu tả và gợi cảm. - Bồi dưỡng ý thức và tình cảm lành mạnh, đúng đắn đối với con người và cuộc sống. B. Phương pháp + Phương tiện: 1. Phương pháp: Nêu vấn đề 2. Phương tiện: Sgk.Sgv NV10(T1) + Giáo án C. Tiến trình lên lớp: 1. ổn định tổ chức: Kiểm tra sĩ số. 2. Kiểm tra bài cũ: Không 3. Bài mới: Giới thiệu bài mới: Từ xa xưa, hình ảnh cô Tấm dịu hiền bước ra từ quả thị luôn là hình ảnh đẹp trong lòng mỗi trẻ thơ. Song, hình ảnh cô cũng đã đi vào đời sống văn hoá cùng với sự cảm thông chia sẻ của người Việt. Để thấy được điều ấy, chúng ta cùng tìm hiểu truyện "Tấm Cám". Hoạt động của Thầy và Trò Nội dung cần đạt Gv yêu cầu: ? Dựa vào tiểu dẫn Sgk, nêu vài nét về truyện Cổ tích và cổ tích thần kì? Hs trả lời. ? Nêu những nét chính về truyện Tấm Cám (loại truyện, bố cục). Hs trả lời. Gv giải thích từ khó theo Sgk. Gọi Hs tóm tắt cốt truyện. Hs tóm tắt. Gv đặt vấn đề: ? Cuộc đời và số phận bất hạnh của Tấm được miêu tả như thế nào? Hs trao đổi theo nhóm và báo cáo kết quả. Gv có thể gợi dẫn theo các câu hỏi. ? Tác giả dân gian đã miêu tả diễn biến truyện như thế nào để dẫn đến xung đột giữa Tấm và mẹ con Cám? Hs trả lời. ? Anh (chị) có nhận xét gì về những chi tiết miêu tả để làm nổi bật mâu thuẫn? Qua đó, nhận xét về tính cách nhân vật. Hs trả lời. ? Theo anh (chị), mâu thuẫn giữa Tấm và mẹ con nhà Cám thể hiện xung đột gì trong xã hội? Hs trả lời. ? Con đường dẫn đến hạnh phúc của Tấm được mêu tả như thế nào? Anh (chị) có suy nghĩ gì về con đường dẫn đến hạnh phúc của Tấm? Qua đó bộc lộ ước mơ gì của nhân dân? Hs trả lời. Gv bình chuyển: Truyện Tấm Cám không dừng lại ở kết thúc phổ biến mà mở ra là cuộc đấu tranh không khoan nhượng để giành lại hạnh phúc. ? Căn cứ vào phần cuối truyện, cho biết Tấm đã trải qua mấy kiếp hồi sinh? Hs trả lời. Gv yêu cầu: Phân tích từng hình thức biến hoá của Tấm? Quá trình ấy nói lên ý nghĩa gì? Hs trả lời. ? Anh (chị) có nhận xét gì về những vật hoá thân của Tấm? Hs nhận xét. ? Nếu đôi giày là vật trao duyên thì miếng trầu trong truyện là vật có ý nghĩa gì? ? Sự trở về với cuộc đời của Tấm ở cuối truyện nói lên quan niệm của nhân dân ngày xưa về hạnh phúc như thế nào? Hs trả lời. ? ấn tượng của anh (chị) sau khi học xong truyện Tấm Cám? Truyện phản ánh ước mơ gì của nhân dân? Hs trả lời. Gọi Hs đọc ghi nhớ. Hs đọc. Gv cho Hs luyện tập nhanh tại lớp. ? Những tình tiết nào của truyện Tấm Cám thể hiện rõ đặc điểm của truyện cổ tích thần kì? Hs trả lời. ? Ngoài truyện Tấm Cám, hày kể ra những câu ca dao, tục ngữ hay truyện cổ tích có hình ảnh miếng trầu? Hs tìm và báo cáo. I. Tìm hiểu chung. 1. Vài nét về truyện Cổ tích. - Phân loại (3): Cổ tích về loài vật, cổ tích thần kì và cổ tích sinh hoạt. - Cổ tích thần kì: số lượng phong phú. Có sự tham gia của yếu tố thần kì. Nội dung: Đề cập tới số phận bất hạnh của người lao động về hạnh phúc gia đình, về công bằng xã hội, về phẩm chất và năng lực của con người. 2. Văn bản "Tấm Cám". - Thuộc loại cổ trích thần kì. - Bố cục: + Đoạn 1 (Từ đầu đến .... lời bụt dặn): Cuộc đời và số phận bất hạnh của Tấm nhưng luôn được Bụt giúp đỡ. + Đoạn 2 (Tiếp đến .... mẹ con Cám): Hạnh phúc đến với Tấm. + Đoạn 3 (còn lại): Cuộc đấu tranh không khoan nhượng qua những kiếp hồi sinh của Tấm để giành lại hạnh phúc. II. Đọc - hiểu: 1. Thân phận của Tấm: - Gia cảnh: + Tấm và Cám là hai chị em cùng cha khác mẹ. + Mẹ Tấm chết khi Tấm còn nhỏ. + Cha chết, Tấm ở với dì ghẻ là mẹ đẻ ra Cám. - Hoàn cảnh sống: + Tấm làm lụng vất vả suốt ngày, đêm lại xay lúa giã gạo trong khi Cám được mẹ nuông chiều, ăn mặc trắng trơn quanh quẩn ở nhà không phải làm việc nặng. + Cám lừa Tấm trút hết giỏ tép để giành phần thưởng là chiếc yếm đỏ. + Mẹ con Cám lừa giết bống ăn thịt. + Mẹ con Cám không muốn Tấm đi xem hội, đổ thóc trộn gạo bắt nhặt. + Khi Tấm thử giày, dì ghẻ bĩu môi khinh bỉ. + Giết Tấm và giết cả kiếp hồi sinh của Tấm. + Vật chất: lao động quần quật suốt ngày, trút giỏ cá, bắt bống ăn thịt. + Tinh thần: giành chiếc yếm đỏ, không cho xem hội, khinh miệt thử giày. 2. Cuộc đấu tranh không khoan nhượng để giành lại hạnh phúc. - Tấm trải qua 4 kiếp hồi sinh. - Vật hoá thân của Tấm đều là yếu tố kì ảo. Song nó khác hẳn sự xuất hiện của Bụt ở phần đầu khi mỗi lần Tấm khóc. ở đây, Tấm không khóc cũng không thấy Bụt. Tấm phải tự mình gình và giữ hạnh phúc. Cho nên các vật là nơi Tấm gửi linh hồn để trở về đấu tranh với cái ác. Những mặt hoá thân của Tấm có thể bị ảnh hưởng của thuyết luân hồi của Đạo phật. Song đó chỉ mượn cái vỏ bên ngoài để thể hiận ước mơ, tinh thần lạc quan của nhân dân lao động. + Miếng trầu nên dâu nhà người. + Nhớ lời bác mẹ em răn Làm thân con gái chớ ăn trầu người - ý nghĩa sự trở về của Tấm. + Phản ánh quan niệm "ở hiền gặp lành" của nhân dân. + Phản ánh ước mơ về công bằng xã hội: người lương thiện không thể chết oan, phải được hưởng hạnh phúc, còn kẻ ác nhất định bịo trừng trị. + Phản ánh ước mơ về hạnh phúc: Họ không tìm hạnh phúc ở cõi nào khác mà tìm và giữ hạnh phúc thực sự ngay ở cõi đời này. III. Kết luận. * Ghi nhớ. Sgk - 72. * Luyện tập. 1. Những yếu tố kì ảo. - Nhân vật Bụt. - Con gà biết nói tiếng người. - Đàn chim biết nghe theo lời Bụt nhặt thóc gạo. - Xương cá bống biến thành vật để Tấm đi hội. - Sự hoá thân của Tấm qua 4 kiếp. 2. + Truyện "Sự tích trầu cau". + Miếng trầu là đầu câu chuyện. + Miếng trầu ăn ngọt như đường Đã ăn lấy của, phải thương lấy người. ...... 4. Củng cố - Nhận xét: - Hệ thống lại nội dung: Theo yêu cầu bài học. - Nhận xét chung về giờ học. 5. Dặn dò: Học bài. Soạn bài làm văn "Miêu tả và biểu cảm trong văn tự sự".

    --- Bài cũ hơn ---

  • Soạn Văn Văn Bản (Tt) Trang 37 Dành Cho Học Sinh Lớp 10
  • Những Lưu Ý Quan Trọng Cần Biết Khi Thi Tuyển Sinh Lớp 10
  • Chương Trình Trọng Tâm Và Chú Ý Khi Học Văn Lớp 10
  • Phân Tích Nhân Vật Khách Trong Bài Phú Sông Bạch Đằng
  • Bài Thơ: Bạch Đằng Giang Phú
  • Hướng Dẫn Soạn Bài Tấm Cám

    --- Bài mới hơn ---

  • Soạn Bài Ngữ Văn Lớp 10: Uy
  • Văn Bản Hợp Nhất Số 10/vbhn
  • Cách Đánh Văn Bản Trên Máy Tính
  • Đánh Văn Bản Tiếng Trung Không Cần Cài Phần Mềm Với Windows 10
  • Các Vấn Đề Đã Biết Với Office Và Windows 10
  • – Truyện cổ tích là những tác phẩm tự sự dân gian mà cốt truyện và hình tượng được hư cấu có chủ định, kể về số phận những con người bình thường trong xã hội có giai cấp, thể hiện tinh thần nhân đạo và lạc quan của nhân dân lao động.

    – Truyện cổ tích được chia thành ba loại: cổ tích về loài vật, cổ tích sinh hoạt và cổ tích thần kì. Truyện cổ tích thần kì phong phú nhất và chiếm số lượng nhiều nhất.

    – Sự tham gia của yếu tố thần kì là khá phổ biến (tiên, bụt, sự biến hoá thần kì, những vật có phép màu…).

    – Kết cấu tương đối thống nhất: Dạng kết cấu phổ biến là nhân vật chính trải qua những phiêu lưu, hoạn nạn, thử thách, cuối cùng đạt được ý nguyện của mình.

    – Nhân vật chính phần lớn là những con người bình thường

    – Mâu thuẫn, xung đột gia đình và xã hội được thể hiện dưới dạng khái quát: đấu tranh giữa cái tốt và cái xấu, giữa cái thiện và cái ác.

    Câu chuyện là cuộc đấu tranh vô cùng quyết liệt giữa cái thiện và cái ác. Mẹ con Cám tàn nhẫn và độc ác đã chiếm đoạt tất cả những gì thuộc về Tấm và hơn nữa còn muốn tiêu diệt Tấm đến cùng. Thế nhưng bằng sức sống, sức trỗi dậy mãnh liệt, bằng ước mơ và niềm lạc quan của người lao động, Tấm đã đứng lên chiến đấu quyết liệt với cái ác và giành chiến thắng.

    Tấm và Cám là hai chị em cùng cha khác mẹ. Cha mẹ mất sớm, Tấm ở với dì ghẻ là mẹ của Cám. Dì ghẻ là người cay nghiệt, bắt Tấm phải làm lụng rất vất vả. Trái lại, Cám được nuông chiều. Một lần, khi đi bắt tôm tép ngoài đồng, để được thưởng chiếc yếm đỏ, Cám đã lừa Tấm, trút hết tép vào giỏ của mình. Tấm khóc, Bụt hiện lên bảo Tấm mang con bống còn sót lại trong giỏ về nuôi ở giếng. Mẹ con Cám biết chuyện, lừa Tấm đi chăn trâu đồng xa, bắt bống giết thịt. Mất bống, Tấm ngồi khóc thì Bụt lại hiện ra và bảo Tấm hãy nhặt lấy xương bống bỏ vào bốn lọ chôn ở bốn chân giường. Ít lâu sau, nhà vua mở hội. Dì ghẻ lấy gạo trộn lẫn với thóc, bắt Tấm ở nhà nhặt rồi cùng Cám đi trảy hội. Tấm ngồi khóc một mình, Bụt lại hiện ra và sai đàn chim sẻ xuống nhặt giúp, lại bảo Tấm đào các lọ chôn ở chân giường lên để có đủ mọi thứ để đi trảy hội. Trên đường trảy hội, khi phóng ngựa qua chỗ lội Tấm đánh rơi một chiếc giày mà không kịp nhặt. Nhà vua đi qua nhặt được chiếc giày xinh xắn liền ra hạ lệnh để tất cả đàn bà con gái đi xem hội ướm thử, ai đi vừa thì sẽ lấy làm vợ. Tất cả không ai ngoài Tấm đi vừa chiếc giày. Tấm được rước vào cung làm vợ vua.

    Ngày giỗ cha, Tấm về nhà, mẹ con Cám ghen ghét bày mưu để Tấm trèo cau rồi chặt gốc, giết chết Tấm. Cám vào cung thay Tấm. Tấm chết hoá thành chim vàng anh quấn quýt bên vua, Cám bắt chim làm thịt vứt lông chim ra vườn. Lông chim hoá ra hai cây xoan đào, vua thấy đẹp bèn sai mắc võng nằm chơi hóng mát hằng ngày, Cám sai chặt hai cây xoan đào làm khung cửi. Cám ngồi dệt, từ khung cửi phát ra tiếng oán trách. Cám đem đốt khung cửi, vứt tro ra xa hoàng cung. Từ đống tro mọc lên cây thị, đến mùa thị chỉ ra một quả và được bà lão hàng nước đem về. Hàng ngày, khi bà lão đi vắng, Tấm từ trong quả thị chui ra giúp bà mọi việc trong nhà xong lại chui trở vào. Bà lão rình biết được bèn ôm choàng lấy Tấm, nhận làm con. Một hôm vua đi chơi qua, ghé vào quán nước của bà lão, nhận ra Tấm và đón nàng về cung. Thấy Tấm ngày càng xinh đẹp, Cám hỏi, Tấm lừa Cám tự đào hố rồi sai đổ nước sôi. Cám chết, Tấm đem xác làm mắm và gửi về cho dì ghẻ. Mụ dì ghẻ ăn đến khi mắm gần hết thì thấy đầu lâu con gái, mụ lăn đùng ra chết.

    – Từ đoạn truyện về chiếc yếm đỏ đến đoạn truyện Tấm đi xem hội phản ánh mâu thuẫn xoay quanh những quyền lợi về vật chất và tinh thần trong cuộc sống hàng ngày.

    – Tuyến mẹ con Cám: càng ngày càng tỏ ra độc ác hơn, tàn nhẫn hơn.

    – Tuyến nhân vật Tấm, từ những hành động và phản ứng yếu ớt, cô đã trở nên quyết liệt và chủ động hơn để đòi lại hạnh phúc đích thực của mình.

    Chim vàng anh – hai cây xoan đào – khung cửi – quả thị, nghĩa là đều hóa thành vật. Sự hóa thân thần kì này phản ánh một quan niệm của dân gian xưa: quan niệm đồng nhất giữa người và vật. Cả bốn hình thức biến hóa này đều cho thấy vẻ đẹp về phẩm chất của nhân vật vẫn không thay đổi: bình dị và sáng trong. Bốn lần biến hóa còn cho thấy sự biến chuyển trong ý thức đấu tranh của nhân vật.

    Khi là chim vàng anh, nhìn thấy Cám đang giặt áo, chim nói: “Phơi áo chồng tao, phơi lao phơi sào, chớ phơi bờ rào, rách áo chồng tao”. Nhưng khi chiếc khung cửi lên lời, nó quyết liệt hơn:

    + Cót ca, cót két

    + Lấy tranh chồng chị

    + Chị khoét mắt ra

    Có thể nói ý nghĩa chung nhất của quá trình biến hóa ấy là thể hiện sức sống mãnh liệt của Tấm. Sức sống ấy không thể bị tiêu diệt bởi bất cứ một thế lực nào. Và nó chính là nguyên nhân quan trọng nhất tạo nên chiến thắng cuối cùng của nhân vật.

    Mâu thuẫn và xung đột trong truyện cổ tích này trước hết là mâu thuẫn và xung đột trong gia đình phụ quyền thời cổ đại (mâu thuẫn dì ghẻ mâu thuẫn con chồng). Nguyên nhân bắt nguồn từ việc kế thừa tài sản và hưởng những quyền lợi vật chất của các thành viên (con cái) trong gia đình.

    Truyện cũng thấp thoáng xuất hiện những mâu thuẫn xã hội (về quyền lợi và địa vị) nhưng không phải là chủ đạo. ý nghĩa chung nhất của tác phẩm toát lên từ mâu thuẫn giữa cái thiện và cái ác. Đó là cuộc đấu tranh giữa người lương thiện và những kẻ bất lương.

    Giội nước sôi giết Cám, lấy xác làm mắm, gửi cho dì ghẻ ăn gây nhiều tranh cãi và không ít người phản đối cho rằng hành động ấy làm mất đi vẻ đẹp vẹn toàn của nhân vật Tấm. Thực ra phải hiểu rằng: trong truyền thống cảm nhận của dân gian, người ta không quan tâm đến tính chất dã man của sự việc. Theo quan niệm “ác giả ác báo” người ta chỉ chú ý đến việc cái ác bị trừng phạt như thế nào và với mức độ ra sao. Với tác giả dân gian, kết cục của mẹ con Cám như vậy là thích đáng, là phù hợp với những gì mà mẹ con mụ đã gây ra.

    – Cốt truyện có sự tham gia của nhiều yếu tố thần kì: nhân vật Bụt, xương cá bống và những lần biến hóa của nhân dân chính.

    – Về kết cấu, truyện có dạng: nhân vật chính phải trải qua nhiều hoạn nạn cuối cùng mới được hưởng hạnh phúc. Đây là một trong những kiểu kết cấu khá phổ biến của loại truyện cổ tích thần kì.

    – Truyện phản ánh những xung đột trong xã hội thời kì đã có sự phân chia giai cấp.

    – Kết thúc truyện có hậu mang tính nhân đạo và lạc quan.

    --- Bài cũ hơn ---

  • Soạn Bài Tấm Cám (Siêu Ngắn)
  • Soạn Bài Tấm Cám (Chi Tiết)
  • Soạn Bài Tóm Tắt Văn Bản Tự Sự Lớp 10 Ngắn Nhất
  • Soạn Văn 10 Ngắn Nhất Bài: Văn Bản (Tt)
  • Sách Giáo Khoa Ngữ Văn Lớp 10 Tập 1, 2
  • Web hay
  • Links hay
  • Push
  • Chủ đề top 10
  • Chủ đề top 20
  • Chủ đề top 30
  • Chủ đề top 40
  • Chủ đề top 50
  • Chủ đề top 60
  • Chủ đề top 70
  • Chủ đề top 80
  • Chủ đề top 90
  • Chủ đề top 100
  • Bài viết top 10
  • Bài viết top 20
  • Bài viết top 30
  • Bài viết top 40
  • Bài viết top 50
  • Bài viết top 60
  • Bài viết top 70
  • Bài viết top 80
  • Bài viết top 90
  • Bài viết top 100