Soạn Bài : Mùa Xuân Nho Nhỏ

--- Bài mới hơn ---

  • Cảm Nhận Bài Mùa Xuân Nho Nhỏ Của Thanh Hải
  • 3 Bài Văn Cảm Nghĩ Về Bài Thơ Mùa Xuân Nho Nhỏ Của Thanh Hải Hay, Tuyể
  • 6 Bài Văn Mẫu Cảm Nhận Và Suy Ngẫm Của Em Về Bài Thơ Mùa Xuân Nho Nhỏ,
  • Cảm Nhận Về Bài Thơ Mùa Xuân Nho Nhỏ Ngữ Văn Lớp 9
  • Cảm Nhận Về Bài Thơ Mùa Xuân Nho Nhỏ Của Thanh Hải
  • Trả lời :

    Bức tranh mùa xuân thiên nhiên được hiện lên thật đẹp :

    – Đó là những hình ảnh giản dị, tươi tắn.

    – Âm thanh tươi vui, rộn rã của tiếng chim chiền chiện.

    – Không gian cao rộng, với dòng sông, mặt đất và bầu trời bao la.

    – Nhà thơ hướng tình cảm của mình đến những con người làm nên lịch sử người cầm súng – người ra đồng.

    Mùa xuân như tiếp thêm khí thế, nghị lực cho con người trên mặt trận xây dựng và bảo vệ Tổ quốc và chính họ đã làm nên mùa xuân đất nước.

    Qua hai khổ thơ đầu, Thanh Hải đã thể hiện niềm trân trọng và say sưa ngây ngất của mình trước vẻ đẹp và sức sống của mùa xuân đất nước.

    Câu 3 trang 57 – SGK Ngữ văn 9 tập 2 : Phân tích đoạn thơ “Ta làm con chim hót… Dù là khi tóc bạc” (chú ý những hình ảnh biểu tượng, từ ngữ và cách diễn đạt rất gợi cảm thể hiện một ước nguyện chân thành của tác giả). Đoạn thơ ấy gợi cho em những cảm nghĩ gì về cuộc sống của mỗi con người ?

    Điều tâm niệm của nhà thơ là khát vọng hoà nhập và dâng hiến cho đời.

    – Ước nguyện ấy được thể hiện bằng những hình ảnh thơ giản dị.

    – Điệp ngữ ta làm đã nhấn mạnh ước nguyện được cống hiến một cách chân thành và tha thiết.

    – Đó là khát vọng sống được hoà nhập, được cống hiến phần nhỏ bé của mình cho cuộc đời chung.

    Câu 4 trang 57 – SGK Ngữ Văn 9 tập 2 : Bài thơ có nhạc điệu trong sáng, thiết tha, gợi cảm, gần gũi với dân ca. Những yếu tố như thể thơ, cách ngắt nhịp, gieo vần, điệp ngữ, … đã được sử dụng như thế nào để tạo được nhạc điệu ấy ?

    Bài thơ có nhịp điệu trong sáng, thiết tha, gợi cảm, gần gũi với dân ca.

    – Thể thơ năm chữ gắn liền với dân ca miền Trung, có âm hưởng nhẹ nhàng, tha thiết.

    – Kết hợp những hình ảnh tự nhiên, giản dị với các hình ảnh giàu ý nghĩa biểu trưng, khái quát.

    – Tứ thơ xoay quanh hình ảnh mùa xuân, từ mùa xuân của đất trời đến mùa xuân của quê hương đất nước.

    – Giọng điệu của bài thơ vui, say sưa ở đoạn đầu, trầm lắng, thiết tha khi bộc bạch tâm niệm, sôi nổi, tha thiết ở đoạn kết.

    “Mùa xuân nho nhỏ” là một sáng tạo độc đáo, một phát hiện mới mẻ của nhà thơ.

    – Hình ảnh “mùa xuân nho nhỏ” là một ẩn dụ đẹp, là biểu tượng cho những gì tinh tuý của mỗi con người.

    – Thể hiện quan điểm về sự thống nhất giữa cái riêng với cái chung.

    – Thể hiện ước nguyện của nhà thơ muốn làm một mùa xuân nhỏ góp vào mùa xuân lớn của đất nước.

    Câu 1 trang 58 – SGK Ngữ Văn 9 tập 2 : Học thuộc lòng bài thơ Câu 2 trang 58 – SGK Ngữ Văn 9 tập 2 : Viết một đoạn văn bình một khổ thơ trong bài mà em thích.

    Đoạn văn tham khảo :

    Một mùa xuân nho nhỏ

    Lặng lẽ dâng cho đời

    Dù là tuổi hai mươi

    Dù là khi tóc bạc.

    Mùa xuân nho nhỏ là tác phẩm được nhà thơ Thanh Hải sáng tác vào những ngày cuối đời mình, khi ông đang nằm trên giường bệnh. Bài thơ là những gửi gắm về khát vọng được sống có ích, được cống hiến cho xã hội. Đoạn thơ chính là lời tác giả bộc bạch về khát vọng của bản thân. Trong khung cảnh mùa xuân của thiên nhiên và đất nước, Thanh Hải muốn được dâng hiến “mùa xuân nho nhỏ” của bản thân mình vào mùa xuân chung của cuộc đời. Tính từ “nho nhỏ” và “lặng lẽ” đã thể hiện được đức tính khiêm tốn tốt đẹp của tác giả, ông muốn được cống hiến mà không cần được biết tới, chỉ muốn lặng lẽ đem những gì tốt đẹp nhất cho cuộc sống. Khát vọng ấy luôn luôn nguyên vẹn, cháy hừng hực nhiệt huyết cho dù là khi còn trẻ hay là khi về già. Đây chính là một thông điệp sống cao đẹp, có ý nghĩa gửi tới chúng ta.

    --- Bài cũ hơn ---

  • Soạn Bài: Mùa Xuân Nho Nhỏ
  • Bài 29: Soạn Bài Mùa Xuân Nho Nhỏ
  • Giáo Án Ngữ Văn 9 Bài: Mùa Xuân Nho Nhỏ
  • Soạn Bài Mùa Xuân Nho Nhỏ, Ngữ Văn Lớp 9 Trang 55
  • Bài 23 Mùa Xuân Nho Nhỏ
  • Soạn Văn: Mùa Xuân Nho Nhỏ

    --- Bài mới hơn ---

  • Ôn Tập Luyện Thi Văn Bản: Mùa Xuân Nho Nhỏ (Thanh Hải)
  • Cảm Nhận Ý Nghĩa Bài Thơ Mùa Xuân Nho Nhỏ Của Thanh Hải
  • Phân Tích Bài Thơ Mùa Xuân Nho Nhỏ Từ Con Mắt Của Người Đọc
  • Bài Văn: Phát Biểu Cảm Nghĩ Về Bài Thơ “Mùa Xuân Nho Nhỏ” (2)
  • Những Câu Hỏi Xung Quanh Bài Thơ Mùa Xuân Nho Nhỏ – Thanh Hải
  • Để giúp các em học sinh học tốt môn Ngữ Văn lớp 8, chúng tôi đã sưu tầm, biên soạn các bài soạn văn phong phú từ ngắn gọn, đầy đủ đến chi tiết.

    Trong bài học này, chúng ta cùng nhau tìm hiểu bài học về “ Mùa xuân nho nhỏ”.

    1. SOẠN VĂN MÙA XUÂN NHO NHỎ

    Bố cục

    – Khổ 1 : Cảm xúc trước mùa xuân thiên nhiên đất trời.

    – Khổ 2 và 3 : Cảm xúc về mùa xuân đất nước, con người.

    – Khổ 4 và 5 : Suy nghĩ và ước nguyện của nhà thơ

    – Khổ cuối : Lời ngợi ca quê hương đất nước qua điệu ca Huế.

    Đọc hiểu văn bản

    Câu 1: Đọc nhiều lần bài thơ và tìm hiểu mạch cảm xúc trong bài (gợi ý: từ cảm xúc về thiên nhiên, đất nước dẫn đến suy nghĩ, ước nguyện của tác giả). Từ việc nhận ra mạch cảm xúc, hãy nêu bố cục của bài thơ.

    Trả lời:

    Mạch cảm xúc của bài thơ là tình cảm của tác giả trước mùa xuân qua đó thể hiện tình yêu quê hương đất nước

    – Khổ 1 : Cảm xúc trước mùa xuân thiên nhiên đất trời.

    – Khổ 2 và 3 : Cảm xúc về mùa xuân đất nước, con người.

    – Khổ 4 và 5 : Suy nghĩ và ước nguyện của nhà thơ

    – Khổ cuối : Lời ngợi ca quê hương đất nước qua điệu ca Huế.

    Câu 2: Mùa xuân của thiên nhiên, đất nước đã được miêu tả như thế nào qua những hình ảnh, màu sắc, âm thanh trong hai khổ thơ đầu?

    Trả lời:

    – Mùa xuân thiên nhiên, đất nước tràn đầy sức sống :

    + Hình ảnh chọn lọc : dòng sông, bông hoa, chim chiền chiện.

    + Màu sắc tươi thắm, đặc trưng : xanh, tím

    + Âm thanh rộn rã, vui tươi : tiếng chim hót

    – Biện pháp nghệ thuật đảo vị ngữ trong câu “Mọc giữa dòng sông xanh – Một bông hoa tím biếc”: Tạo cho người đọc ấn tượng đột ngột, bất ngờ mới lạ, làm cho hình ảnh sự vật trở nên sống động như đang hiện ra trước mắt.

    – Tác giả sử dụng biện pháp nghệ thuật ẩn dụ chuyển đổi cảm giác “Từng giọt long lanh rơi – Tôi đưa tay tôi hứng”: thể hiện tình cảm say sưa, ngây ngất, cảm nhận hình ảnh, âm thanh không chỉ bằng thính giác, thị giác mà còn bằng xúc giác.

    Câu 3: Phân tích đoạn thơ “Ta làm con chim hót… Dù là khi tóc bạc” (chú ý những hình ảnh biểu tượng, từ ngữ và cách diễn đạt rất gợi cảm thể hiện một ước nguyện chân thành của tác giả). Đoạn thơ ấy gợi cho em những cảm nghĩ gì về ý nghĩa cuộc sống của mỗi con người.

    Trả lời:

    – Ở khổ thơ này tác giả đã thay đổi cách xưng hô từ “tôi” chuyển thành “ta”: thể hiện khát vọng được hòa nhập vào cuộc sống của đất nước, cống hiến phần tốt đẹp, dù nhỏ bé của mình

    – Với lối điệp ngữ, ẩn dụ trong hình ảnh “tuổi hai mươi”, “khi tóc bạc”: Thể hiện tâm nguyện của tác giả khi đang nằm trên giường bệnh muốn dành cả cuộc đời mùa xuân của tài hoa của sáng tạo, của nghệ thuật thi ca dù chỉ là một nốt trầm.

    Câu 4: Bài thơ có nhạc điệu trong sáng, thiết tha, gợi cảm, gần gũi với dân ca. Những yếu tố như thể thơ, cách ngắt nhịp, gieo vần, điệp ngữ,… đã được sử dụng như thế nào để tạo được nhạc điệu ấy ?

    Trả lời:

    Nhạc điệu bài thơ được tạo nên từ nhiều yếu tố :

    – Thể thơ năm chữ nhẹ nhàng, tha thiết, gần với dân ca, gieo vần liền tạo sự liền mạch cho cảm xúc.

    – Sự hài hòa giữa hình ảnh tự nhiên, giản dị với hình ảnh giàu ý nghĩa biểu trưng.

    – Ngôn ngữ thơ trong sáng, giàu hình ảnh, giàu cảm xúc với các ẩn dụ, điệp ngữ.

    – Mạch cảm xúc mạch ý, tạo nên ý thơ tự nhiên mà chặt chẽ

    Trả lời:

    – Nhan đề : Mùa xuân nho nhỏ không chỉ là mùa xuân đất trời mà còn là mùa xuân đời người, nhỏ bé với khát khao cống hiến góp một mùa xuân nhỏ vào mùa xuân lớn của dân tộc. Đó không chỉ là ước nguyện cuối cùng mà là ước nguyện suốt đời của nhà thơ Thanh Hải

    – Chủ đề trước mùa xuân thiên bài thơ : rung cảm nhiên, đất nước và khát vọng cống hiến cho đất nước, cho cuộc đời.

    Luyện tập

    Tác giả ước mơ được hi sinh, được cống hiến. Ước mơ cháy bỏng của tác giả sôi tràn nhiệt huyết, căng tràn nhựa hi sinh, thổi phồng lên một niềm tin bất diệt. Tác giả mơ ước nhưng chỉ nguyện “làm” một cành hoa, một con chim hót. Tác giả như nguyện rằng mình sẽ làm, vâng sẽ làm một tiếng chim, một cành hoa đế góp vào vườn hoa muôn hương muôn sắc, rộn rã tiếng chim. Một cành hoa, một tiếng chim để tô điểm cho phong cảnh mùa xuân tươi đẹp. Đó là ước nguyện lạ thường, không phải nó cao siêu vĩ đại mà tại nó gần gũi. Quá, đáng yêu quá. Uớc được tô điểm cho mùa xuân, được góp phần tạo dựng mùa xuân là tác giả đã nguyện hi sinh, nguyện công hiến cho sự phồn vinh của đất nước.

    2. SOẠN VĂN MÙA XUÂN NHO NHỎ CHI TIẾT

    3. SOẠN VĂN MÙA XUÂN NHO NHỎ HAY NHẤT

    Soạn văn: Mùa xuân nho nhỏ (chi tiết)

    Đề bài học sinh xem bên trên.

    Lời giải

    Bố cục

    4 phần:

    – Khổ 1: Cảm xúc trước mùa xuân thiên nhiên.

    – Khổ 2 + 3: Cảm xúc về mùa xuân của đất nước.

    – Khổ 4 + 5: Ước nguyện của tác giả.

    – Khổ 6: Lời ngợi ca quê hương đất nước qua điệu dân ca xứ Huế.

    ND chính

    Bài thơ là tiếng lòng tha thiết yêu mến và gắn bó với đất nước, với cuộc đời, thể hiện ước nguyện chân thành của nhà thơ được cống hiến cho đất nước, góp một “mùa xuân nho nhỏ” của mình vào mùa xuân lớn của dân tộc.

    Đọc hiểu văn bản

    Câu 1

    Đọc nhiều lần bài thơ và tìm hiểu mạch cảm xúc trong bài (gợi ý: từ cảm xúc về thiên nhiên, đất nước dẫn đến suy nghĩ, ước nguyện của tác giả). Từ việc nhận ra mạch cảm xúc, hãy nêu bố cục của bài thơ.

    Trả lời:

    Bài thơ Mùa xuân nho nhỏ được triển khai theo mạch cảm xúc như sau:

    Từ mùa xuân của thiên nhiên, đất trời, mạch cảm xúc và tư tưởng của tác giả dẫn đến mùa xuân của đất nước, của cách mạng và sau cùng là mùa xuân nho nhỏ của mỗi con người trong mùa xuân lớn của đât nước. Nói một cách khác, cảm xúc trước mùa xuân của thiên nhiên đất nước trong lao động và chiến đấu, nghĩ về đất nước vất vả gian lao nhưng vần đi lên phía trước, nhà thơ nêu lên ước nguyện làm một Mùa xuân nho nhỏ dâng cho đời, góp vào mùa xuân lớn của đât nước.

    Bài thơ có thể chia làm 4 phần:

    – Phần 1 ( khổ thơ đầu): cảm xúc tác giả trước mùa xuân thiên nhiên, đất trời

    – Phần 2 (hai khổ thơ tiếp): hình ảnh mùa xuân qua người cầm súng và người ra đồng

    – Phần 3 ( hai khổ thơ tiếp): ước nguyện chân thành được cống hiến của tác giả

    – Phần cuối (khổ cuối): Tình yêu xứ Huế.

    Câu 2

    Mùa xuân của thiên nhiên, đất nước đã được miêu tả như thế nào qua những hình ảnh, màu sắc, âm thanh trong hai khổ thơ đầu?

    Trả lời:

    – Khổ thơ đầu với sáu dòng thơ đã mở ra khung cảnh mùa xuân thiên nhiên tươi đẹp:

    + Hình ảnh: con chim hót, một bông hoa, dòng sông

    + Màu sắc: tím, xanh, trong

    Cảm xúc bồi hồi, rộn ràng của tác giả trước cảnh vật thiên nhiên xứ Huế:

    + Tác giả trân trọng sự sống (tôi đưa tay tôi hứng)

    + Nghệ thuật ẩn dụ chuyển đổi cảm giác, các yếu tố hữu hình, cảm nhận bởi nhiều giác quan.

    – Khổ thơ thứ hai thể hiện tình yêu với mùa xuân đất nước:

    + Mùa xuân đất nước cụ thể hóa bằng hình ảnh người cầm súng, người ra đồng

    + Suy ngẫm và chiêm nghiệm của tác giả khi nhìn thấy “lộc” từ mùa xuân đất nước

    + Từ láy “hối hả” và “xôn xao” thể hiện nhịp phát triển, thời kì mới của đất nước

    + So sánh đất nước với vì sao: sự trường tồn vững bền của đất nước

    ⇒ Hình ảnh mùa xuân tự nhiên và đất nước đối sánh với nhau qua lăng kính yêu cuộc đời, khao khát sống của tác giả.

    Câu 3

    Phân tích đoạn thơ “Ta làm con chim hót… Dù là khi tóc bạc” (chú ý những hình ảnh biểu tượng, từ ngữ và cách diễn đạt rất gợi cảm thể hiện một ước nguyện chân thành của tác giả). Đoạn thơ ấy gợi cho em những cảm nghĩ gì về ý nghĩa cuộc sống của mỗi con người.

    Trả lời:

    – Khổ thơ thể hiện ước nguyện chân thành của nhà thơ:

    Hình ảnh:

    + Con chim hót, một cành hoa: nguyện ước muốn sống có ích và được cống hiến.

    + Nốt trầm: âm thanh nâng đỡ những âm thanh khác, cống hiến thầm lặng.

    Biện pháp nghệ thuật:

    + Điệp ngữ “ta làm” thể hiện khát khao chân thành được hòa nhập vào cuộc sống, góp phần vào cuộc đời chung, của đất nước.

    + Ẩn dụ: con chim, cành hoa, nốt trầm ẩn dụ cho những điều đẹp đẽ của cuộc đời.

    → Khổ thơ thể hiện ước nguyện cống hiến chân thành của tác giả cho cuộc đời, cho đất nước.

    – Cuộc sống của mỗi người: cần biết cống hiến và cho đi để cuộc sống trở nên ý nghĩa hơn.

    Câu 4

    Bài thơ có nhạc điệu trong sáng, thiết tha, gợi cảm, gần gũi với dân ca. Những yếu tố như thể thơ, cách ngắt nhịp, gieo vần, điệp ngữ,… đã được sử dụng như thế nào để tạo được nhạc điệu ấy ?

    Trả lời:

    – Thể thơ ngũ ngôn: gần gũi với các làn điệu dân ca, đặc biệt là dân ca miền Trung, vốn có âm hưởng dìu dặt, nhẹ nhàng, tha thiết, ở đây, Thanh Hải lại khéo dùng lối gieo vần liền giữa các khổ thơ đã tạo thành sự liền mạch cảm xúc cho cả bài thơ.

    – Hình ảnh: những hình ảnh đẹp của thiên nhiên, những hình ảnh tự nhiên và giản dị giàu ý nghĩa tượng trưng khái quát để nói lên ước nguyện thiết tha của mình.

    – Giọng điệu: giọng điệu bài thơ có sự biến hóa phù hợp đoạn đầu vui tươi say mê, trầm lắng, nghiêm trang ở đoạn giữa và sôi nổi thiết tha ở đoạn khép lại.

    Câu 5

    Trả lời:

    – Đây là một nhan đề độc đáo, mới lạ với sự kết hợp của danh từ “mùa xuân” và tính từ “nho nhỏ”.

    – Thể hiện vẻ đẹp của đất trời khi nhắc tới mùa xuân.

    – Thể hiện ước nguyện chân thành của tác giá: ví mình như là một mùa xuân nhỏ bé để cống hiến cho mùa xuân lớn của cuộc đời.

    Luyện tập

    Mở đầu bài thơ, tác giả đã phác họa lên một bức tranh mùa xuân trước mắt chúng ta giữa khung cảnh thiên nhiên và đất trời, vũ trụ:

    Mọc giữa dòng sông xanh

    Một bông hoa tím biếc

    Ơi! Con chim chiền chiện

    Hót chi mà vang trời…

    Khung cảnh mùa xuân dần dần được hiện ra với một vẻ đẹp thật bình dị, đơn sơ nhưng cũng không kém phần nên thơ và sâu sắc. Ở đây, mùa xuân của Thanh Hải đến với ta không rực rỡ kiêu sa với cành đào Hà Nội, với những nụ mai vàng đang phô trương sắc thắm, mà chỉ đơn giản là một bông hoa tím đang mọc lên giữa dòng sông nước xanh như lọc. Cành hoa nghiêng mình xuống mặt nước tựa như gương ấy để nổi bật lên trên một khung trời được in bóng dưới lòng sông, với màu sắc thật nhẹ, thật hài hòa mà cũng rất dễ thương, Thanh Hải đã tạo nên cho bức tranh mùa xuân của mình một nét gì đó vô cùng độc đáo. Và bức tranh ấy lại càng được đẹp hơn, có “hồn” khi cái màu tím kia được nhà thơ tô đậm lên thành “tím biếc”. Gam màu ấy đã được tô vẽ vào bức tranh thật khéo léo, tài tình, làm cho người đọc chúng ta có thể hình dung ra ngay trước mắt cả một bông hoa tím biếc, thật nhỏ, thật xinh, nhưng dường như cũng có đủ khả năng để nhuộm tím cả bầu trời, cả không gian mùa xuân đang căng tràn sức sống. Cái màu tím ấy lan ra, chơi vơi, và khẽ lay động theo những ngọn gió xuân đang thổi lên từ lòng sông xanh mát rượi. Cảnh vật mùa xuân trong bài thơ có lẽ cũng bình dị, giản đơn, và thâm trầm, tĩnh lặng như vùng đất miền Trung quê hương tác giả. Xứ Huế vốn nổi tiếng mộng mơ với núi Ngự sông Hương, với những điệu hò mái nhì mái đẩy, giờ lại càng thêm xinh đẹp dưới ngòi bút tô vẽ của nhà thơ…

     

    Soạn văn: Mùa xuân nho nhỏ (hay nhất)

    Đề bài học sinh xem bên trên.

    Lời giải

    Đọc hiểu văn bản

    Câu 1 (Trang 57 sgk ngữ văn 9 tập 2)

    Từ cảm xúc trước mùa xuân của thiên nhiên, trời đất đến mùa xuân của con người thể hiện khát vọng được cống hiến

    – Phần 1 ( khổ thơ đầu): cảm xúc tác giả trước mùa xuân thiên nhiên, đất trời

    – Phần 2 (hai khổ thơ tiếp): hình ảnh mùa xuân qua người cầm súng và người ra đồng

    – Phần 3 ( hai khổ thơ tiếp): ước nguyện chân thành được cống hiến của tác giả

    – Phần cuối (khổ cuối): Tình yêu xứ Huế

    Câu 2 (Trang 57 sgk ngữ văn 9 tập 2)

    Mùa xuân thiên nhiên, đất trời xứ Huế:

    + Hoa tím biếc, dòng sông xanh, chim chiền chiện hót vang trời

    + Không gian rộng lớn, bao la, màu sắc đặc trưng của Huế (tím, xanh), hòa với âm thanh sự sống

    – Cảm xúc bồi hồi, rộn ràng của tác giả trước cảnh vật thiên nhiên xứ Huế

    + Tác giả trân trọng sự sống (tôi đưa tay tôi hứng)

    + Nghệ thuật ẩn dụ chuyển đổi cảm giác, các yếu tố hữu hình, cảm nhận bởi nhiều giác quan

    – Hai câu thơ thể hiện tình yêu thiên nhiên và sự sống tha thiết của nhà thơ

    – Khổ thơ thứ hai thể hiện tình yêu với mùa xuân đất nước:

    + Mùa xuân đất nước cụ thể hóa bằng hình ảnh người cầm súng, người ra đồng

    + Suy ngẫm và chiêm nghiệm của tác giả khi nhìn thấy “lộc” từ mùa xuân đất nước

    + Từ láy “hối hả” và “xôn xao” thể hiện nhịp phát triển, thời kì mới của đất nước

    + So sánh đất nước với vì sao: sự trường tồn vững bền của đất nước

    ⇒ Hình ảnh mùa xuân tự nhiên và đất nước đối sánh với nhau qua lăng kính yêu cuộc đời, khao khát sống của tác giả

    Câu 3 (trang 57 sgk ngữ văn 9 tập 2)

    – Hình ảnh có tính biểu tượng trong khổ thơ 4, 5:

    + Con chim hót, một cành hoa: nguyện ước muốn sống có ích và được cống hiến

    + Nốt trầm: âm thanh nâng đỡ những âm thanh khác, cống hiến thầm lặng

    – Điệp ngữ “ta làm” thể hiện khát khao chân thành được hòa nhập vào cuộc sống, góp phần vào cuộc đời chung, của đất nước

    – Cách diễn đạt giản dị, chân thành thông qua những hình ảnh gần gũi, thân thuộc

    →Khổ thơ thể hiện ước nguyện cống hiến chân thành của tác giả cho cuộc đời, cho đất nước.

    – Qua cách diễn đạt của tác giả, em nghĩ, khi sống và cống hiến hết mình sẽ thấy bản thân và cuộc đời có ý nghĩa, có giá trị

    + Cuộc đời mỗi người chỉ sống một lần, vì thế nên tận dụng quỹ thời gian, sức trẻ để sống ý nghĩa và yêu thương

    Câu 4 (trang 57 sgk ngữ văn 9 tập 2)

    – Thể thơ năm chữ gắn với làn điệu dân ca, đặc biệt dân ca miền Trung. Âm hưởng nhẹ nhàng, tha thiết

    – Cách gieo vần giữa các khổ thơ góp phần làm nên sự liền mạch của cảm xúc

    – Kết hợp với các hình ảnh tự nhiên giản dị (hoa tím, chim hót, vì sao…), hình ảnh biểu trưng, khái quát (đất nước, vì sao…)

    – Giọng điệu tươi vui, say sưa, trầm lắng, có lúc lại thiết tha bộc bạch tâm niệm

    Câu 5 (trang 57 sgk ngữ văn 9 tập 2)

    Nhan đề Mùa xuân nho nhỏ thể hiện sáng tạo độc đáo của Thanh Hải. Nhiều nhà thơ viết về mùa xuân với nhiều sắc thái, cung bậc khác nhau: mùa xuân chín (Hàn Mặc Tử), Mùa xuân xanh (Nguyễn Bính), Xuân ý, Xuân lòng (Tố Hữu).

    Bài thơ này, mùa xuân nho nhỏ thể hiện khát khao, ước nguyện chân thành của nhà thơ muốn được cống hiến, làm đẹp cho đời

    Luyện tập

    Mọc giữa dòng sông xanh

    Một bông hoa tím biếc

    Ơi con chim chiền chiện

    Hót chi mà vang trời

    Từng giọt long lanh rơi

    Tôi đưa tay tôi hứng.

    Khổ thơ đầu mở một bức tranh mùa xuân thiên nhiên bình dị, đơn sơ nhưng không kém phần nên thơ và sâu sắc. Mùa xuân của Thanh Hải chỉ đơn giản là một bông hoa tím mọc lên giữa dòng sông xanh, và tiếng chim chiền chiện trong trẻo, màu sắc nhẹ, hài hòa, tràn đầy sức sống. Những thanh âm, màu sắc, hình ảnh ấy kết tụ thành “giọt long lanh”, để rồi tác giả không ngần ngại mà “hứng” lấy. Mùa xuân đất trời thiên nhiên tươi đẹp không chỉ được cảm nhận bằng thị giác, thính giác, mà còn bằng xúc giác nữa.

    Ý nghĩa – Giá trị

    – Về nội dung: Học sinh cảm nhận được tiếng lòng tha thiết yêu mến và gắn bó với đất nước, với cuộc đời và ước nguyện chân thành muốn được cống hiến cho đất nước của nhà thơ.

    – Về nghệ thuật: Học sinh phân tích được giá trị biểu đạt của thể thơ năm tiếng, với nhạc điệu trong sáng, tha thiết, gần gũi với dân ca cũng như những hình ảnh đẹp, giản dị mà giàu tính biểu cảm, cùng những ẩn dụ, so sánh chuyển đổi cảm giác mà tác giả sử dụng.

     

    --- Bài cũ hơn ---

  • Một Số Chính Sách Mới Có Hiệu Lực Từ Tháng 6
  • Chính Sách Mới Có Hiệu Lực Từ Tháng 3
  • Chính Sách Mới Có Hiệu Lực Từ Tháng 2/2021
  • Mẫu I.4 Văn Bản Đăng Ký Góp Vốn/mua Cổ Phần/phần Vốn Góp
  • Mẫu Giấy Vay Tiền Cá Nhân Viết Tay Chuẩn Nhất Năm 2021
  • Văn Bản Mùa Xuân Nho Nhỏ

    --- Bài mới hơn ---

  • Những Đề Văn Về Bài Thơ Mùa Xuân Nho Nhỏ Của Thanh Hải
  • Đề Đọc Hiểu : Mùa Xuân Nho Nhỏ
  • Soạn Bài Mùa Xuân Nho Nhỏ (Thanh Hải)
  • Tổng Hợp Câu Hỏi Bài Thơ: Mùa Xuân Nho Nhỏ (Thanh Hải)
  • Các Đề Đọc Hiểu Mùa Xuân Nho Nhỏ (Thanh Hải)
  • Văn bản “Mùa xuân nho nhỏ” – Thanh Hải.

    I. Tìm hiểu chung:

    – Thanh Hải là một nhà thơ cách mạng.

    a. Hoàn cảnh sángtác:

    – Bài thơ ra đời tháng 11/1980, lúc này, đất nước đã thốngnhất, đang xây dựng cuộc sống mới với muôn ngàn khó khăn thử thách.

    – Và đây cũng là một hoàn cảnh rất đặc biệt đối với nhà thơThanh Hải. Ông đang bị bệnh nặng phải điều trị ở bệnh viện trung ương thành phốHuế, và một tháng sau ông qua đời. Có hiểu cho hoàn cảnh của nhà thơ trêngiường bệnh ta mới thấy hết được tấm lòng tha thiết với cuộc sống, với quêhương đất nước của nhà thơ.

    b. Bố cục: 4 đoạn:

    – Khổ 1: Cảm xúc của nhà thơ trước mùa xuân thiên nhiên, đấttrời.

    – Khổ 2,3: Cảm xúc của nhà thơ về mùa xuân đất nước.

    – Khổ 4,5: Lời ước nguyện chân thành, tha thiết của nhà thơ.

    – Khổ 6: Lời ngợi ca quê hương, đất nước qua điệu dân ca xứHuế.

    c. Mạch cảm xúc:

    Bài thơ bắt đầu từ những cảm xúc trực tiếp hồn nhiên, trongtrẻo trước vẻ đẹp và sức sống của mùa xuân thiên nhiên, từ đó mở rộng cảm nghĩvề mùa xuân đất nước. Từ mùa xuân lớn của thiên nhiên đất nước mà liên tưởngtới mùa xuân của mỗi cuộc đời – một mùa xuân nho nhỏ góp vào mùa xuân lớn. Bàithơ kết thúc bằng sự trở về với những cảm xúc thiết tha, tự hào về quê hương,đất nước qua điệu dân ca xứ Huế.

    II. Đọc – hiểu vănbản:

    1. Cảm xúc của nhàthơ trước mùa xuân thiên nhiên, đất trời.

    Khác với bức tranh thiên nhiên mùa xuân rực rỡ sắc màu, rạo rực tình ái trong thiphẩm “Vội vàng” của Xuân Diệu, với:

    Của ong bướm này đây tuần tháng mật

    Này đây hoa của đồng nội xanh rì

    Này đây lá của cành tơ phơ phất

    Của yến anh này đây khúc tình si

    Và này đây ánh sáng chớp hàng mi…

    Không mang một sắc xanh tràn ngập không gian như trong bài thơ “Mùa xuân xanh” của Nguyễn Bính với:

    Mùa xuân là cả một mùa xanh

    Giời ở trên cao, lá ở cành

    Lúa ở đồng anh và lúa ở

    đồng nàng và lúa ở đồng quanh

    Cũng không được khoác lên tấm áo mơ màng, tình tứ như trong bài thơ “Mùa xuân chín” của Hàn Mặc Tử, với:

    Trong làn nắng ửng khói mơ tan

    Đôi má nhà tranh lấm tấm vàng

    Sột soạt gió trêu tà áo biếc

    Trên giàn thiên lý. Bóng xuân sang

    Bức tranh thiên nhiên mùa xuân trong “Mùa xuân nho nhỏ” của Thanh Hải được vẽ bằngnhững hình ảnh, màu sắc, âm thanh hài hòa, sống động, tràn đầy sức sống:

    Mọc giữa dòng sông xanh

    Một bông hoa tím biếc

    Ơi con chim chiền chiện

    Hót chi mà vang trời

    Từng giọt long lanh rơi

    Tôi đưa tay tôi hứng.

    – Không gian mùa xuân rộng mở tươi tắn với hình ảnh một dòng sông trong xanh chảyhiền hoà. Cái màu xanh ấy phản ánh được màu xanh của bầu trời, của cây cối haibên bờ, cái màu xanh quen thuộc mà ta có thể gặp ở bất kì một con sông nào ởdải đất miền Trung.

    – Nổi bật trên nền xanh lơ của dòng sông là hình ảnh “mộtbông hoa tím biếc”, một hình ảnh thân thuộc của cánh lục bình hay bông súng,bông trang mà ta thường gặp ở các ao hồ sông nước của làng quê:

    ” Con sông nhỏ tuổi thơ ta tắm

    Vẫn còn đây nước chẳngđổi dòng

    Hoa lục bình tím cả bờsông…” ( Lê Anh Xuân)

    Màu tím biếc ấy không lẫn vào đâuđược với sắc màu tím Huế thân thương- vốn là nét đặc trưng của những cô gái đấtkinh kỳ với sông Hương núi Ngự.

    – Bức tranh không chỉ có “họa” mà còn có “nhạc” bởi tiếngchim chiền chiện cất lên với muôn vàn lời ca tiếng hót, reo mừng:

    Ơi con chim chiềnchiện

    Hót chi mà vang trời.

    + Nhà thơ gọi “ơi” nghe sao mà tha thiết thế! Lời gọi ấykhông cất lên từ tiếng nói mà cất lên từ sâu thẳm tình yêu thiên nhiên, cất lêntừ tấm lòng của nhà thơ trước mùa xuân tươi đẹp với những âm thanh rộn rã.

    + Lời gọi ấy mới đầu nhen nhóm ở một góc trái tim, nhưng conngười nhà thơ và những cảnh sắc, âm thanh kia như đã hòa vào làm một, cảm xúctừ đó mà òa ra thành lời, thật ngỡ ngàng, thật thích thú.

    + Cảm xúc của nhà thơ đã trào dâng thực sự qua câu hỏi tutừ: “Hót chi mà vang trời”. Thứ âm thanh không thể thiếu ấy làm sống dậy cảkhông gian cao rộng, khoáng đạt, làm sống dậy, vực dậy cả một tâm hồn con ngườiđang phải đối mặt với những bóng đen ú ám của bệnh tật, của cái chết rình rập.

    – Thiên nhiên, nhất là mùa xuân vốn hào phóng, sẵn sàng traotặng con người mọi vẻ đẹp nếu con người biết mở rộng tấm lòng. Thanh Hải đãthực sự đón nhận mùa xuân với tất cả sự tài hoa của ngòi bút, sự thăng hoa củatâm hồn. Nhà thơ lặng ngắm, lặng nghe bằng cả trái tim xao động, bằng trí tưởngtượng, liên tưởng độc đáo:

    Từng giọt long lanhrơi

    Tôi đưa tay tôi hứng.

    + Cụm từ ” giọt long lanh” gợi lên những liên tưởng phongphú và đầy thi vị. Nó có thể là giọt sương lấp lánh qua kẽ lá trong buổi sớmmùa xuân tươi đẹp, có thể là giọt nắng rọi sáng bên thềm, có thể giọt mưa xuânđang rơi…Theo mạch cảm xúc của nhà thơ thì có lẽ đây là giọt âm thanh của tiếngchim ngân vang, đọng lại thành từng giọt niềm vui, rơi xuống cõi lòng rộng mởcủa thi sĩ, thấm vào tâm hồn đang rạo rực tình xuân.

    + Phép ẩn dụ chuyển đổi cảm giác được vận dụng một cách tàihoa, tinh tế qua trí tưởng tượng của nhà thơ. Thành Hải cảm nhận vẻ đẹp của mùaxuân bằng nhiều giác quan: thị giác, thính giác và cả xúc giác.

    + Cử chỉ “Tôi đưa tay tôi hứng” thể hiện sự nâng niu, trântrọng của nhà thơ trước vẻ đẹp của thiên nhiên, đất trời lúc với xuân với cảmxúc say sưa, xốn xang, rạo rực. Nhà thơ như muốn ôm trọn vào lòng tất cả sứcsống của mùa xuân, của cuộc đời.

    2. Cảm xúc của nhàthơ về mùa xuân đất nước:

    Khi xưa, trong đêm đen của kiếp sống nô lệ, nhà thơ Tố Hữu -một người con xứ Huế đã từng viết:

    Tôi nện gót trên đườngphố Huế

    Dửng dưng không mộtcảm tình chi

    Không gian sặc sụa mùiô uế

    Như nước dòng Hươngmải cuốn đi

    Đó là Huế trong quá khứ nô lệ đen tối, lầm than. Thời nay,trong hiện tại, Huế đã đổi khác, đang hối hả nhịp chiến đấu, xây dựng cùng đấtnước:

    Mùa xuân người cầmsúng

    Lộc giắt đầy trên lưng

    Mùa xuân người ra đồng

    Lộc trải dài nương mạ

    Tất cả như hối hả

    Tất cả như xôn xao…

    – Không phải ngẫu nhiên trong khổ thơ lại xuất hiện hình ảnh”người cầm súng” và “người ra đồng”. Họ là những con người cụ thể, những conngười làm nên lịch sử với hai nhiệm vụ cơ bản của đất nước ta trong suốt quátrình phát triển lâu dài: chiến đấu và sản xuất, bảo vệ và xây dựng Tổ quốc.

    – Mùa xuân đến mang đến tiếng gọi của những cố gắng mới vàhi vọng mới, mang đến tiếng gọi của đất nước, của quê hương đang trên đà đổithay, phát triển. Những tiếng gọi lặng lẽ tới từ mùa xuân làm thức dậy conngười, làm trái tim con người như bừng lên rạng rỡ trong không khí sôi nổi củađất nước, của muôn cây cỏ đã đi theo người lính vào chiến trường, sát kề vai,đã cùng người lao động hăng say ngoài đồng ruộng.

    – Mùa xuân không những chắp thêm đôi cánh sức mạnh cho conngười mà còn chuẩn bị cho con người những “lộc” non tươi mới, căng tràn nhựasống:

    + “Lộc” không chỉ là hình ảnh tả thực mà con mang ý nghĩa ẩndụ, tượng trưng .

    + “Lộc” là nhành non chồi biếc của cỏ cây trong mùa xuân.

    + Đối với người chiến sĩ, “lộc” là cành lá ngụy trang chemắt quân thù trong cuộc chiến đấu bảo vệ Tổ quốc đầy cam go và ác liệt.

    + Đối với người nông dân “một nắng hai sương”, “lộc” lànhững mầm xuân tươi non trải dài trên ruộng đồng bát ngát, báo hiệu một mùa bộithu.

    + Nhưng đặc biệt hơn cả, “lộc” là sức sống, là tuổi trẻ, sứcthanh xuân tươi mới đầy mơ ước, lí tưởng, đầy những hoài bão và khát vọng cốnghiến của tuổi trẻ, sôi nổi trong mỗi tâm hồn con người – tâm hồn của người línhdũng cảm, kiên cường nơi lửa đạn bom rơi – tâm hồn của người nông dân cần cù,hăng say tăng gia sản xuất. “Lộc” chính là thành quả hôm nay và niềm tin, hivọng ngày mai.

    – Từ những suy nghĩ rất thực về đất nước, nhà thơ khái quát:

    Tất cả như hồi hả

    Tất cả như xôn xao

    + Còn “xôn xao” lại bộc lộ tâm trạng náo nức rộn ràng.

    – Xúc cảm trước vẻ đẹp của thiên nhiên đất nước khi bước vàomùa xuân, nhà thơ Thanh Hải đã có cái nhìn sâu sắc và tự hào về lịch sử bốnnghìn năm dân tộc:

    + Đặc biệt, phép tu từ so sánh được nhà thơ sử dụng vô cùngđặc sắc, làm ý thơ hàm súc -“Đất nước như vì sao/Cứ đi lên phía trước”. Sao lànguồn sáng bất diệt của thiên hà, là vẻ đẹp lung linh của bầu trời đêm, là hiệnthân của sự vĩnh hằng trong vũ trụ. So sánh như thế, là tác giả đã ngợi ca đấtnước trường tồn, tráng lệ, đất nước đang hướng về một tương lai tươi sáng. Điệpngữ “đất nước” được nhắc lại hai lần thể hiện sâu sắc ý thơ: trải qua nhữnggian truân, vất vả, đất nước vẫn toả sáng đi lên không gì có thể ngăn cản được.

    3. Lời ước nguyệnchân thành, tha thiết của nhà thơ.

    – Từ những cảm xúc về mùa xuân, tác giả đã chuyển mạch thơmột cách tự nhiên sang bày tỏ những suy ngẫm và tâm niệm của mình về lẽ sống,về ý nghĩa giá trị của cuộc đời mỗi con người:

    + Để bày tỏ lẽ sống của mình, ngay từ những câu thơ mở đầuđoạn, Thanh Hải đã đem đến cho người đọc cái giai điệu ngọt ngào, êm ái củanhững thanh bằng liên tiếp “ta”-“hoa”-“ca”.

    + Điệp từ “ta” được lặp đi lặp lại thể hiện một ước nguyệnchân thành, thiết tha.

    + Động từ “làm”-“nhập” ở vai trò vị ngữ biểu lộ sự hoá thânđến diệu kỳ – hoá thân để sống đẹp, sống có ích.

    + Nhà thơ đã lựa chọn những hình ảnh đẹp của thiên nhiên,của cuộc sống để bày tỏ ước nguyện: conchim, một cành hoa, một nốt trầm . Còn gì đẹp hơn khi làm một cành hoa đemsắc hương tô điểm cho mùa xuân đất mẹ!Còn gì vui hơn khi được làm con chim nhỏcất tiếng hót rộn rã làm vui cho đời!

    + Các hình ảnh bông hoa, tiếng chim đã xuất hiện trong cảmxúc của thi nhân về mùa xuân thiên nhiên tươi đẹp, giờ lại được sử dụng để thểhiện lẽ sống của mình. Một ý nghĩa mới đã mở ra, đó là mong muốn được sống cóích, sống làm đẹp cho đời là lẽ thường tình.

    + Cái “tôi”của thi nhân trong phần đầu bài thơ giờ chuyểnhoá thành cái “ta”. Có cả cái riêng và chung trong cái “ta” ấy. Với cách sửdụng đại từ này, nhà thơ đã khẳng định giữa cá nhân và cộng đồng, giữa cáiriêng và cái chung.

    + Hình ảnh “nốt trầm”và lặp lại số từ “một” tác giả cho thấyước muốn tha thiết, chân thành của mình. Không ồn ào, cao giọng, nhà thơ chỉmuốn làm “một nốt trầm” nhưng phải là”một nốt trầm xao xuyến” để góp vào bảnhoà ca chung. Nghĩa là nhà thơ muốn đem phần nhỏ bé của riêng mình để góp vàocông cuộc đổi mới và đi lên của đất nước.

    – Lẽ sống của Thanh Hải còn được thể hiện trong những vầnthơ sâu lắng:

    + Cách sử dụng ngôn từ của nhà thơ Thanh Hải rất chínhxác,tinh tế và gợi cảm. Làm cành hoa,làm con chim,làm nốt trầm và làm một mùaxuân nho nhỏ để lặng lẽ dâng hiến cho cuộc đời.

    + “Mùa xuân nho nhỏ” là một ẩn dụ đầy sáng tạo, biểu lộ mộtcuộc đời đáng yêu, một khát vọng sống cao đẹp.Mỗi người hãy làm một mùa xuân,hãy đem tất cả những gì tốt đẹp, tinh tuý của mình, dẫu có nhỏ bé để góp vàolàm đẹp cho mùa xuân đất nước.

    + Cặp từ láy “nho nhỏ”, “lặng lẽ” cho thấy một thái độ chânthành, khiêm nhường, lấy tình thương làm chuẩn mực cho lẽ sống đẹp, sống đểcống hiến đem tài năng phục vụ đất nước, phục vụ nhân dân.

    Nhớ khi xưa, Ức Trai tiên sinh đã từng tâm niệm:

    4. Lời ngợi ca quêhương, đất nước qua điệu dân ca xứ Huế.

    – Bài thơ kết thúc bằng sự trở về với những cảm xúc thiếttha, tự hào về quê hương, đất nước qua điệu dân ca xứ Huế.

    Mùa xuân – ta xin hát

    Nước non ngàn dặm mình

    Nước non ngàn dặm tình

    Nhịp phách tiền đấtHuế.

    + Tác giả có nhắc đến những khúc dân ca xứ Huế ” Nam ai”, ” Nam bình”, có giai điệu buồn thươngnhưng vô cùng tha thiết.

    + Và qua những khúc “Nam ai”, “nam bình” này thì nhà thơđã bộc lộ tình yêu tha thiết của mình đối với quê hương, đất nước; thể hiệnniềm tin yêu vào cuộc đời, vào đất nước với những giá trị truyền thống vữngbền.

    III. Tổng kết:

    Bài thơ “Mùa xuân nho nhỏ” là tiếng lòng tha thiếtyêu mến và gắn bó với đất nước, với cuộc đời; thể hiện ước nguyện chân thànhcủa nhà thơ được cống hiến cho đất nước; góp một “mùa xuân nhonhỏ” của mình vào mùa xuân lớn của dân tộc.

    2. Nghệ thuật:

    – Thể thơ năm chữ, gần với các làn điệu dân ca.

    – Bài thơ giàu nhạc điệu, với âm hưởng nhẹ nhàng, tha thiết.

    – Kết hợp những hình ảnh tự nhiên, giản dị, từ thiên nhiênvới những hình ảnh giàu ý nghĩa biểu tượng, khái quát.

    – Cấu tứ chặt chẽ, sự phát triển tự nhiên của hình ảnh mùaxuân với các phép tu từ đặc sắc.

    --- Bài cũ hơn ---

  • Cảm Nhận Của Em Về Bài Thơ Mùa Xuân Nho Nhỏ
  • Giáo Án Môn Học Ngữ Văn Lớp 9
  • Một Số Văn Bản Của Chính Phủ Và Thủ Tướng Chính Phủ Mới Được Ban Hành
  • Các Văn Bản Chỉ Đạo Của Thủ Tướng Chính Phủ Và Ban Bí Thư Trong Công Tác Phòng, Chống Dịch Bệnh Đường Hô Hấp Cấp Do Chủng Mới Của Vi Rút Corona Gây Ra
  • Văn Bản Pháp Luật Ban Hành Của Chính Phủ
  • Soạn Bài: Mùa Xuân Nho Nhỏ

    --- Bài mới hơn ---

  • Soạn Bài : Mùa Xuân Nho Nhỏ
  • Cảm Nhận Bài Mùa Xuân Nho Nhỏ Của Thanh Hải
  • 3 Bài Văn Cảm Nghĩ Về Bài Thơ Mùa Xuân Nho Nhỏ Của Thanh Hải Hay, Tuyể
  • 6 Bài Văn Mẫu Cảm Nhận Và Suy Ngẫm Của Em Về Bài Thơ Mùa Xuân Nho Nhỏ,
  • Cảm Nhận Về Bài Thơ Mùa Xuân Nho Nhỏ Ngữ Văn Lớp 9
  • Soạn bài: Mùa xuân nho nhỏ

    Bố cục:

    – Khổ đầu (6 dòng thơ): cảm xúc trước mùa xuân của thiên nhiên, đất trời.

    – Hai khổ 2, 3 (từ “Mùa xuân người cầm súng” đến “cứ đi lên phía trước”): hình ảnh mùa xuân đất nước.

    – Hai khổ 4, 5 (từ “Ta làm con chim hót” đến “Dù là khi tóc bạc”): những suy nghĩ và ước nguyện của nhà thơ trước thiên nhiên đất nước.

    – Khổ thơ cuối: Lời ca ngợi quê hương, đất nước qua điệu ca Huế.

    Hướng dẫn soạn bài

    Câu 1 (trang 57 sgk Văn 9 Tập 2):

    Đầu tiên là cảm xúc của nhà thơ với mùa xuân của thiên nhiên đất nước, sau đó là cảm xúc về mùa xuân của mỗi người trong mùa xuân đất nước. Cuối cùng là khát vọng được dâng hiến “mùa xuân nho nhỏ” của bản thân vào mùa xuân cuộc đời chung.

    Qua đó, có thể chia văn bản thành 4 phần:

    – Khổ đầu (6 dòng thơ): cảm xúc trước mùa xuân của thiên nhiên, đất trời.

    – Hai khổ 2, 3: hình ảnh mùa xuân đất nước.

    – Hai khổ 4, 5: những suy nghĩ và ước nguyện của nhà thơ trước thiên nhiên đất nước.

    – Khổ thơ cuối: Lời ca ngợi quê hương, đất nước qua điệu ca Huế.

    Câu 2 (trang 57 sgk Văn 9 Tập 2):

    Mùa xuân trong khổ thơ đầu là mùa xuân của thiên nhiên, đất trời với: dòng sông xanh, bông hoa tím biếc, tiếng chim chiền chiện hót vang trời. Thanh Hải đã vẽ ra bức tranh thiên nhiên tươi đẹp với không gian cao rộng, dòng sông, mặt đất, bầu trời bao la, màu sắc tươi thắm (sông xanh, hoa tím biếc), âm thanh (tiếng chim chiền chiện) của mùa xuân.

    Cảm xúc của tác giả trước cảnh mùa xuân được diễn tả qua hai câu thơ:

    Từng giọt long lanh rơi

    Tôi đưa tay tôi hứng.

    Có thể hiểu “từng giọt” là “những giọt mùa xuân”, là sự chuyển đổi các cảm giác, từ màu sắc, âm thanh, hình ảnh… sang hình khối, đường nét, một sự cụ thể hoá những yếu tố vô hình (âm thanh, màu sắc…) thành một yếu tố hữu hình, có thể cảm nhận được bằng nhiều giác quan. Đó là niềm say mê của nhà thơ trước cảnh mùa xuân.

    Câu 3 (trang 57 sgk Văn 9 Tập 2):

    Đoạn thơ là khát vọng được hoà nhập vào cuộc sống, được cống hiến phần tốt đẹp của mình cho cuộc đời chung, cho đất nước.

    Điều đó thể hiện trong những hình ảnh tự nhiên, giản dị và đẹp. Nhà thơ đã dùng những hình ảnh đẹp của thiên nhiên để nói lên ước nguyện của mình: muốn “làm con chim hót”, muốn “làm một cành hoa”… Đó là ước muốn được sống có ích, cống hiến cho đời, là một lẽ tự nhiên như con chim mang đến tiếng hót, như bông hoa toả hương sắc, mang đến vẻ đẹp cho cuộc đời.

    Đoạn thơ gợi cho ta những suy nghĩ sâu sắc về ý nghĩa cuộc sống của mỗi con người. Cuộc sống chỉ có ý nghĩa khi con người biết sống, biết chăm lo cho cuộc đời chung và có thể đóng góp những gì tốt đẹp của mình cho cuộc đời chung, cho đất nước.

    Câu 4 (trang 57 sgk Văn 9 Tập 2): Bài thơ có nhịp điệu trong sáng, tha thiết, gần gũi với dân ca. Tác giả đã sử dụng các yếu tố như thể thơ, cách ngắt nhịp, cách gieo vần, cách sử dụng các điệp từ, điệp ngữ rất hiệu quả:

    – Thể thơ năm chữ gắn liền với các điệu dân ca, nhất là dân ca miền Trung, có âm hưởng nhẹ nhàng, tha thiết.

    – Cách gieo vần liền giữa các khổ thơ cũng tạo nên sự liền mạch cho cảm xúc.

    – Hình ảnh tự nhiên giản dị (bông hoa tím, tiếng chim hót, vì sao…) với các hình ảnh giàu ý nghĩa biểu trưng, khái quát (đất nước như vì sao…).

    – Ý thơ xoay quanh hình ảnh mùa xuân, từ mùa xuân của đất trời đến mùa xuân của quê hương đất nước.

    – Giọng điệu của bài thơ biến đổi thể hiện tâm trạng của tác giả: vui, say sưa ở đoạn đầu, trầm lắng, thiết tha khi bộc bạch tâm niệm, sôi nổi, tha thiết ở đoạn kết.

    Câu 5 (trang 57 sgk Văn 9 Tập 2):

    Nhan đề “Mùa xuân nho nhỏ” là sự sáng tạo của tác giả, gửi gắm ước muốn được góp “mùa xuân nho nhỏ” của bản thân vào mùa xuân của cuộc đời. Đó là khát vọng được sống có ích, được cống hiến cho xã hội.

    Luyện tập

    (Học sinh có thể tự chọn khổ thơ để viết đoạn văn)

    Ví dụ:

    Một mùa xuân nho nhỏ

    Lặng lẽ dâng cho đời

    Dù là tuổi hai mươi

    Dù là khi tóc bạc.

    Mùa xuân nho nhỏ là tác phẩm được nhà thơ Thanh Hải sáng tác vào những ngày cuối đời mình, khi ông đang nằm trên giường bệnh. Bài thơ là những gửi gắm về khát vọng được sống có ích, được cống hiến cho xã hội. Đoạn thơ chính là lời tác giả bộc bạch về khát vọng của bản thân. Trong khung cảnh mùa xuân của thiên nhiên và đất nước, Thanh Hải muốn được dâng hiến “mùa xuân nho nhỏ” của bản thân mình vào mùa xuân chung của cuộc đời. Tính từ “nho nhỏ” và “lặng lẽ” đã thể hiện được đức tính khiêm tốn tốt đẹp của tác giả, ông muốn được cống hiến mà không cần được biết tới, chỉ muốn lặng lẽ đem những gì tốt đẹp nhất cho cuộc sống. Khát vọng ấy luôn luôn nguyên vẹn, cháy hừng hực nhiệt huyết cho dù là khi còn trẻ hay là khi về già. Đây chính là một thông điệp sống cao đẹp, có ý nghĩa gửi tới chúng ta.

    --- Bài cũ hơn ---

  • Bài 29: Soạn Bài Mùa Xuân Nho Nhỏ
  • Giáo Án Ngữ Văn 9 Bài: Mùa Xuân Nho Nhỏ
  • Soạn Bài Mùa Xuân Nho Nhỏ, Ngữ Văn Lớp 9 Trang 55
  • Bài 23 Mùa Xuân Nho Nhỏ
  • Soạn Bài Mùa Xuân Nho Nhỏ Của Thanh Hải
  • Soạn Bài Mùa Xuân Nho Nhỏ

    --- Bài mới hơn ---

  • Bài Thơ: Mùa Xuân Nho Nhỏ (Thanh Hải
  • Bài Thơ Mùa Xuân Nho Nhỏ
  • Phân Tích Bài Thơ Mùa Xuân Nho Nhỏ Của Thanh Hải
  • Bài 23. Mùa Xuân Nho Nhỏ
  • Soạn Bài Mùa Xuân Nho Nhỏ (Chi Tiết)
  • Soạn bài Mùa xuân nho nhỏ

    Bố cục:

    – Khổ thơ đầu : Cảm xúc trước mùa xuân thiên nhiên đất trời.

    – Khổ 2 và 3 : Cảm xúc về mùa xuân đất nước, con người.

    – Khổ 4 và 5 : Suy nghĩ và ước nguyện của nhà thơ.

    – Khổ cuối : Lời ngợi ca quê hương đất nước qua điệu ca Huế.

    Đọc hiểu văn bản

    Câu 1 (trang 57 sgk Ngữ Văn 9 Tập 2):

    Mạch cảm xúc của bài thơ : từ cảm xúc trước vẻ đẹp của mùa xuân thiên nhiên, mùa xuân đất nước, tác giả thể hiện khát vọng được dâng hiến “mùa xuân nho nhỏ” của mình vào mùa xuân lớn của cuộc đời chung.

    Câu 2 (trang 57 sgk Ngữ Văn 9 Tập 2):

    Hai khổ thơ đầu :

    – Mùa xuân thiên nhiên, đất nước tràn đầy sức sống :

    + Hình ảnh chọn lọc : dòng sông, bông hoa, chim chiền chiện.

    + Màu sắc tươi thắm, đặc trưng : xanh, tím

    + Âm thanh rộn rã, vui tươi : tiếng chim hót

    – Cảm xúc tác giả : Từng giọt long lanh rơi – Tôi đưa tay tôi hứng. Nhà thơ say sưa, ngây ngất, cảm nhận hình ảnh, âm thanh không chỉ bằng thính giác, thị giác mà còn bằng xúc giác.

    Câu 3 (trang 57 sgk Ngữ Văn 9 Tập 2):

    Phân tích đoạn thơ “Ta làm con chim hót… Dù là khi tóc bạc” :

    – Nhà thơ khát vọng được hòa nhập vào cuộc sống của đất nước, cống hiến phần tốt đẹp, dù nhỏ bé của mình : muốn làm “con chim hót”, “một cành hoa”, hay “một nốt trầm” trong bản thanh âm tươi đẹp.

    – Với lối điệp ngữ, ẩn dụ trong hình ảnh “tuổi hai mươi”, “khi tóc bạc”, ta thấy tinh thần cống hiến vì đất nước của nhà thơ bền bỉ và to lớn nhường nào.

    Câu 4 (trang 57 sgk Ngữ Văn 9 Tập 2):

    Nhạc điệu bài thơ được tạo nên từ nhiều yếu tố :

    – Thể thơ năm chữ nhẹ nhàng, tha thiết, gần với dân ca, gieo vần liền tạo sự liền mạch cho cảm xúc.

    – Sự hài hòa giữa hình ảnh tự nhiên, giản dị với hình ảnh giàu ý nghĩa biểu trưng. Ngôn ngữ thơ trong sáng, giàu hình ảnh, giàu cảm xúc với các ẩn dụ, điệp ngữ.

    – Cấu tứ bài thơ chặt chẽ, dựa trên sự phát triển của hình ảnh mùa xuân.

    Câu 5 (trang 57 sgk Ngữ Văn 9 Tập 2):

    – Nhan đề : là một sáng tạo độc đáo. Khác với Mùa xuân chín (Hàn Mặc Tử), Mùa xuân xanh (Nguyễn Bính),… Mùa xuân nho nhỏ của Thanh Hải không chỉ là mùa xuân đất trời mà còn là mùa xuân đời người, nhỏ bé với khát khao cống hiến.

    – Chủ đề bài thơ : rung cảm trước mùa xuân thiên nhiên, đất nước và khát vọng cống hiến cho đất nước, cho cuộc đời.

    Luyện tập

    (trang 58 sgk Ngữ Văn 9 Tập 2): Viết một đoạn văn ngắn …

    Mọc giữa dòng sông xanh

    Một bông hoa tím biếc

    Ơi con chim chiền chiện

    Hót chi mà vang trời

    Từng giọt long lanh rơi

    Tôi đưa tay tôi hứng.

    Khổ thơ đầu mở một bức tranh mùa xuân thiên nhiên bình dị, đơn sơ nhưng không kém phần nên thơ và sâu sắc. Mùa xuân của Thanh Hải chỉ đơn giản là một bông hoa tím mọc lên giữa dòng sông xanh, và tiếng chim chiền chiện trong trẻo, màu sắc nhẹ, hài hòa, tràn đầy sức sống. Những thanh âm, màu sắc, hình ảnh ấy kết tụ thành “giọt long lanh”, để rồi tác giả không ngần ngại mà “hứng” lấy. Mùa xuân đất trời thiên nhiên tươi đẹp không chỉ được cảm nhận bằng thị giác, thính giác, mà còn bằng xúc giác nữa.

    Đã có app VietJack trên điện thoại, giải bài tập SGK, SBT Soạn văn, Văn mẫu, Thi online, Bài giảng….miễn phí. Tải ngay ứng dụng trên Android và iOS.

    Nhóm học tập facebook miễn phí cho teen 2k6: chúng tôi

    Theo dõi chúng tôi miễn phí trên mạng xã hội facebook và youtube:

    --- Bài cũ hơn ---

  • Hướng Dẫn Soạn Bài Trong Lòng Mẹ
  • Soạn Bài Mẹ Tôi (Chi Tiết)
  • Chính Sách Mới Nổi Bật Có Hiệu Lực Tháng 6/2020
  • Nhiều Chính Sách Quan Trọng Có Hiệu Lực Từ Tháng 10/2020
  • Những Văn Bản Pháp Luật Có Hiệu Lực Từ Tháng 9/2020
  • Văn Bản: Mùa Xuân Nho Nhỏ – Thanh Hải

    --- Bài mới hơn ---

  • Bài Học: Nghị Luận Về Một Đoạn Thơ, Bài Thơ
  • “Nâng Cao Hiệu Quả Dạy Văn Bản Nhật Dụng Ngữ Văn Thcs”
  • Văn Nghị Luận Xã Hội Là Gì?
  • Dàn Ý Chi Tiết: Nghị Luận Về Lời Xin Lỗi
  • Nghị Luận: Biết Nói Lời Xin Lỗi
  • Cuộc sống là món quà đẹp nhất tạo hóa dành tặng cho con người. Sống, tận hưởng nhưng còn phải tấn hiến. Thế nên, Tố Hữu trong bài “Một khúc ca xuân” đã có những lời tâm niệm:

    Nếu là con chim, chiếc lá

    Con chim phải hót, chiếc lá phải xanh

    Lẽ nào vay mà không trả

    Sống là cho đâu chỉ nhận riêng mình

    Đó cũng chính là nguồn cảm hứng chung, mãnh liệt thôi thúc nhà thơ Thanh Hải cầm bút viết nên thi phẩm quá đỗi nhân văn – “Mùa xuân nho nhỏ”. Chúng ta cùng đi tìm hiểu bài thơ:

    I. Những nét chính về tác giả – tác phẩm

    1. Tác giả

    – Thanh Hải (1930 – 1980), tên khai sinh là Phạm Bá Ngoãn, quê huyện Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên – Huế. Đây là mảnh đất cố đô, cổ kính, thâm trầm, nơi sẽ để lại dấu ấn rất sâu đậm  trong tâm hồn của nhà thơ và in bóng trong bài thơ Mùa xuân nho nhỏ.

    – Ông tham gia hoạt động văn nghệ từ cuối năm kháng chiến chống Pháp. Sự nghiệp thơ văn Thanh Hải gắn liền với hai cuộc kháng chiến trường kỳ của dân tộc.

    – Mang trong mình “cái tạng” riêng, thơ của ông thường hướng tình cảm của mình về miền Bắc xa nhớ trong những năm đất nước bị chia cắt với hồn thơ giản dị, mộc mạc đậm tính Huế.

    – Đọc Mùa xuân nho nhỏ, chúng ta có thể phần nào cảm nhận được phong cách sáng tác rất riêng của Thanh Hải: ngôn ngữ thơ giàu hình ảnh, nhạc điệu, cảm xúc chân thành, đằm thắm,…

    2. Tác phẩm Mùa xuân nho nhỏ

    a. Hoàn cảnh sáng tác

    Bài thơ “Mùa xuân nho nhỏ” được viết tháng 11 năm 1980. Đây là thời điểm Thanh Hải đang bệnh nặng và chỉ mấy tuần sau ông qua đời. Bài thơ là những dòng chữ cuối cùng mà nhà thơ để lại. Nó như một sự tổng kết về cuộc đời của ông và gửi gắm về lẽ sống cao cả, đẹp đẽ.

    Điều đặc biệt  trong hoàn cảnh sáng tác của bài thơ Mùa xuân nho nhỏ đó là khoảnh khắc hấp hối của thi nhân trên giường bệnh. Dù phải chống trọi với cơn đau của bệnh tật, Thanh Hải vẫn “dành trọn từng giây, từng phút” thăng hoa với văn chương nghệ thuật, cho đời và cho người những tác phẩm nhân văn sâu sắc.

    Thầy chợt nhớ đến Văn học thời Lý, có thiền sư Mãn Giác đến lúc bệnh nặng, sắp viên tịch cũng có những vần thơ tràn nhập niềm lạc quan yêu đời:

    Đừng tưởng xuân tàn hoa rụng hết

    Đêm qua trước sân một nhành mai.

    b. Ý nghĩa nhan đề Mùa xuân nho nhỏ

    Nhan đề giống như tên gọi của một con người. Thông qua nhan đề, người đọc một phần nào đoán hiểu nội dung – tưởng tưởng – tình cảm mà tác giả gửi gắm vào trong đó.

    – Tác giả đã kết hợp một danh từ trừu tượng là “mùa xuân” với một tính từ cụ thể là “nho nhỏ” để biến một mùa xuân từ trừu tượng trở nên thật gần gũi, hữu hình, cụ thể và mang đến những lớp nghĩa khác nhau:

    + Lớp nghĩa thực:  Mùa xuân nho nhỏ gợi về mùa xuân của đất trời, của thiên nhiên vũ trụ, của cỏ, cây, hoa, lá và có thể cảm nhận được bằng những điểm chạm của giác quan.

    + Lớp nghĩa ẩn dụ: Mùa xuân nho nhỏ thể hiện khát vọng, lí tưởng muốn cống hiến tất cả những gì đẹp đẽ nhất, tinh túy nhất cho cuộc đời, quê hương, đất nước của nhà thơ. Qua đó, thể hiện sự thống nhất giữa cái riêng và cái chung, giữa cá nhân và tập thể.

    – Thông qua nhan đề Mùa xuân nhỏ nhỏ, cũng phần nào cho thấy được sự khiêm nhường của nhà thơ. Nhà thơ ước nguyện làm một mùa xuân, nghĩa là sống đẹp, sống có ích nhưng khiêm nhường là một mùa xuân nhỏ góp phần vào mùa xuân lớn của dân tộc.

    Bài tập: Nêu ý nghĩa nhan đề bài thơ, từ đó liên hệ tới mối quan hệ với tác phẩm.

    c. Bố cục: Ba phần

    Thầy vẫn ví, bố cục như Atlat của một tác phẩm. Việc phân chia bố cục bài thơ sẽ góp phần tìm hiểu bài thơ một cách dễ dàng và khoa học hơn:

    – Phần một: 1 khổ thơ đầu: Cảm xúc của nhà thơ trước mùa xuân thiên nhiên.

    – Phần hai: 2 khổ tiếp theo: Cảm xúc của nhà thơ về mùa xuân đất nước, con người

    – Phần ba: 3 khổ còn lại: Khát vọng và lí tưởng sống cao đẹp của tác giả.

    II. Trọng tâm kiến thức

    1. Cảm xúc của nhà thơ trước mùa xuân thiên nhiên

    a. Bức tranh thiên nhiên mùa xuân qua lăng kính của nhà thơ Thanh Hải

    Mùa xuân ở đây, có thể hiểu là mùa xuân trong tưởng tượng của thi nhân. Bởi lẽ thời điểm tác giả viết bài thơ mới là khoảng tháng 11/1980. Bài thơ Mùa xuân nho nhỏ mở ra bằng một khung cảnh thiên nhiên trong trẻo và tràn đầy sức sống của mùa xuân:

    “Mọc giữa dòng sông xanh

    Một bông hoa tím biếc

    Ơi con chim chiền chiện

    Hót chi mà vang trời”

    – Sử dụng nghệ thuật đảo ngữ ở động từ “mọc”:

    + “Mọc” có nghĩa cây cối đâm chồi, nảy lộc. Việc đảo động từ “mọc” lên đầu câu thơ để tô đậm sức sống mạnh mẽ, sức bật đến bất ngờ của một bông hoa trên dòng sông xanh.

    + Gợi liên tưởng về một bông hoa đang từ từ vươn lên trên mặt nước tràn đầy sức xuân và sắc xuân.

    – Nếu ví Mùa xuân nho nhỏ là bức tranh xuân xứ Huế, thì Thanh Hải hẳn là một nghệ sĩ rất tài hoa. Bức tranh đó được chấm phá bằng hình ảnh chọn lọc và giàu sức gợi: “Dòng sông xanh”, “hoa tím biếc”, “chim chiền chiện”.

    + Đó là những hình ảnh, tín hiệu đặc trưng của mùa xuân xứ Huế. Nói đến xuân, trường liên tưởng chung có lẽ mầm xanh, chồi biếc, nó như là những mẫu mực chung của mùa xuân rồi. Nhưng nói đến xuân xứ Huế hẳn không thể thiếu sông xanh, tím biếc của sông Hương. Bạn có thể tượng tượng được không khi mùa xuân không có chim hót, không có hoa nở.

    + Gợi lên không gian mênh mông sóng nước và một bầu trời cao rộng, trong veo. Bức tranh đó mở ra có đủ chiều rộng, chiều cao, chiều dài, chiều sâu nhưng chắc hẳn là rất yên tĩnh. Cho nên chỉ cần tiếng hót trong trẻo thanh thanh của chú chiền chiện nhỏ nhắn đã phá vỡ cả không gian mùa xuân tĩnh tại.

    – Để cho bức tranh thiên nhiên mùa xuân hài hòa, tươi sáng, ông đã sử dụng những gam màu tươi tắn “xanh, tím”. Nó có sự kết hợp của gam màu lanh là màu xanh + gam màu nóng là màu tím.

    – Nếu mùa xuân trong thơ Tố Hữu có “Mùa xuân mơ nở trắng rừng” thì Thanh Hải chỉ say đắm một đóa lục bình tím mà thôi. Câu thơ thứ hai đọc lên tưởng chừng vô lý, bởi lẽ giữa dòng sông dài rộng kia làm sao chỉ có “một bông hoa” cho được? Thế nhưng đằng sau cái vô lý của logic còn là cái có lý của cảm xúc. Bút pháp chấm phá cùng điểm nhìn đặt vào một bông hoa nhỏ bé giữa dòng đã phần nào tạo nên điểm nhấn cho bức tranh. Là một bông nhưng không hề gợi ra cái vẻ cô đơn lẻ loi, trái lại, đó là cảm giác say mê ngắm nhìn, tận hưởng cảnh đẹp của tạo hóa một cách trọn vẹn.

    b. Xúc cảm của nhà thơ

    Khi đối diện với vẻ đẹp ấy, cho dù là ai cũng phải ngỡ ngàng, xao xuyến đến say sưa:

    “Từng giọt long lanh rơi

    Tôi đưa tay tôi hứng”

    – Xuân không chỉ hiện hữu qua màu sắc, đường nét mà còn hài hòa cả âm thanh. Hình ảnh “giọt long lanh rơi” thật giàu sức gợi:

    + Đó có thể là giọt mưa mùa xuân, giọt sương buổi sớm, dưới ánh sáng của mặt trời trở nên long lanh, đẹp đẽ, nên thơ.

    + Trong mối quan hệ với câu thơ trước gợi lên một liên tưởng thú vị, tiếng hót của con chim chiền chiện vang vọng nhưng không tan biến trong không gian mà đọng lại thành từng giọt trong vắt, “long lanh”. Như một thứ quà tặng rất riêng của thiên nhiên xứ Huế, thi nhân đã vội vàng đưa đôi bàn tay để hứng lấy. Tiếng chim từ chỗ được cảm nhận bằng thính giác chuyển thành thị giác rồi xúc giác để thi nhân có thể cảm nhận được một cách rất trọn vẹn. Đó chính là nghệ thuật ẩn dụ chuyển đổi cảm giác được Thanh Hải sử dụng một cách tài tình, tinh tế.

    – Ấn tượng nhất trong bức tranh đầy xuân sắc xuân tình là chi tiết “từng giọt long lanh rơi”. Đặt vào hoàn cảnh sáng tác bài thơ, giữa tiết trời đông lạnh giá, hanh khô của xứ Huế, hóa ra giọt sương ấy không chỉ đơn thuần là hình ảnh tả thực. Nó được tạo ra dưới hình thức nghệ thuật ẩn dụ chuyển đổi cảm giác “nghe -nhìn”. Nằm trên giường bệnh, làm sao thi nhân có thể đưa mắt ngắm nhìn giọt sương nhỏ bé ở xa? Chính tâm hồn nhạy cảm, đầy luyến ái đã gợi cho nhà thơ những vẻ đẹp chỉ có thể cảm nhận bằng toàn bộ trái tim mình. Ta hiểu “giọt long lanh” ấy chính là giọt âm thanh của tiếng chim, của sức sống mùa xuân đang phơi phới căng tràn trong lồng ngực. Thi nhân dường như đã quyện hòa hoàn toàn trong thiên nhiên tự lúc nào.

    – Các từ cảm thán “ơi”, “chi” gợi lên một chất giọng ngọt ngào, thân thương, gần gũi, đặc chi chất Huế.

    – Điệp từ “tôi” được điệp lại 2 lần cho thấy sự xuất hiện của nhân vật trữ tình.

    – Động từ “hứng” thể hiện những gì là nâng niu, trân trọng.

    Đại từ “tôi” được điệp hai lần và đi liền với hành động “hứng” cho thấy thái độ trân trọng của thi nhân trước vẻ đẹp của thiên nhiên. Đồng thời, gợi sự tận hưởng, chiếm lĩnh và giao hòa với mùa xuân.

    Bài tập: Những câu thơ sau sử dụng biện pháp nghệ thuật gì? Em hãy nêu tác dụng của biện pháp ấy.

    Với những xúc cảm trước mùa xuân của thiên nhiên, đất trời Thanh Hải đã tìm thấy niềm cảm xúc ấy lan tỏa, ngân nga trong mùa xuân của đất nước, con người.

    2. Cảm xúc của nhà thơ trước mùa xuân đất nước, con người

    a. Mùa xuân của con người

    Từ vẻ đẹp của mùa xuân quê hương, Thanh Hải đã mở rộng để khám phá, ngợi ca vẻ đẹp của mùa xuân đất nước:

    “Mùa xuân người cầm súng

    Lộc giắt đầy trên lưng

    Mùa xuân người ra đồng

    Lộc trải dài nương mạ

    – Nhà thơ cảm nhận mùa xuân đất nước qua hình ảnh sóng đôi “người cầm súng” và “người ra đồng”:

    + Biểu trưng cho hai nhiệm vụ chiến lược quan trọng của đất nước ta là cùng chiến đấu ở tiền tuyến và lao động xây dựng hậu phương vững chắc.

    + Hình ảnh “người cầm súng” đi liền với hình ảnh “lộc giắt đầy trên lưng” gợi liên tưởng đến vòng lá ngụy trang của người chiến sĩ đang nảy những chồi non, lộc biếc cùng các anh ra trận để bảo vệ tổ quốc.

    + Hình ảnh “người ra đồng” đi liền với hình ảnh “lộc trải dài nương mạ” gợi liên tưởng đến những cánh đồng màu mỡ, xanh tươi của những bàn tay khéo léo gieo trồng của người nông dân. Họ như mang cả mùa xuân cho đồng ruộng, gieo màu xanh của hạnh phúc ấm no.

    – Điệp từ “mùa xuân”, “lộc”:

    + Gợi quang cảnh mùa xuân tươi đẹp đang vươn những chồi non lộc nõn.

    + Ẩn dụ tượng trưng cho tín hiệu, thành quả trong công cuộc xây dựng, sản xuất và chiến đấu. Là thành quả của cuộc cách mạng Việt Nam trên khắp các mặt trận giải phóng dân tộc.

    – Điệp từ “lộc” kết hợp với từ “giắt đầy”, “trải dài” gợi màu xanh của sức xuân bất tận.

    – Từ những suy nghĩ rất thực về đất nước, nhà thơ đã đi đến khái quát:

    Tất cả như hối hả

    Tất cả như xôn xao

    + Từ “tất cả” cho thấy tinh thần dân tộc, đoạn kết của những con người trong thời đại mới.

    + “Hối hả” diễn tả nhịp điệu khẩn trương, tất bật; “xôn xao” bộc lộc tâm trạng náo nức, rộng ràng. 

     Điệp từ “tất cả” đi liền với những từ láy biểu cảm “hối hả”, “xôn xao” làm cho nhịp thơ trở nên nhanh, gấp, gợi một nhịp sống, không khí sôi động, hối hả, khẩn trương trong nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ đất nước. Cả dân tộc bước vào mùa xuân với khí thế khẩn trương, náo nhiệt, hân hoan.

    Bài tập: Từ “lộc” trong bài được sử dụng với nghĩa gốc hay nghĩa chuyển? Hãy giải thích tại sao tác giả lại miêu tả người lính là “lộc dắt đầy trên lưng”?

    b. Mùa xuân của đất nước

    Trước mùa xuân của con người, nhà thơ đã bày tỏ niềm tự hào và niềm tin tuyệt đối vào tương lai tươi sáng của đất nước:

    “Đất nước bốn ngàn năm

    Vất vả và gian lao

    Đất nước như vì sao

    Cứ đi lên phía trước”

    – Hệ thống tính từ “vất vả”, “gian lao” đã giúp tác giả đúc kết chặng đường 4000 năm dựng nước và giữ nước với biết bao thăng trầm, thử thách. Trong suốt chiều dài lịch sử ấy, đất nước ta đã trải qua biết bao đau thương và mất mát, song đã khẳng định được sức mạnh, ý chí và bản lĩnh của dân tộc mình. Cả ngàn năm đô hộ, nhưng chúng ta vẫn giữ được tiếng nói riêng, văn hoá riêng của dân tộc mình, không bị đồng hoá.

    – Hình ảnh so sánh “đất nước như vì sao” gợi lên những liên tưởng và ý nghĩa thật sâu sắc:

    + Gợi liên tưởng đến nguồn sáng lấp lánh, tồn tại vĩnh hằng trong không gian và thời gian.

    + Gợi liên biểu tượng thiêng liêng trên lá cờ đỏ sao vàng tổ quốc với biết bao kiêu hãnh và tự hào.

    + Gợi ý nghĩa về dân tộc Việt Nam ta trong suốt chiều dài lịch sử, từ trong đêm tối nô lệ đã phá tan xiềng xích, thoát khỏi phong kiến, thực dân để tỏa sáng.

    + Gợi niềm tin của tác giả vào một tương lai tươi sáng, rộng mở với khí thế đi lên mạnh mẽ không gì cản nổi.

    Điệp từ “đất nước” cộng với cấu trúc song hành “đất nước bốn ngàn năm… đất nước như vì sao…” diễn tả sự vận động liên tục đi lên của lịch sử và khẳng định sự trường tồn vĩnh cửu của đất nước.

    – Phụ từ “cứ” chỉ sự tiếp diễn của thời gian kết hợp với động từ “đi” thể hiện quyết tâm cao độ, ý chí và niềm tin sắt đá của nhà thơ và cả dân tộc về tương lai tươi sáng của đất nước. Một dân tộc sẽ luôn luôn trường tồn, mãi mãi phát triển.

    3. Khát vọng và lí tưởng sống cao đẹp của nhà thơ

    Từ những cảm xúc vui mừng, say xưa, ngây ngất trước vẻ đẹp của thiên nhiên đất trời xứ Huế vào xuân, vào tương lai tươi sáng của đất nước, Thanh Hải đã có những lời ước nguyện thật thiết, cảm động:

    “Ta làm con chim hót

    Ta làm một cành hoa

    Ta nhập vào hòa ca

    Một nốt trầm xao xuyến”

    – Nhà thơ đã đổi đại từ nhân xưng từ “tôi” sang “ta”. Đại từ “ta” bộc lộ một cách trực tiếp tâm niệm của thi nhân.

    – Nếu như ở khổ thơ đầu, nhân vật trữ tình xưng “tôi”- tức là cái tôi riêng của thi nhân thì đến đây Thanh Hải đã chuyển thành “ta”, nghĩa là đại từ chỉ chung cho tất thảy mọi người. Nhà thơ như hòa nhập tâm hồn mình vào tâm hồn của tạo vật, con người để nói hộ chung tiếng nói của vô vàn những người khác.

    – Điệp cấu trúc ngữ pháp “Ta làm… Ta nhập…” được đặt ở vị trí đầu của ba câu thơ đã khiến cho nhịp điệu thơ trở nên nhẹ nhàng, khiến cho câu thơ như một lời thủ thỉ tâm tình về ước nguyện hóa thân, hiến dâng cho quê hương, đất nước của nhà thơ.

    Hệ thống hình ảnh “con chim hót”, “cành hoa”, “nốt trầm xao xuyến” là những hình ảnh giản dị nhưng cũng thật hàm xúc:

    + Con chim cất cao tiếng hót để làm vui cho đời; cành hoa điểm sắc để tô thắm cho mùa xuân; một nốt trầm trong muôn nốt nhạc góp vào bản hòa ca muôn điệu. Đó là những hình ảnh hết sức giản dị, nhỏ bé song vô cùng tinh túy đã cho thấy ước nguyện khiêm nhường mà cao quý của thi nhân.

    + Những hình ảnh này có sự đối ứng chặt chẽ với những hình ảnh mở đầu của bài thơ để khẳng định một lẽ tự nhiên, tất yếu: con chim sinh ra là để dâng tiếng hót cho đời; bông hoa sinh ra là để tỏa hương sắc; bản hòa ca tưng bừng, rộn rã song không thể thiếu nốt trầm xao xuyến.

    + Gợi liên tưởng đến mối quan hệ giữa cá nhân và cộng đồng, giữa con người và đất nước.

    Bài tập: Trong phần đầu bài thơ, tác giả dùng đại từ “tôi”, sang phần sau lại dùng đại từ “ta”. Em hiểu như thế nào về sự chuyển đổi đại từ nhân xưng ấy của chủ thể trữ tình?

    Từ cái khát vọng sống cao quý, tác giả đã nâng lên thành một lí tưởng sống cao cả:

    “Một mùa xuân nho nhỏ

    Lặng lẽ dâng cho đời

    Dù là tuổi hai mươi

    Dù là khi tóc bạc”

    – Tác giả xin được làm một “mùa xuân nho nhỏ” để góp phần làm đẹp cho mùa xuân lớn của dân tộc. Hình ảnh “một mùa xuân nho nhỏ” gợi một mùa xuân cụ thể, đẹp đẽ, xinh xắn đồng thời cũng là một ẩn dụ, biểu lộ một lẽ sống cao đẹp, sống một cuộc đời đẹp như những mùa xuân và dâng hiến cho đời những gì đẹp đẽ nhất của mình. Đây chính là một hình ảnh ẩn dụ đặc sắc của nhà thơ Thanh Hải, thể hiện một ước nguyện chân thành và khiêm tốn.

    – Từ láy “ nho nhỏ”:

    + Thể hiện ước muốn, khát vọng khiêm tốn và giản dị của nhà thơ.

    + Gợi về những gì đẹp đẽ và tinh túy nhất của cuộc đời con người để góp cho mùa xuân đất nước.

    – Sử dụng phép đảo ngữ, nhấn mạnh vào tính từ “lặng lẽ” đã cho thấy vẻ đẹp của một tâm hồn, lối sống và nhân cách. Mùa xuân của Thanh Hải không hề ồn ào, khoa trương, náo nhiệt mà lặng lẽ hiến dâng. Dâng cho đời là dâng một cách tự nguyện, không đòi hỏi sự đền đáp. Đó chính là lối sống, cống hiến đẹp đẽ, vô tư, trong sáng nhất mà con người cần hướng tới.

    Điệp cấu trúc ngữ pháp “Dù là… Dù là…” và hình ảnh tương phản “tuổi hai mươi” và “khi tóc bạc” khiến cho lời thơ như một lời hứa, lời tự nhủ với mình.

    + “Tuổi hai mươi” là tuổi thanh xuân đẹp nhất trong cuộc đời mỗi con người.

    + “Khi tóc bạc” là độ tuổi khi con người đã già yếu.

    Bài thơ khép lại trong giai điệu ngọt ngào, êm dịu của dân ca trữ tình xứ Huế:

    “Mùa xuân ta xin hát

    Câu Nam ai, Nam bình

    Nước non ngàn dặm mình

    Nước non ngàn dặm tình

    Nhịp phách tiền đất Huế”

    – Mở đầu bài thơ là âm thanh tiếng hót chim chiền chiện và kết thúc bài thơ là âm thanh của tiếng hát: “Mùa xuân ta xin hát”, tạo nên âm hưởng vang mãi.

    – “Khúc Nam ai” là khúc nhạc buồn thương, da diết để gợi con đường đầy hi sinh, gian khổ mà đất nước đã đi qua.

    – “Khúc Nam bình” là khúc nhạc êm ái, dịu ngọt để gợi mùa xuân hiện tại với cuộc sống thanh bình, no ấm.

    – Phách tiền là một loại nhạc cụ dân gian được chế tác đơn giản bằng những thanh gỗ có gắn những đồng tiền, thường tấu lên nhạc điệu nhịp nhàng, rộn rã cho những bài ca Huế tươi vui.

    – “Nhịp phách tiền” là điệu nhạc rộn ràng để khép lại bài thơ, đó là giai điệu của cuộc sống mới, sức sống mới của dân tộc.

    – Dường như những âm điệu buồn vui rất đặc trưng Huế ấy đã “ăn” vào máu thịt, luôn thường trực và ám ảnh nhà thơ. Mùa xuân đất Huế đã khơi dậy cảm hứng trào dâng bật lên thành tiếng hát tha thiết và sâu nặng tình yêu quê hương.

    III. Tổng kết

    1. Nội dung

    Mùa xuân nho nhỏ, tác giả đã tái hiện thành công vẻ đẹp của mùa xuân thiên nhiên, mùa xuân đất nước. Qua đó bày tỏ lẽ sống cao đẹp, là sẵn sàng dâng hiến cuộc đời mình cho đất nước.

    2. Nghệ thuật

    – Bài thơ Mùa xuân nhỏ nhỏ được viết theo thể thơ năm chữ, cách gieo vần liền giữa các khổ thơ đã tạo ra sự liền mạch của cảm xúc.

    – Ngôn ngữ và hình ảnh thơ giản dị, trong sáng, giàu sức gợi.

    – Cảm xúc rất đỗi chân thành, tha thiết, cho nên bài thơ trở là lòng của nhà thơ Thanh Hải với đất nước, với cuộc đời.

    IV. Một số dạng đề tham khảo

    Câu 1. Đọc đoạn thơ sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới:

    Ta làm con chim hót 

    Ta làm một nhành hoa 

    Ta nhập vào hòa ca 

    Một nốt trầm xao xuyến.

     Một mùa xuân nho nhỏ 

    Lặng lẽ dâng cho đời 

    Dù là tuổi hai mươi 

    Dù là khi tóc bạc.

    (SGK Ngữ văn 9 tập 2) 

    a. Đoạn thơ trên được trích từ tác phẩm nào? Của tác giả nào?

    b. Nêu tác dụng của phép điệp được sử dụng trong đoạn thơ.

    c. Những hình ảnh: “con chim hót”, “một nhành hoa”, “một nốt trầm xao xuyến” có điểm gì chung giống nhau và ý nghĩa của chúng?

    d. Từ ước nguyện được cống hiến của nhân vật trữ tình trong đoạn thơ, hãy viết đoạn văn (khoảng 200 từ) trình bày suy nghĩ về quan niệm: Sống là cống hiến.

    Câu 2. 

    Mọc giữa dòng sông xanh

    Một bông hoa tím biếc

    Ơi con chim chiền chiện

    Hót chi mà vang trời

    Từng giọt long lanh rơi

    Tôi đưa tay tôi hứng

    Mùa xuân người cầm súng

    Lộc giắt đầy trên lưng

    Mùa xuân người ra đồng

    Lộc trải dài nương mạ

    Tất cả như hội hả

    Tất cả như xôn xao…

    (Trích Mùa xuân nho nhỏ – Thanh Hải, Ngữ văn 9, Tập hai, NXB Giáo dục Việt Nam, 2021)

    Trình bày cảm nhận của em về vẻ đẹp của mùa xuân trong đoạn thơ trên. Từ đó, nhận xét ngắn gọn về cảm xúc, suy nghĩ của tác giả trước mùa xuân.

    Câu 3.

    Anh/chị hãy cảm nhận đoạn thơ sau, từ đó liên hệ tới trách nhiệm của tuổi trẻ đối với đất nước trong cuộc sống hôm nay.

    Ta làm con chim hót

    Ta làm một cành hoa

    Ta nhập vào hòa ca

    Một nốt trầm xao xuyến

    Một mùa xuân nho nhỏ

    Lặng lẽ dâng cho đời

    Dù là tuổi hai mươi

    Dù là khi tóc bạc… 

    (Trích Mùa xuân nho nhỏ – Thanh Hải, Ngữ văn 9, tập hai. NXBGD Việt Nam, 2021)

    Làm chủ kiến thức ngữ văn 9 – Luyện thi vào 10

    Tác giả: Phạm Trung Tình

    --- Bài cũ hơn ---

  • Những Câu Hỏi Xung Quanh Bài Thơ Mùa Xuân Nho Nhỏ – Thanh Hải
  • Bài Văn: Phát Biểu Cảm Nghĩ Về Bài Thơ “Mùa Xuân Nho Nhỏ” (2)
  • Phân Tích Bài Thơ Mùa Xuân Nho Nhỏ Từ Con Mắt Của Người Đọc
  • Cảm Nhận Ý Nghĩa Bài Thơ Mùa Xuân Nho Nhỏ Của Thanh Hải
  • Ôn Tập Luyện Thi Văn Bản: Mùa Xuân Nho Nhỏ (Thanh Hải)
  • Soạn Văn 9 Mùa Xuân Nho Nhỏ Tóm Tắt

    --- Bài mới hơn ---

  • Dàn Ý Phân Tích Bài Thơ Mùa Xuân Nho Nhỏ (Thanh Hải)
  • Tóm Tắt Bài Văn Mùa Xuân Nho Nhỏ
  • Các Dạng Đề Bài Thơ: Mùa Xuân Nho Nhỏ
  • Đề Cương Ngữ Văn Lớp 9 Học Kì 2 Bài Mùa Xuân Nho Nhỏ
  • Tổng Ôn Kiến Thức Về Bài Thơ Mùa Xuân Nho Nhỏ Của Nhà Thơ Thanh Hải
  • 1. Bố cục văn bản

      Bố cục gồm 4 phần:

      • Phần 1: (Khổ thơ đầu): Cảm xúc trước mùa xuân của thiên nhiên đất trời.
      • Phần 2: (Khổ 2 và 3): Cảm xúc về mùa xuân đất nước, con người.
      • Phần 3: (Khổ 4 và 5): Suy nghĩ và ước nguyện của nhà thơ.
      • Phần 4: (Khổ cuối): Lời ngợi ca quê hương đất nước qua điệu ca Huế.

    2. Hướng dẫn soạn văn Mùa xuân nho nhỏ

    : Đọc nhiều lần bài thơ và tìm hiểu mạch cảm xúc trong bài (gợi ý: từ cảm xúc về thiên nhiên, đất nước dẫn đến suy nghĩ, ước nguyện của tác giả). Từ việc nhận ra mạch cảm xúc, hãy nêu bố cục của bài thơ.

    • Mạch cảm xúc của bài thơ: từ cảm xúc trước vẻ đẹp của mùa xuân thiên nhiên, mùa xuân đất nước, tác giả thể hiện khát vọng được dâng hiến “mùa xuân nho nhỏ” của mình vào mùa xuân lớn của cuộc đời chung.
    • Bố cục: Tham khảo mục 1 (Bố cục văn bản).

    : Mùa xuân của thiên nhiên, đất nước đã được miêu tả như thế nào qua những hình ảnh, màu sắc, âm thanh trong hai khổ thơ đầu? Cảm xúc của tác giả trước vẻ đẹp và sức sống của mùa xuân đất nước như thế nào?

      Mùa xuân ở khổ thơ đầu là mùa xuân của thiên nhiên, đất trời với dòng sông xanh, bông hoa tím biếc, tiếng chim chiền chiện hót vang trời. Cảm xúc của tác giả trước cảnh mùa xuân được diễn tả qua hai câu thơ:

    Từng giọt long lanh rơi Tôi đưa tay tôi hứng.

    → Nhà thơ say sưa, ngây ngất, cảm nhận hình ảnh, âm thanh không chỉ bằng thính giác, thị giác mà còn bằng xúc giác.

    • Nhà thơ khát vọng được hòa nhập vào cuộc sống của đất nước, cống hiến phần tốt đẹp, dù nhỏ bé của mình: muốn làm “con chim hót”, “một cành hoa”, hay “một nốt trầm” trong bản thanh âm tươi đẹp → hòa vào bản nhạc chung của đất nước.
    • Với lối điệp ngữ, ẩn dụ trong hình ảnh “tuổi hai mươi”, “khi tóc bạc” → tinh thần cống hiến vì đất nước bền bỉ và to lớn.

    : Bài thơ có nhạc điệu trong sáng, thiết tha, gợi cảm, gần gũi với dân ca. Những yếu tố như thể thơ, cách ngắt nhịp, gieo vần, điệp ngữ,… đã được sử dụng như thế nào để tạo được nhạc điệu ấy?

    • Thể thơ năm chữ có âm hưởng nhẹ nhàng, tha thiết. Cách gieo vần liền giữa các khổ thơ cũng góp phần tạo nên sự liền mạch cho cảm xúc.
    • Kết hợp những hình ảnh tự nhiên, giản dị với các hình ảnh giàu ý nghĩa biểu trưng, khái quát.
    • Tứ thơ xoay quanh hình ảnh mùa xuân.
    • Giọng điệu của bài thơ thể hiện đúng tâm trạng của tác giả, biến đổi phù hợp với nội dung từng đoạn.
    • Nhan đề Mùa xuân nho nhỏ là một sáng tạo độc đáo của Thanh Hải.
    • Chủ đề: Thanh Hải mong muốn được làm một mùa xuân nho nhỏ để đóng góp công sức nhỏ bé của mình làm đẹp thêm mùa xuân đất nước.

    --- Bài cũ hơn ---

  • Các Đề Đọc Hiểu Mùa Xuân Nho Nhỏ (Thanh Hải)
  • Tổng Hợp Câu Hỏi Bài Thơ: Mùa Xuân Nho Nhỏ (Thanh Hải)
  • Soạn Bài Mùa Xuân Nho Nhỏ (Thanh Hải)
  • Đề Đọc Hiểu : Mùa Xuân Nho Nhỏ
  • Những Đề Văn Về Bài Thơ Mùa Xuân Nho Nhỏ Của Thanh Hải
  • Tóm Tắt Bài Văn Mùa Xuân Nho Nhỏ

    --- Bài mới hơn ---

  • Các Dạng Đề Bài Thơ: Mùa Xuân Nho Nhỏ
  • Đề Cương Ngữ Văn Lớp 9 Học Kì 2 Bài Mùa Xuân Nho Nhỏ
  • Tổng Ôn Kiến Thức Về Bài Thơ Mùa Xuân Nho Nhỏ Của Nhà Thơ Thanh Hải
  • Ý Nghĩa Nhan Đề Bài Thơ Mùa Xuân Nho Nhỏ Của Tác Giả Thanh Hải
  • Soạn Bài Mùa Xuân Nho Nhỏ Của Thanh Hải
  • Phân Tích Xuân Đương Tới Nghĩa Là Xuân Đương Qua, Dàn ý Mùa Xuân Là Tết Trồng Cây Làm Cho Đất Nước Càng Ngày Càng Xuân, Dàn ý Xuân Đương Tới Nghĩa Là Xuân Đương Qua, Bài Thơ Xuân 68, Văn Bản Mùa Xuân Nho Nhỏ, Xuân Về Bản Mèo, ôn Thi Bài Mùa Xuân Nho Nhỏ, Xuân Hà. Net, Gia Phả Họ Bùi Xuân, Gia Phả Họ Lê Xuân, Đề Tài Mùa Xuân, Do Xuan Ke, Câu Thơ Về Mùa Xuân, 6 Câu Thơ Đầu Bài Mùa Xuân Nho Nhỏ, Bài Thơ Mùa Xuân Nho Nhỏ, Bài Thơ Mùa Xuân, Dàn ý Mùa Xuân Nho Nhỏ, Bài Thơ Xuân, Dàn ý Khổ 4 5 Bài Mùa Xuân Nho Nhỏ, Về Mùa Xuân , Văn Tế Xuân, ôn Tập Mùa Xuân Nho Nhỏ, ôn Tập Bài Thơ Mùa Xuân Nho Nhỏ, ôn Tập Bài Mùa Xuân Nho Nhỏ, ôn Tập Bài Mùa Xuân Của Tôi, Tập Làm Văn Bài Mùa Xuân Nho Nhỏ, Mùa Xuân Nho Nhỏ Pfd, Mua Xuan Nho Nhỏ , Mùa Xuân , Thơ 5 Chữ Đề Tài Mùa Xuân, Thơ 7 Chữ Đề Tài Mùa Xuân, Mẫu Thư Mời Gặp Mặt Đầu Xuân, Thơ 8 Chữ Đề Tài Mùa Xuân, Tóm Tắt Bài Văn Mùa Xuân Nho Nhỏ, Tóm Tắt Mùa Xuân Nho Nhỏ, Mẫu Bìa Báo Xuân, Tóm Tắt Xuân Tóc Đỏ, Văn Bản Mùa Xuân Của Tôi, Dàn ý Khổ 1 Bài Mùa Xuân Nho Nhỏ, Cao Thị Xuân Tâm, Chủ Đề Bài Mùa Xuân Nho Nhỏ, Dàn ý 9 Bài Mùa Xuân Nho Nhỏ, Dàn Bài Mùa Xuân Nho Nhỏ, Bài Văn Mô Tả Về Mua Xuân, Bài Văn Mẫu Tả Về Mùa Xuân Lớp 2, Bài Văn Mẫu Tả Về Mùa Xuân, Bài Văn Mẫu Mùa Xuân Nho Nhỏ, Bài Văn Mẫu Lớp 2 Tả Về Mùa Xuân, Bài Thơ 79 Mùa Xuân, Bài Thơ 1 Mùa Xuân Nho Nhỏ, Gia Phả Họ Cao Xuân, Khổ 6 Bài Thơ Mùa Xuân Nho Nhỏ, Dàn ý 3 Khổ Đầu Bài Mùa Xuân Nho Nhỏ, Nội Dung Bài Mùa Xuân Nho Nhỏ, Truyện Y Nữ Xuân Thu, Tuyển Tập Thơ Lê Anh Xuân, Tuyển Tập Thơ Xuân, Hướng Dẫn Xuân Về Bản Mèo, Truyện Ma Xuân Hòa, Bài Giảng Mùa Xuân Của Tôi, Hồ Xuân Hương, Văn Cúng Tế Xuân, So Nha 131 Duong Bui Thi Xuan Da Lat, Văn Tế Xuân Họ Phan, Vịnh Xuân, Tóm Tắt Xuân Diệu, Báo Cáo Sơ Kết Vụ Đông Xuân, Xuân Đỉnh Lớp 9, Tap Tho Xuan Dieu, Mục Lục Xuân Phong Độ, Mùa Xuân ơi Rất Tuyệt Vời, Bài Thi Xuân Nhân ái, Bài Văn Mẫu Mùa Xuân Là Tết Trồng Cây, Quy Hoạch Xuân Mai, Nghiêm Xuân Yêm, Nhan Đề Bài Mùa Xuân Nho Nhỏ, Nguyễn Xuân Hà, Bài Giảng Mùa Xuân Nho Nhỏ, Tin Mừng Của Xuân Thu, Mẫu Giấy Mời Họp Mặt Đầu Xuân, Giáo án Mùa Xuân Nho Nhỏ, 5 Bài Thơ Của Xuân Diệu, Câu Thơ Xuân Diệu, 3 Câu Thơ Của Xuân Diệu, Dàn ý 3 Khổ Cuối Bài Mùa Xuân Nho Nhỏ, Chuyên Đề Mùa Xuân Nho Nhỏ, Xuân Ve Trên Ban, Đề Bài Mùa Xuân Là Tết Trồng Cây, Đề Tài Ngày Tết Và Mùa Xuân, Nhật Ký Vũ Xuân, Địa Chỉ Trường Đại Học Dân Lập Phú Xuân Huế, Dàn Bài Mùa Xuân Là Tết Trồng Cây, Dàn ý Mùa Xuân Là Tết Trồng Cây, Gia Phả Họ Nguyễn Xuân, Gia Phả Họ Hoàng Xuân, Bài Thơ Xuân Diệu, Xuan Dieu, Xuân Quỳnh, Bài Thơ 1 Khúc Ca Xuân, Xuan Nay Con Khong Ve,

    Phân Tích Xuân Đương Tới Nghĩa Là Xuân Đương Qua, Dàn ý Mùa Xuân Là Tết Trồng Cây Làm Cho Đất Nước Càng Ngày Càng Xuân, Dàn ý Xuân Đương Tới Nghĩa Là Xuân Đương Qua, Bài Thơ Xuân 68, Văn Bản Mùa Xuân Nho Nhỏ, Xuân Về Bản Mèo, ôn Thi Bài Mùa Xuân Nho Nhỏ, Xuân Hà. Net, Gia Phả Họ Bùi Xuân, Gia Phả Họ Lê Xuân, Đề Tài Mùa Xuân, Do Xuan Ke, Câu Thơ Về Mùa Xuân, 6 Câu Thơ Đầu Bài Mùa Xuân Nho Nhỏ, Bài Thơ Mùa Xuân Nho Nhỏ, Bài Thơ Mùa Xuân, Dàn ý Mùa Xuân Nho Nhỏ, Bài Thơ Xuân, Dàn ý Khổ 4 5 Bài Mùa Xuân Nho Nhỏ, Về Mùa Xuân , Văn Tế Xuân, ôn Tập Mùa Xuân Nho Nhỏ, ôn Tập Bài Thơ Mùa Xuân Nho Nhỏ, ôn Tập Bài Mùa Xuân Nho Nhỏ, ôn Tập Bài Mùa Xuân Của Tôi, Tập Làm Văn Bài Mùa Xuân Nho Nhỏ, Mùa Xuân Nho Nhỏ Pfd, Mua Xuan Nho Nhỏ , Mùa Xuân , Thơ 5 Chữ Đề Tài Mùa Xuân, Thơ 7 Chữ Đề Tài Mùa Xuân, Mẫu Thư Mời Gặp Mặt Đầu Xuân, Thơ 8 Chữ Đề Tài Mùa Xuân, Tóm Tắt Bài Văn Mùa Xuân Nho Nhỏ, Tóm Tắt Mùa Xuân Nho Nhỏ, Mẫu Bìa Báo Xuân, Tóm Tắt Xuân Tóc Đỏ, Văn Bản Mùa Xuân Của Tôi, Dàn ý Khổ 1 Bài Mùa Xuân Nho Nhỏ, Cao Thị Xuân Tâm, Chủ Đề Bài Mùa Xuân Nho Nhỏ, Dàn ý 9 Bài Mùa Xuân Nho Nhỏ, Dàn Bài Mùa Xuân Nho Nhỏ, Bài Văn Mô Tả Về Mua Xuân, Bài Văn Mẫu Tả Về Mùa Xuân Lớp 2, Bài Văn Mẫu Tả Về Mùa Xuân, Bài Văn Mẫu Mùa Xuân Nho Nhỏ, Bài Văn Mẫu Lớp 2 Tả Về Mùa Xuân, Bài Thơ 79 Mùa Xuân, Bài Thơ 1 Mùa Xuân Nho Nhỏ,

    --- Bài cũ hơn ---

  • Dàn Ý Phân Tích Bài Thơ Mùa Xuân Nho Nhỏ (Thanh Hải)
  • Soạn Văn 9 Mùa Xuân Nho Nhỏ Tóm Tắt
  • Các Đề Đọc Hiểu Mùa Xuân Nho Nhỏ (Thanh Hải)
  • Tổng Hợp Câu Hỏi Bài Thơ: Mùa Xuân Nho Nhỏ (Thanh Hải)
  • Soạn Bài Mùa Xuân Nho Nhỏ (Thanh Hải)
  • Soạn Bài Mùa Xuân Nho Nhỏ Siêu Ngắn

    --- Bài mới hơn ---

  • Soạn Bài Mùa Xuân Nho Nhỏ (Siêu Ngắn)
  • Soạn Bài Tổng Kết Phần Văn Bản Nhật Dụng Lớp 9
  • Văn Bản Nhật Dụng Lớp 6,7,8,9
  • Giáo Án Bài Tổng Kết Phần Văn Bản Nhật Dụng
  • Soạn Bài Bàn Về Đọc Sách
  • Lựa chọn câu để xem lời giải nhanh hơn

    Câu 1 Trả lời câu 1 (trang 57 SGK Ngữ văn 9, tập 2):

    – Mạch cảm xúc: từ xúc cảm trước mùa xuân của thiên nhiên, đất trời đến mùa xuân của mỗi con người trong mùa xuân lớn của đất nước.

    Câu 2 Trả lời câu 2 (trang 57 SGK Ngữ văn 9, tập 2):

    – Mùa xuân ở khổ thơ đầu là mùa xuân của thiên nhiên, đất trời đầy sức sống với dòng sông xanh, bông hoa tím biếc, tiếng chim chiền chiện hót vang trời.

    – Có nhiều cách hiểu về hai câu thơ này, dù hiểu như thế nào thì hai câu thơ cũng thể hiện niềm say sưa ngây ngất của nhà thơ trước cảnh mùa xuân.

    Câu 3 Trả lời câu 3 (trang 57 SGK Ngữ văn 9, tập 2):

    – Đó là khát vọng được hòa nhập vào cuộc sống, được cống hiến phần tốt đẹp của mình cho cuộc đời chung, cho đất nước.

    – Đoạn thơ gợi cho ta những suy nghĩ sâu sắc về ý nghĩa cuộc sống của mỗi con người.

    Câu 4 Trả lời câu 4 (trang 57 SGK Ngữ văn 9, tập 2):

    – Thể thơ năm chữ có âm hưởng nhẹ nhàng, tha thiết. Cách gieo vần liền giữa các khổ thơ cũng góp phần tạo nên sự liền mạch cho cảm xúc.

    – Kết hợp những hình ảnh tự nhiên, giản dị với các hình ảnh giàu ý nghĩa biểu trưng, khái quát.

    – Tứ thơ xoay quanh hình ảnh mùa xuân.

    Câu 5 Trả lời câu 5 (trang 57 SGK Ngữ văn 9, tập 2):

    – Nhan đề Mùa xuân nho nhỏ là một sáng tạo độc đáo của Thanh Hải. Trong bài thơ này, ý nguyện của tác giả là muốn làm một mùa xuân nhưng chỉ là một mùa xuân nho nhỏ – đóng góp công sức nhỏ bé của mình làm đẹp thêm mùa xuân đất nước.

    – Chủ đề trước mùa xuân thiên bài thơ : rung cảm nhiên, đất nước và khát vọng cống hiến cho đất nước, cho cuộc đời.

    Mở đầu bài thơ, tác giả đã phác họa lên một bức tranh mùa xuân trước mắt chúng ta giữa khung cảnh thiên nhiên và đất trời, vũ trụ:

    Mọc giữa dòng sông xanh

    Một bông hoa tím biếc

    Ơi! Con chim chiền chiện

    Hót chi mà vang trời…

    Khung cảnh mùa xuân dần dần được hiện ra với một vẻ đẹp thật bình dị, đơn sơ nhưng cũng không kém phần nên thơ và sâu sắc. Ở đây, mùa xuân của Thanh Hải đến với ta không rực rỡ kiêu sa với cành đào Hà Nội, với những nụ mai vàng đang phô trương sắc thắm, mà chỉ đơn giản là một bông hoa tím đang mọc lên giữa dòng sông nước xanh như lọc. Cành hoa nghiêng mình xuống mặt nước tựa như gương ấy để nổi bật lên trên một khung trời được in bóng dưới lòng sông, với màu sắc thật nhẹ, thật hài hòa mà cũng rất dễ thương, Thanh Hải đã tạo nên cho bức tranh mùa xuân của mình một nét gì đó vô cùng độc đáo. Và bức tranh ấy lại càng được đẹp hơn, có “hồn” khi cái màu tím kia được nhà thơ tô đậm lên thành “tím biếc”. Gam màu ấy đã được tô vẽ vào bức tranh thật khéo léo, tài tình, làm cho người đọc chúng ta có thể hình dung ra ngay trước mắt cả một bông hoa tím biếc, thật nhỏ, thật xinh, nhưng dường như cũng có đủ khả năng để nhuộm tím cả bầu trời, cả không gian mùa xuân đang căng tràn sức sống. Cái màu tím ấy lan ra, chơi vơi, và khẽ lay động theo những ngọn gió xuân đang thổi lên từ lòng sông xanh mát rượi. Cảnh vật mùa xuân trong bài thơ có lẽ cũng bình dị, giản đơn, và thâm trầm, tĩnh lặng như vùng đất miền Trung quê hương tác giả. Xứ Huế vốn nổi tiếng mộng mơ với núi Ngự sông Hương, với những điệu hò mái nhì mái đẩy, giờ lại càng thêm xinh đẹp dưới ngòi bút tô vẽ của nhà thơ…

    Bố cục

    Bố cục: 4 phần

    – Khổ 1: Cảm xúc trước mùa xuân thiên nhiên.

    – Khổ 2 + 3: Cảm xúc về mùa xuân của đất nước.

    – Khổ 4 + 5: Ước nguyện của tác giả.

    – Khổ 6: Lời ngợi ca quê hương đất nước qua điệu dân ca xứ Huế.

    ND chính

    Bài thơ là tiếng lòng tha thiết yêu mến và gắn bó với đất nước, với cuộc đời, thể hiện ước nguyện chân thành của nhà thơ được cống hiến cho đất nước, góp một “mùa xuân nho nhỏ” của mình vào mùa xuân lớn của dân tộc.

    chúng tôi

    --- Bài cũ hơn ---

  • Hướng Dẫn Soạn Bài Mùa Xuân Nho Nhỏ
  • Cảm Nghĩ Về Bài Thơ ‘mùa Xuân Nho Nhỏ’ Của Thanh Hải
  • Viết Một Bài Văn Nghị Luận Về Văn Bản “mùa Xuân Nho Nhỏ” Của Thanh Hải
  • Nghị Luận Mùa Xuân Nho Nhỏ Thanh Hải
  • Màu Xuân Nho Nhỏ, Thanh Hải, Văn Nghị Luận Về Một Đoạn Trích, Đoạn Thơ
  • Bài 29: Soạn Bài Mùa Xuân Nho Nhỏ

    --- Bài mới hơn ---

  • Soạn Bài: Mùa Xuân Nho Nhỏ
  • Soạn Bài : Mùa Xuân Nho Nhỏ
  • Cảm Nhận Bài Mùa Xuân Nho Nhỏ Của Thanh Hải
  • 3 Bài Văn Cảm Nghĩ Về Bài Thơ Mùa Xuân Nho Nhỏ Của Thanh Hải Hay, Tuyể
  • 6 Bài Văn Mẫu Cảm Nhận Và Suy Ngẫm Của Em Về Bài Thơ Mùa Xuân Nho Nhỏ,
  • SOẠN BÀI: MÙA XUÂN NHO NHỎ

    I. Đọc, tìm hiểu chung về văn bản 1. Tác giả, tác phẩm

    Thanh Hải (1930-1980).

    Quê : Phong Điền – Thừa Thiên Huế.

    – Tham gia hoạt động văn nghệ từ cuối năm kháng chiến chống Pháp đến kháng chiến chống Mĩ.

    – Là một trong những cây bút có công xây dựng nền văn học cách mạng ở miền Nam từ những ngày đầu tiên.

    – 1965, được tặng giải thưởng văn học Nguyễn Đình Chiểu.

    – Giọng thơ Thanh Hải là tiếng thét căm thù tội ác quân xâm lược, là khúc tâm tình tha thiết của đồng bào chiến sĩ miền Nam gửi ra miền Bắc.

    Bài thơ được sáng tác tháng 11-1980 khi ông nằm trên giường bệnh. Đây là sáng tác cuối cùng của nhà thơ Thanh Hải.

    2. Bố cục.

    Bài thơ có thể chia làm 4 phần:

    – Khổ đầu (6 dòng): Cảm xúc trước mùa xuân của trời đất.

    – 2 khổ 2,3: Hình ảnh mùa xuân đất nước.

    – 2 khổ 4,5: Suynghĩ và ước nguyện của nhà thơ.

    – Khổ cuối là lời ca ngợi quê hương, đất nước và giai điệu dân ca xứ Huế.

    II. Đọc, tìm hiểu văn bản 1. Mùa xuân của thiên nhiên đất trời Mọc giữa dòng sông xanh Một bông hoa tím biếc Ơi con chim chiền chiện Hót chi mà vang trời.

    Hình ảnh chọn lọc tiêu biểu điển hình của mùa xuân.

    – Từ “mọc” được đặt ở đầu câu: nghệ thuật đảo ngữ nhằm : nhấn mạnh, khắc hoạ sự khoẻ khoắn. “Mọc” tiềm ẩn một sức sống, sự vươn lên, trỗi dậy. Giữa dòng sông rộng lớn, không gian mênh mông chỉ một bông hoa thôi mà không hề gợi lên sự lẻ loi đơn chiếc. Trái lại, bông hoa ấy hiện lên lung linh, sống động, tràn đầy sức (sống) xuân.

    – Màu sắc: gam màu hài hoà dịu nhẹ tươi tắn. Màu xanh lam của nước sông (dòng sông Hương) hào cùng màu tím biếc của hao, một màu tím giản dị, thuỷ chung, mộng mơ và quyến rũ. Đó là màu sắc đặc trưng của xứ Huế.

    – Âm thanh: Tiếng chim chiền chiện, loài chim của mùa xuân.

    Cách dùng các từ than gọi “ơi”, “chi”: mang chất giọng ngọt ngào đáng yêu của người xứ Huế (thân thương, gần gũi), mang nhiều sắc thái cảm xúc như một lời trách yêu.

    – Chỉ có một bông hoa tím biếc

    – Chỉ có một dòng sông xanh.

    – Một tiếng chim chiền chiện hoà vang trời.

    Mùa xuân trong thơ Thanh Hải chẳng có mai vàng, đào thắm cũng chẳng có muôn hoa khoe sắc màu rực rỡ. Mùa xuân trong thơ Thanh Hải thật giản dị, đằm thắm.

    – Cảm xúc say sưa ngây ngất xốn xang rạo rực trước cảnh đất trời vào xuân.

    Giọt long lanh rơi:

    – Giọt sương

    – Giọt nắng

    – Giọt mùa xuân

    – Giọt hạnh phúc

    – Giọt âm thanh

    Tiếng chim chiền chiện hót vang trời nhưng không tan biến vào không trung. Nó như ngưng đọng lại thành từng giọt âm thanh, như những hạt lưu li trong vắt long lanh chói ngời. Ở đây có sự chuyển đổi cảm giác: từ thính giác đến thị giác, xúc giác. Những yếu tố huyền ảo trong bài thơ được thể hiện một cách sáng tạo, gợi cảm và tài tình.

    – “tôi đưa tay tôi hứng”: Sự trân trọng vẻ đẹp của thi nhân đối với vẻ đẹp chất nhạc của trời với sông của chim với hoa thể hiện sự đồng cảm của thi nhân trước thiên nhiên và cuộc đời.

    2. Hình ảnh mùa xuân đất nước Mùa xuân người cầm súng Lộc giắt đầy quanhlưng Mùa xuân người ra đồng Lộc trải dài nương mạ.

    Lộc non chồi biếc: Sức sống của con người. Đây là những hình ảnh tượng trưng, kết cấu đối xứng.

    Tả thực: Mùa xuân là mùa ra quân, mùa chiến thắng, mùa xuân cũng là mùa người nông dân ra đồng gieo trồng lúa xuân.

    Ý nghĩa tượng trưng: 2 nhiệm vụ bảo vệ tổ quốc, xây dựng đất nước.

    Đất nước như vì sao Cứ đi lên phía trước.

    Một đất nước với 4000 năm dựng nước và giữ nước đã trải qua muôn vàn khó khăn thử thách, gian khổ ác liệt, tưởng chừng như không thể vượt qua, thế mà vẫn kiên cường, hiên ngang, dũng cảm như chính quê hương của tác giả – một mảnh đất kiên trung, ngoan cường, bất khuất.

    Nghệ thuật so sánh: “Đất nước như vì sao”.

    Sự trường tồn vĩnh cửu của thiên nhiên được so sánh với tầm vóc củadân tộc Việt Nam:

    “Sống vững chãi 4 ngàn năm sừng sững… nhân ái chan hoà”

    3. Ước nguyện của tác giả

    Qua đó, tác giả thể hiện niềm tin vào cách mạng, vào tương lai của đất nước, định hướng, mục đích sống của mỗi con người. Đó cũng là sức sống, sức vươn lên không ngừng của đất nước vào xuân.

    Ta làm con chim hót Ta làm một nhành hoa Ta nhập vào hoa ca Một nốt trầm xao xuyến.

    Tác giả muốn làm:

    – Một con chim hót vang trời (mang âm thanh).

    – Một nhành hoa (hương thơm ngào ngạt)

    – Một nốt trầm (sự vui vẻ, yêu đời).

    Nhưng tất cả đều một thôi: một con chim trong muôn ngàn loài chim, một nhành hoa trong biết bao loài hoa, một nốt trầm trong bè trầm bao la của thế giới âm nhạc.

    – Trong cái không khí réo rắt đầy đủ các cung bậc âm thanh, nhà thơ thiết tha hiến dâng, hoà nhập vào cuộc sống vui tươi sôi nổi ấy. Thật đáng trân trọng biết nhường nào khi ta biết rằng, suốt một đời người – một đời thơ, Thanh Hải đã cống hiến nhiều tâm huyết cho sự nghiệp chung của dân tộc mà ông chỉ khiêm tốn xin làm một nốt trầm xao xuyến nhậpvào bản hoà ca chung. Lời ước nguyện chân thành tha thiết: Làm một mùa xuân nho nhỏ, cống hiến phần tốt đẹp, dù nhỏ bé của mình cho mùa xuân lớn của đất nước, của cuộc đời chung. Sự chuyển đổi cách xưng hô từ tôi (riêng) sang ta (chung) chính là sự thể hiện của khát vọng hoà nhập ấy.

    Một mùa xuân nho nhỏ Lặng lẽ dâng cho đời Dù là tuổi hai mươi Dù là khi tóc bạc

    – Hình ảnh có tính chất biểu tượng: “mùa xuân – tuổi hai mươi”: trẻ trung sung sức; “Tóc bạc”: trở về già.

    Mạch cảm xúc chuyển từ sôi nổi sang trầm lắng.

    Tình cảm trào dâng, suy tư được thể hiện nội dung chính con người luôn gắn bó, hoà nhập với thiên nhiên, đất nước, bất chấp không gian, thời gian nghịch cảnh. Đó là sự dâng hiến thầm lặng.

    – Khổ thơ đầu được mở đầu bằng một phong cảnh Huế: hoa nở, chim hót, dòng sông êm đềm.

    Kết thúc Một điệu dân ca xứ Huế quen thuộc, ngọt ngào, êm dịu, sử dụng ngôn ngữ giàu nhịp điệu, các vần bằng tha thiết, êm ái. Kết cấu đầu cuối tương ứng tạo sự hài hoà, cân đối cho bài thơ, đồng thời thể hiện rõ hơn khát vọng hoà nhập với cuộc đời của tác giả.

    III. Luyện tập:

    --- Bài cũ hơn ---

  • Giáo Án Ngữ Văn 9 Bài: Mùa Xuân Nho Nhỏ
  • Soạn Bài Mùa Xuân Nho Nhỏ, Ngữ Văn Lớp 9 Trang 55
  • Bài 23 Mùa Xuân Nho Nhỏ
  • Soạn Bài Mùa Xuân Nho Nhỏ Của Thanh Hải
  • Ý Nghĩa Nhan Đề Bài Thơ Mùa Xuân Nho Nhỏ Của Tác Giả Thanh Hải
  • Web hay
  • Guest-posts
  • Chủ đề top 10
  • Chủ đề top 20
  • Chủ đề top 30
  • Chủ đề top 40
  • Chủ đề top 50
  • Chủ đề top 60
  • Chủ đề top 70
  • Chủ đề top 80
  • Chủ đề top 90
  • Chủ đề top 100
  • Bài viết top 10
  • Bài viết top 20
  • Bài viết top 30
  • Bài viết top 40
  • Bài viết top 50
  • Bài viết top 60
  • Bài viết top 70
  • Bài viết top 80
  • Bài viết top 90
  • Bài viết top 100